WWW Mart 1989'da Tim Berners-Lee tarafından CERN'de geliştirildi. 3 teknoloji: HTML + HTTP + URL. 1991'de halka açıldı. Ücretsiz ve patentsiz dünyaya bağışlandı. 2017 Turing Ödülü. İnternet ≠ WWW: İnternet altyapı (1969 ARPANET, 1983 TCP/IP geçişi). WWW uygulama (1989). İnternet WWW'dan 20 yıl daha eski. Cevap B.

ARPANET 29 Ekim 1969 ABD Savunma Bakanlığı ARPA/DARPA tarafından geliştirildi. Soğuk Savaş döneminde nükleer saldırı sonrası iletişimi sürdürebilecek dağıtık ağ. İlk mesaj UCLA→Stanford \"LO\" — \"LOGIN\" yazılırken sistem 'L' ve 'O' harflerinden sonra çöktü. TCP/IP 1974 (Vint Cerf + Bob Kahn). İnternet doğum tarihi 1 Ocak 1983 (TCP/IP geçişi). Cevap D.

Bitcoin'in mucidi "Satoshi Nakamoto" takma adlı bir kişi/grup. Whitepaper 31 Ekim 2008, ilk blok 3 Ocak 2009. Gerçek kimliği bugün hâlâ bilinmiyor. ~1 milyon BTC sahibi (~100 milyar $) — hiçbirine dokunmadı. \"Genesis Block\"a Times manşetini koydu: bankalar kurtarma protestosu. Vitalik Buterin = Ethereum 2015 (farklı kişi). Cevap A.

AI alanı yaz 1956 Dartmouth Konferansı'nda doğdu. "Artificial Intelligence" terimini John McCarthy icat etti. 8 hafta süren atölye. McCarthy + Minsky + Shannon + Rochester. 1950 Turing Testi felsefi temel ama \"AI\" terimini kullanmadı. AI tarihi: 1956 doğuş → 1997 Deep Blue → 2012 Deep Learning → 2017 Transformer → 30 Kasım 2022 ChatGPT (5 günde 1 milyon kullanıcı) → 2024 Hinton+Hopfield Fizik Nobel. Cevap D.

iPhone 9 Ocak 2007 Steve Jobs tarafından Apple adına Macworld konferansında tanıtıldı. 29 Haziran 2007 satışa çıktı. \"3 cihaz değil 1 cihaz!\". App Store 2008 — milyonlarca geliştirici platformu. Akıllı telefon devrimi + modern dijital yaşam. Steve Jobs (1955-2011) Apple'ı dünyanın en değerli şirketi yaptı. \"Stay hungry, stay foolish.\" Android (Google, 2008) %70+ pazar payı. Cevap B.

KAAN ilk uçuşunu 21 Şubat 2024 saat 08:50'de Mürted Hava Meydanı'nda gerçekleştirdi. TUSAŞ üretimi 5. nesil çift motorlu süpersonik insanlı avcı uçak. 13 dakika havada, 8.000 ft, 230 knot. Test pilotu Barbaros Demirbaş. F-16 eşlik etti. Sözleşme 5 Ağustos 2016 (SSB-TUSAŞ). 2. uçuş 6 Mayıs 2024. 5 Aralık 2024 maksimum itki testi. Endonezya 48 adet sipariş (2025). 2028 seri üretim, 2030-2033 ilk teslimat. F-35 alternatifi. 17 Mart 2023 = roll-out (ilk uçuş DEĞİL). Cevap B.

BAYKAR Teknoloji özel şirket. Özdemir Bayraktar 1986 kurucu. Selçuk + Haluk Bayraktar. 3 yıl üst üste dünyanın en büyük SİHA üreticisi (2023-2024-2025). 38 ülkeye ihracat (TB2: 36, AKINCI: 16). 2025'te 2.2 milyar $ ihracat (cironun %90'ı). 5500+ çalışan. Türkiye savunma-havacılık ihracatının %25-32'si. TB2 (2014) — dünyada barrel roll yapan ilk silahlı SİHA. AKINCI (2021) irtifa rekoru 45.118 ft. TB3 (2022) yerli PD-170, deniz iniş. KIZILELMA insansız savaş uçağı. Piaggio Aerospace + Leonardo (LBA Systems). Cevap C.

Altay tankı BMC (Tosyalı Holding) üretimi. Seri üretim 5 Eylül 2025'te başladı, BMC Ankara Tank Fabrikası açılışı 28 Ekim 2025'te (Cumhuriyet Bayramı) Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından yapıldı. İsim Kurtuluş Savaşı 5. Süvari Kolordusu Komutanı Fahrettin Altay'dan. 9 Kasım 2018 sözleşme (250 adet). 23 Nisan 2023 ilk 2 PROTOTİP teslim (test). T1: 85 adet, T2: 165 adet. İlk 40 Güney Kore motoru, sonra yerli BATU (1500 hp). 120 mm L55, Volkan II. Katar 100 adet, Suudi Arabistan 6 milyar $ paket. Yönetim Kurulu Başkanı Fuat Tosyalı. Cevap D.

