Açılan yazdırma penceresinde Hedef: “PDF olarak kaydet” seçip Kaydet’e basın. Pencere kapandıysa:
BASH · BANKA SINAVINA HAZIRLIK
Bölüm 5 Değerlendirme · Ünite 1.18
Genel Kültür · Başlangıç Seviye
Genel KültürBölüm 5Ders 5.3Final · Değerlendirme
Bölüm 5 değerlendirme
Maliye politikası — vergi, bütçe, kamu borcu ve para vs maliye karşılaştırması. 2 dersi tek sınavda birleştir. 20 soru, 4 kategori. Devletin gelir-gider mekaniği oturmuş mu?
Bütçe açığı, birincil denge, kamu borcu, para vs maliye
Maliye politikası ekonominin diğer sopasıdır — TCMB para politikasıyla birlikte. Vergi koyar, bütçe yapar, kamu harcaması ile talep yönlendirir, gelir dağılımını şekillendirir. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın işidir; siyasi sorumluluk taşır.
20 soruyu 4 kategoriye böldüm. Her kategoriden 5 soru çözdükçe skorun canlı güncellenecek. Sonda kategori bazlı analiz ve Bölüm 6 (İstihdam ve Dış Ekonomi) teaser'ı gelir.
I
Vergi Temelleri
Ders 5.1 — Vergi tanımı, dolaylı/dolaysız ayrımı, oran yapısı
0/5
01. Verginin 3 temel özelliği aşağıdakilerden hangisinde tam ifade edilmiştir?
Vergi: kanuna dayalı (Anayasa m. 73 — vergilerin yasallığı), zorunlu (gönüllü değil, ödememek suç), karşılıksız (doğrudan bir hizmet/mal karşılığı istenemez). Cevap D.
02. Aşağıdakilerden hangisi dolaysız vergidir?
A, C, D harcama veya işlem üzerinden alınır, fiyata gömülü olarak tüketiciye yansıtılır → dolaylı vergi. B Gelir Vergisi doğrudan gelir sahibinin geliri üzerinden alınır, başkasına yansıtılmaz → dolaysız vergi. Cevap B.
03. Türkiye'de toplam vergi gelirlerinin yaklaşık ne kadarı dolaylı vergilerden oluşur?
Türkiye'de dolaylı vergilerin toplam içindeki payı %65 civarında: KDV (~%30) + ÖTV (~%20) + diğer dolaylı (~%15). OECD ortalaması ~%40. Türkiye'nin "tüketim ağırlıklı" vergi yapısı bu rakamla görünür — gelir dağılımı açısından regresif sonuç doğurur. Cevap C.
04. "Stopaj" kavramı aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
Stopaj bir vergi türü değil, vergi tahsilat tekniğidir. Gelir/Kurumlar Vergisinin ödeme yapılırken kaynakta kesilerek doğrudan devlete yatırılması. Bordro, mevduat faizi, kira ödemelerinde kullanılır. Cevap C.
05. Türkiye'de Gelir Vergisi artan oranlıdır. "Üst dilime girdim, tüm gelirim %40'tan vergileniyor" ifadesi neden yanlıştır?
Artan oranlı sistemde her dilim kendi oranıyla vergilenir, sonra toplanır. Marjinal oran (son lira) ile efektif oran (toplam vergi/toplam gelir) farklıdır. Üst dilime giren kişinin efektif oranı her zaman marjinalden düşüktür. Cevap B.
II
Türkiye Vergi Türleri ve Bankacılık
Ders 5.1 — KDV, ÖTV, Kurumlar, BSMV, KKDF, oranlar
0/5
06. Türkiye'de Kurumlar Vergisi genel oranı %25'tir. Bankalar için uygulanan oran kaçtır?
Türkiye'de bankalar ve diğer finansal kurumlar için Kurumlar Vergisi oranı %30'dur — genel oran %25, ama bankalar için sektörel olarak +5 puan ek uygulanır (2023 yılında %25'ten %30'a çıkarıldı). Cevap A.
07. "BSMV" (Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi) hangi kategoriye girer?
BSMV bankaların kredi, döviz, komisyon işlemleri üzerinden alınan, müşteriye yansıtılan, banka tarafından tahsil edilip devlete yatırılan dolaylı vergidir. Genel oran %5; bazı işlemlerde %1 veya %0. KDV'ye tabi olmayan banka işlemlerinin yerini alır. Cevap D.
08. Bireysel tüketici kredisi alırken ödenen KKDF (Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu) oranı yaklaşık nedir?
KKDF bireysel/tüketici kredilerinde %15 oranında alınır. Yatırım kredilerinde %0 (üretimi desteklemek için). Bu yüzden bireysel kredide görünür maliyet yüksek, ticari yatırım kredisinde düşüktür. Bankacının ürün fiyatlandırmasının ana parametresi. Cevap C.
09. Aşağıdakilerden hangisi dolaysız vergidir?
A, B, C harcama/işlem üzerinden alınan dolaylı vergiler. D Emlak Vergisi ise gayrimenkul sahibinin doğrudan ödediği, başkasına yansıtılmayan dolaysız vergidir — MTV gibi servet üzerinden alınır. Cevap D.
10. Aşağıdakilerden hangisi vergi değildir?
Vergi karşılıksızdır. Harç ise devletin verdiği spesifik bir hizmet karşılığı alınır (pasaport, tapu, dava, ehliyet harcı). Pasaport karşılığında somut hizmet alınıyor → harç. Üçü vergi (karşılıksız), pasaport harç. Sınav klasik tuzağı. Cevap B.
