Türk Bilim İnsanları & Nobel Ödülleri

Genel Kültür Bilim & Teknoloji 12.9 Türk Bilim İnsanları & Nobel

Bölüm 3 · Türk Bilim & Nobel

Türk bilim insanları & Nobel ödülleri

Aziz Sancar'ın 2015 Kimya Nobel'inden Cahit Arf'ın matematiğine, Oktay Sinanoğlu'nun kuantum kimyasından Feza Gürsey'in teorik fiziğine, Hulusi Behçet'in dünyaya adını verdiği hastalığa — Türkiye'nin uluslararası bilim sahnesinde imzasını attığı isimler ve katkılar.

Türkiye'den Nobel ödülleri

Türkiye Doğumlu 2 Nobel Sahibi

1) Orhan Pamuk — 2006 Nobel Edebiyat Ödülü: Türkiye'den Nobel kazanan ilk kişi. Romanları (\"Benim Adım Kırmızı\", \"Kar\", \"Masumiyet Müzesi\") ile kültürlerarası diyaloğa katkısı için. Bilim alanında değil — edebiyat alanında. Banka sınavları için: \"Türkiye'nin ilk Nobel'i\" sorusu çıkarsa cevap Orhan Pamuk; \"İlk bilim Nobel'i\" denirse cevap Aziz Sancar.

2) Aziz Sancar — 2015 Nobel Kimya Ödülü ⭐: Türkiye'den Nobel kazanan ilk bilim insanı. DNA tamir mekanizmaları üzerine yaptığı çalışmalarla. Tomas Lindahl (İsveç) ve Paul Modrich (ABD) ile paylaştı. Mardin/Savur doğumlu, North Carolina Üniversitesi profesörü.

Önemli not: Aziz Sancar, Türkiye'nin ilk ve şimdiye kadarki tek bilim Nobel'idir (Nisan 2026 itibarıyla). Türkiye'nin Nobel performansı bilimde nüfusuna ve ekonomik büyüklüğüne göre düşük — bu yüzden Aziz Sancar olağanüstü bir önem taşır. Türkiye'de bilim insanı yetiştirme politikalarının en sık referans noktasıdır.

2015

★ Türkiye'nin İlk Bilim Nobel'i

Aziz Sancar

Kimya · DNA Tamir Mekanizmaları

"Hücrelerin DNA hasarını nasıl tamir ettiğini gösteren çalışmalar." — 7 Ekim 2015 Nobel Komitesi açıklaması. Tomas Lindahl, Paul Modrich ve Aziz Sancar 8 milyon İsveç kronu (≈930 bin USD) ödülü paylaştı.

Türkiye'nin Bilim Nobel'i

★ Aziz Sancar · 2015 Kimya Nobel ⭐

Aziz Sancar (1946–) DNA Tamir Mekanizmaları · "Türkiye'nin İlk Bilim Nobel'i"