KIZILELMA, BAYKAR'ın geliştirdiği insansız savaş uçağıdır (UCAV). 29 Kasım 2025'te ASELSAN milli AESA radar + TÜBİTAK Gökdoğan füzesi ile dünya havacılık tarihinde ilk görüş ötesi atışı gerçekleştirdi. Selçuk Bayraktar, 1 milyar $ yatırım. 4 prototip. \"Dünya havacılık muharebesinde yeni çağ\". 2026'da envantere giriyor. KAAN ile fark — MUM-T: KAAN insanlı (TUSAŞ), KIZILELMA insansız (BAYKAR). Cevap A.

Doğru sıra: TUSAŞ (1973) → ASELSAN (1975) → BAYKAR (1986) → ROKETSAN (1988). TUSAŞ: Uçak ana yüklenicisi. ASELSAN: TSK Güçlendirme Vakfı, Türkiye'nin en büyük savunma şirketi. BAYKAR: SİHA dünya 1.'si. ROKETSAN: Roket ve füze. 1985 SSM/SSB Cumhurbaşkanlığı'na bağlı. Cevap B.

TCG Anadolu (L-400) çok maksatlı amfibi hücum gemisidir. 10 Nisan 2023 envantere girdi. Türkiye'nin en büyük savaş gemisi (231 m, 27.500 ton). İspanyol Juan Carlos I tasarımı, Sedef Tersanesi (Tuzla). Mayıs 2019 denize indi. F-35B engelleyince drone carrier oldu — TB3 + KIZILELMA için. 800 personel, 5.000 deniz mili menzil. Geleceğin: MUGEM (285 m), TF-2000 (149 m, 2039), MİLDEN. Cevap C.

SİPER, ASELSAN+ROKETSAN+TÜBİTAK işbirliğiyle geliştirilen uzun menzilli hava savunma sistemi. 100+ km menzil. S-400 muadili. 2025 seri üretim. HİSAR ailesi: HİSAR-A (alçak, 15 km), HİSAR-O (orta, 25 km), HİSAR-U (uzun, 100+ km). STEEL DOME (Çelik Kubbe): Türkiye'nin entegre hava savunma konsepti — SİPER + HİSAR + KORKUT + GÖKDEMİR + GÖKER + GÜRZ. Cevap D.

29 Kasım 2025 KIZILELMA atışında ASELSAN milli AESA radarı + TÜBİTAK SAGE Gökdoğan görüş ötesi hava-hava füzesi kullanıldı. İnsansız uçaktan görüş ötesi atış dünyada bir ilk. Tamamen yerli ve millî. Türk füze ailesi: ATMACA (gemisavar), SOM (seyir), SİPER (uzun hava savunma), HİSAR ailesi, Gökdoğan (görüş ötesi) + Bozdoğan (görüş içi) hava-hava, Bora taktik balistik. Cevap A.

TOGG ilk modeli T10X (SUV, 2022 sonu), ikinci modeli T10F (sedan, 15 Eylül 2025 Türkiye + 29 Eylül 2025 Avrupa). 2025 sonu 88.000+ kullanıcı. 5 ortak: Anadolu Grubu, BMC, Kök, Turkcell, Zorlu (25 Haziran 2018). Bursa Gemlik 1 milyon m². CEO Gürcan Karakaş. IAA Mobility 2025 Münih dünya lansmanı. Almanya 240 sözleşme + 100+ teslimat. Euro NCAP 5 yıldız. Trugo şarj: 81 il, 2.200+ istasyon. 2032 hedef 1 milyon araç. İSO 500'de 37. sıra, Brand Finance 20. sıra. Cevap C.

2025 tarihi anlaşmalar: Endonezya 48 KAAN + İspanya 45 HÜRJET. TCG Akhisar Romanya'ya satıldı — Türkiye'nin Avrupa'ya ilk ihraç ettiği savaş gemisi. Pakistan'a Cinnah sınıfı 2. korvet Hayber teslim. Suudi Arabistan 6 milyar $ paket görüşmeleri. Türkiye 2025'te ~10 milyar $ savunma ihracatı — 2002'ye göre 100+ kat artış. Cevap B.