III
Bütçe ve Maliye Politikası
Ders 5.2 — Bütçe denklemi, açık/fazla, birincil denge, kamu borcu, politika
0/5
11. Bir ülkenin bütçesinde gelir 100, gider 130, faiz gideri 25. Birincil denge nedir?
Birincil Denge = Gelir − (Gider − Faiz) = 100 − (130 − 25) = 100 − 105 = −5. Bütçe dengesi −30 olsa bile faiz hariç tutulduğunda küçük bir açık vardır. Cevap B.
12. Bütçe açığı yüksek olan bir devlet bu açığı kapatmak için ne yapar?
Türkiye'de TCMB'den doğrudan kredi 2001 sonrası yasaktır (B yanlış). Para basmak/yapay gelir artırmak yasal değil ve enflasyona yol açar (A, C yanlış). D doğru: Hazine iç piyasada DİBS, dış piyasada Eurobond ihraç ederek borçlanır. Cevap D.
Genişletici maliye politikası talebi artırmaya yönelir. B, C, D talebi destekler. A vergi artırma ise tüketicinin elindeki parayı azaltır → talebi düşürür → daraltıcı politikadır. Cevap A.
Otomatik istikrar sağlayıcılar = devletin aktif karar almadan, ekonomi koşulları değişince kendiliğinden ekonomiyi dengelemeye çalışan mekanizmalar. Artan oranlı GV (büyümede otomatik daraltıcı) ve işsizlik sigortası (durgunlukta talebi destekler) klasik örneklerdir. Cevap C.
15. Türkiye'nin kamu borcu / GSYH oranı yaklaşık ne kadardır (2024)?
Türkiye kamu borcu/GSYH oranı yaklaşık %30; uluslararası standartlara göre düşük (Maastricht eşiği %60'tır). Karşılaştırma: Almanya ~%65, ABD ~%120, Japonya ~%260. Türkiye'nin avantajı borç oranının düşüklüğü; dezavantajı dış borç ağırlığı (kur şokuna duyarlı). Cevap B.
IV
Bütünleyici — Para vs Maliye Köprüsü
2 dersin birleşimi + Bölüm 4 ile karşılaştırma
0/5
16. Aşağıdakilerden hangisi maliye politikası aracı değildir?
A, C, D maliye politikası araçlarıdır (vergi, kamu harcaması, transfer). B Politika faizi ise para politikası aracıdır; TCMB tarafından belirlenir, Hazine'nin yetkisinde değildir. İki politika alanı kesinlikle ayrı. Cevap B.
17. Türkiye 2024'te yüksek enflasyonla mücadele ediyor. TCMB politika faizini %42,5'ten %50'ye yükseltti. Aynı dönemde maliye politikası tutarlı olmak için Hazine ve Maliye Bakanlığı ne yapmalı?
TCMB sıkı para politikası (faiz↑) uyguluyor → Maliye Bakanlığı'nın da daraltıcı maliye politikası uygulaması beklenir (vergi artışı, harcama kısma, sübvansiyonları azaltma). İki politika aynı yönde olursa toplam talep daha güçlü frenlenir. Türkiye 2023-2024'te bu yönde "ekonomik program" uyguladı. A, B genişletici → çelişkili. Cevap D.
18. Bütçe açığı = yıllık akış, kamu borcu = kümülatif stok. Türkiye'nin bütçe açığı/GSYH ~%3, ama kamu borcu/GSYH ~%24. Bu fark neyi gösterir?
Bütçe açığı yıllık akıştır (1 yıl içinde gelirden ne kadar fazla harcandı). Borç stoku kümülatiftir (yılların açıklarının toplamı + faiz birikimi). Türkiye'de yıllık ~%3 açık verirken stok ~%24 olabilir. İki farklı kavramı karıştırmamak gerekir. Cevap A.
19. Resesyon ve %10 işsizlik döneminde bir ülke nasıl bir maliye politikası uygulamalı?
Resesyonda + yüksek işsizlikte ekonomiyi canlandırmak gerekir → genişletici maliye politikası. Vergi indirimi tüketicinin elinde para bırakır; kamu harcaması ve sosyal yardımlar talebi destekler; istihdam toparlanır. 2008 sonrası ABD ve AB bu yola gitti, 2020 pandemide tüm dünya. Cevap C.
20. Para politikası ve maliye politikası arasındaki temel yetki/karar farkı aşağıdakilerden hangisidir?
Para politikası: TCMB (bağımsız) — fiyat istikrarı odaklı, ayda bir karar. Maliye politikası: Hazine ve Maliye Bakanlığı + TBMM (siyasi) — yıllık bütçe ile, vergi yasalarıyla. İki ayrı kurum, iki ayrı sorumluluk; ideal durumda uyumlu çalışırlar. Cevap B.
0/20
Toplam Doğru
...
...
Bölüm 2
Sıradaki Durak: Bölüm 6 · İstihdam ve Dış Ekonomi
Bölüm 5 tamamlandı · Yeni bölüm yolda
Para ve maliye politikasını bitirdik — ekonominin "iki sopası". Şimdi son iki kritik kavrama geçiyoruz: işsizlik türleri (kim neden işsiz?) ve dış ekonomi (Türkiye ihracat-ithalat profili, cari açık, ödemeler dengesi). Bu son bölüm Genel Kültür Temel Ekonomi kursunu tamamlayan iki ders.
6.1
İşsizlik Türleri
Yapısal, friksiyonel, devresel, mevsimlik; Phillips eğrisi; Türkiye verileri.
6.2
Dış Ticaret ve Ödemeler Dengesi
İhracat/ithalat, cari işlemler dengesi, ödemeler bilançosu, Türkiye profili.
6.3
Bölüm 6 Final
Kümülatif değerlendirme, son 2 dersin sınavı.
BASH — kariyerfinans.com · Bu doküman kişisel çalışma içindir.