DOĞUM

8 Eylül 1946 · Mardin/Savur

NOBEL

7 Ekim 2015 · Kimya

Erken yaşam: 8 Eylül 1946 Mardin'in Savur ilçesinde doğdu. Sekiz çocuklu bir çiftçi ailesinin yedinci çocuğu. Anne ve babası okuma yazma bilmiyordu — ama eğitime büyük önem verdiler. Savur ilkokulu, Mardin ortaokul ve lisesinde okudu.
Tıp eğitimi: 1969'da İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni birincilikle bitirdi. Kısa süre Savur'da pratisyen hekimlik yaptı.
ABD'ye gidişi (1971): NATO bursu ile Johns Hopkins Üniversitesi'nde biyokimya yüksek lisansı. Sonra Texas Üniversitesi Dallas Tıp Merkezi'nde Stanley Rupert danışmanlığında doktora. 1977'de doktorasını aldı. Doktora konusu: Photolyase (fotoliyaz) enzimi — UV ışığıyla hasar gören DNA'yı görünür ışıkla tamir eden enzim.
Yale ve North Carolina: 1977-1982 Yale Üniversitesi'nde post-doc. 1982'den itibaren Kuzey Carolina Üniversitesi (UNC Chapel Hill) Tıp Fakültesi Biyokimya ve Biyofizik Bölümü'nde profesör. Sarah Graham Kenan Distinguished Professor unvanı taşır.
DNA tamir mekanizmaları — Nobel'e götüren araştırma: İnsan hücrelerinde her gün milyonlarca DNA hasarı oluşur (UV, kimyasallar, oksidatif stres, normal metabolizma). Bu hasar tamir edilmezse kanser, yaşlanma, nöro-dejeneratif hastalıklar oluşur. Sancar, Nükleotid Eksizyon Tamiri (NER — Nucleotide Excision Repair) mekanizmasını moleküler düzeyde aydınlattı — DNA hasar alan bölge bulunur, kesilip atılır, doğru nükleotidlerle yeniden inşa edilir.
7 Ekim 2015 — Nobel Kimya Ödülü: İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi açıkladı: \"Hücrelerin DNA hasarını nasıl tamir ettiğini gösteren çalışmalar\". Üç bilim insanı paylaştı:
- Tomas Lindahl (İsveç) — Base Excision Repair (BER, baz eksizyon tamiri) — DNA bazlarındaki kimyasal hasarın nasıl tamir edildiği.
- Paul Modrich (ABD) — Mismatch Repair (eşleşmeme tamiri) — DNA replikasyonu sırasında oluşan hataların nasıl düzeltildiği.
- Aziz Sancar (Türkiye-ABD) — Nucleotide Excision Repair (NER, nükleotid eksizyon tamiri) — UV ışığı ve kimyasalların yol açtığı geniş çaplı DNA hasarının nasıl tamir edildiği.
Tıbbi önemi: Sancar'ın çalışmaları cilt kanserinden kemoterapiye kadar pek çok alanda devrim yarattı. Xeroderma pigmentosum hastalığı (UV ışığa aşırı duyarlılık, deri kanseri) Sancar'ın aydınlattığı NER mekanizmasındaki bozukluklardan kaynaklanır. Kanser ilaçlarının (cisplatin, kemoterapi) DNA'ya nasıl saldırdığı ve hücrelerin bunlara nasıl direnç geliştirdiği bu mekanizmadan anlaşılır.
Diğer keşifleri: Sirkadyen ritim (biyolojik saat) üzerine de önemli çalışmalar yaptı. \"Cryptochrome\" proteinini biyolojik saat bağlamında karakterize etti. Hayvanların ve insanların 24 saatlik ritmini moleküler düzeyde anladık.
Aziz & Gwen Sancar Vakfı: Eşi Gwen Sancar (Texas'taki PhD danışmanlarından biri Stanley Rupert'in kızı, kimyager) ile birlikte Carolina Türk Evi projesini hayata geçirdi — Kuzey Carolina Üniversitesi'nde okuyan Türk öğrencilere ücretsiz konaklama sağlanıyor. Türkiye'den eğitime gelen öğrencileri destekliyor.
Stockholm Nobel töreni (10 Aralık 2015): Konsoltun yan masasına Atatürk fotoğrafı yerleştirdi. Türkiye'ye duyduğu sevgiyi her fırsatta dile getiriyor: \"Bütün ülke benim öğretmenim, ben de Atatürk'ün öğrencisiyim\".
Çift vatandaş: Türk vatandaşlığını koruyor, 1995'te ABD vatandaşlığını da aldı. Türkiye'ye sık sık geliyor, üniversite konferansları veriyor.