Türkiye'den Nobel kazanan ilk kişi Orhan Pamuk (12 Ekim 2006, Edebiyat). İlk BİLİM Nobel'i kazanan kişi Aziz Sancar (7 Ekim 2015, Kimya). \"İlk Nobel\" sorulursa Pamuk; \"İlk bilim Nobel'i\" sorulursa Sancar. Pamuk: 7 Haziran 1952 İstanbul. \"Benim Adım Kırmızı\", \"Kar\", \"Masumiyet Müzesi\". Sancar: 8 Eylül 1946 Mardin/Savur. 8 çocuklu çiftçi ailesi 7. çocuk. İstanbul Tıp 1969 birinci. 1977 Texas doktora. 1982'den UNC Chapel Hill profesörü. 7 Ekim 2015 Nobel Kimya — DNA tamir (NER). Lindahl (BER) + Modrich (Mismatch) ile paylaştı. Stockholm'da Atatürk fotoğrafı. Eşi Gwen Sancar ile Carolina Türk Evi. Cevap C.

Aziz Sancar 2015 Nobel Kimya'yı DNA tamir mekanizmaları (özellikle NER) çalışmaları için aldı. Tomas Lindahl (İsveç, BER) ve Paul Modrich (ABD, Mismatch Repair) ile paylaştı. 8 milyon İsveç kronu üçe paylaşıldı. Üç tamir mekanizması: Lindahl - BER (DNA bazları kimyasal hasar). Modrich - Mismatch Repair (replikasyon hataları). Sancar - NER (UV ve kimyasal hasar). Tıbbi önemi: Xeroderma pigmentosum NER bozukluğu. Kanser ilaçları DNA mekanizması. Sancar sirkadyen ritim çalışmaları (cryptochrome). 10 Aralık 2015 Stockholm Atatürk fotoğrafı. Cevap B.

Cahit Arf (1910-1997) Türkiye'nin en ünlü matematikçisi. 10 TL banknotunun arka yüzünde. "Arf Değişmezi" 1941, kuadratik formlar. 2009 E9 Emisyonu: 5-Aydın Sayılı (bilim tarihçisi), 10-Cahit Arf (matematikçi), 20-Mimar Kemaleddin (mimar), 50-Fatma Aliye Topuz (ilk Türk-İslam kadın romancı), 100-Itrî (besteci), 200-Yunus Emre (tasavvuf şairi). Hep ön yüzde Atatürk var. Arf Değişmezi modern matematik ve teorik fiziğin pek çok alanında — özellikle topoloji ve kuantum alan teorisinde. Hasse-Arf Teoremi cebirsel sayı teorisi. ODTÜ kurucu, TÜBİTAK öncüsü (1963). \"Bilim, doğru sorular sormakla başlar.\" Cevap D.

Behçet Hastalığı 1937'de Hulusi Behçet (1889-1948) tarafından tanımlandı. Hulusi Behçet ve Behçet Uz FARKLI KİŞİLERDİR. Hulusi Behçet: 20 Şubat 1889 İstanbul. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk dermatoloji profesörü. 1937'de aft + deri lezyonları + üveit üçlüsü. Otoimmün-otoinflamatuar hastalık. "Tıp tarihinde adı bir hastalığa verilen ilk ve tek Türk hekimi." Behçet Uz (1893-1986): İzmir Belediye Başkanı, Sağlık Bakanı. Dr. Behçet Uz Çocuk Hastanesi onun adında. \"İpek Yolu hastalığı\" — Türkiye, İran, Çin, Japonya. HLA-B51. Cevap A.

Doğru sıra: (a) Turing Makinesi 1936 → (b) ARPANET 29 Ekim 1969 → (c) WWW 1989 → (d) iPhone 9 Ocak 2007 → (e) Aziz Sancar Nobel 7 Ekim 2015 → (f) KAAN ilk uçuş 21 Şubat 2024 → (g) KIZILELMA görüş ötesi atış 29 Kasım 2025. Konu 12'nin büyük kronolojisi — 89 yıl, 7 mihenk taşı: 1936 Alan Turing modern bilgisayar biliminin temeli. 1969 ARPANET ile internet (DARPA, Soğuk Savaş). 1989 WWW dijital çağ kapısı (Tim Berners-Lee, CERN). 2007 iPhone modern dijital yaşam (Steve Jobs). 2015 Aziz Sancar Türkiye'nin ilk bilim Nobel'i (DNA tamir). 2024 KAAN Türkiye'nin yerli 5. nesil savaş uçağı ilk uçuş. 2025 KIZILELMA dünya tarihinde insansız uçaktan ilk görüş ötesi atış. Bu zincir, modern dünyayı kuran teknolojilerin küresel başlangıcından, Türkiye'nin son 10 yılda kendi imzasını attığı büyük ana kadar uzanan tam yolu özetliyor. Cevap C.