Cahit Arf, Feza Gürsey

★ Türkiye'nin En Ünlü Matematikçisi

Cahit Arf (1910–1997) "Arf Değişmezi" · 10 TL Banknotunda

DOĞUM

11 Ekim 1910 · Selanik

ÜN

Arf Değişmezi · 10 TL banknot

Cahit Arf: 11 Ekim 1910 Selanik'te doğdu (o dönem Osmanlı toprağı). Balkan Savaşı sonrası ailesi Türkiye'ye göç etti. Türk matematik tarihinin en önemli ismi.
Eğitim: Lise eğitimini Galatasaray Lisesi'nde aldı. Paris'teki École Normale Supérieure'de matematik okudu (1932 mezun). Doktorasını Almanya Göttingen Üniversitesi'nde Helmut Hasse danışmanlığında 1938'de yaptı.
Türkiye'de görevleri: İstanbul Üniversitesi (1938–1962) ve Robert Koleji'nde matematik profesörü. Sonra ODTÜ Matematik Bölümü kurucu profesörlerinden. Tubitak'ın kurulmasında öncü roller üstlendi (1963).
Arf Değişmezi (Arf Invariant) — 1941: Quadratic forms (kuadratik formlar) teorisinde Arf'ın geliştirdiği değişmez. Modern matematik ve teorik fiziğin pek çok alanında kullanılıyor — özellikle topoloji ve kuantum alan teorisinde. \"Arf-Kervaire değişmezi\" adıyla daha gelişmiş bir versiyonu var.
Hasse-Arf Teoremi: Cebirsel sayı teorisinde önemli bir teorem. Arf'ın doktora danışmanı Helmut Hasse ile birlikte geliştirdi.
10 TL banknotu (2009): Cahit Arf'ın portresi 10 TL banknotunun arka yüzünde. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 2009'da E9 emisyonunda \"Türk bilim insanları\" temasıyla yeni banknotlar bastı. Diğer banknotlardakiler: 5 TL Aydın Sayılı, 20 TL Mimar Kemaleddin, 50 TL Fatma Aliye Topuz, 100 TL Itrî Buharizade Mustafa Efendi, 200 TL Yunus Emre. (Hepsinde Atatürk ön yüzde, Türk büyükleri arka yüzde.)
"Cahit Arf'a Saygı Konferansları": Türkiye'de matematik alanında en prestijli akademik etkinlik. ODTÜ'de düzenleniyor.
Aforizması: \"Bilim, doğru sorular sormakla başlar.\" Türk akademik kültüründe sıkça atıfta bulunulur.

★ Teorik Fizik · Yale Profesörü

Feza Gürsey (1921–1992) Gürsey-Radicati Formülü · Atatürk Bilim Ödülü

DOĞUM

7 Nisan 1921 · İstanbul

KARİYER

Yale Üniversitesi · teorik fizikçi

Feza Gürsey: 7 Nisan 1921 İstanbul'da doğdu. Türkiye'nin en önemli teorik fizikçisi. Refik Saydam'ın (eski Başbakan) torunu.
Eğitim: İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi (1944). Cambridge Üniversitesi'nde matematik fiziği doktorası (1950).
Kariyer: İstanbul Üniversitesi (1950'ler), Brookhaven Ulusal Laboratuvarı (ABD), Yale Üniversitesi profesörü (1965-1991) — vefatına yakın emekli oldu. Eşi Süha Gürsey (matematikçi) ile birlikte Yale'de bir bilimsel hane kurdular.
Gürsey-Radicati Formülü: Parçacık fiziğinde önemli bir formül. Luigi Radicati ile birlikte geliştirdi. Hadron'ların (proton, nötron gibi) kütle hesaplamaları için.
Yang-Mills teorisi katkıları: Modern parçacık fiziğinin temel taşı olan ayar (gauge) teorisinde önemli çalışmaları var.
Atatürk Bilim Ödülü (1979): Türkiye'nin en yüksek bilim ödülü. Gürsey ilk alanlardan biri. Wigner Madalyası, Oppenheimer Ödülü da aldı.
Önemi: Türkiye'de teorik fizik kültürünün gelişmesine büyük katkı yaptı. Pek çok Türk fizikçiyi yetiştirdi — \"Gürsey öğrencileri\" diye anılırlar. Boğaziçi Üniversitesi Feza Gürsey Enstitüsü onun adını taşıyor.

Oktay Sinanoğlu, Hulusi Behçet

★ "Türk Einsteini" · Yale'in En Genç Profesörü

Oktay Sinanoğlu (1935–2015) 26 Yaşında Yale Profesörü · Türkçe Bilim Dili Savunucusu

DOĞUM

25 Şubat 1935 · İtalya/Bari

REKORLAR

26 yaşında Yale tam profesör

Oktay Sinanoğlu: 25 Şubat 1935 İtalya/Bari'de doğdu (babası diplomat). \"Türk Einsteini\" lakabını taşır — Türk bilim insanları arasında yaygın olarak en yetenekli/dehanın simgesi olarak anılır. 26 yaşında Yale Üniversitesi'nde tam profesör olan en genç akademisyen unvanını aldı (1963) — bir bilim rekoru.
Eğitim: Robert Koleji (lise). Berkeley California Üniversitesi (BSc, MSc kimya). MIT'de doktora (1960, 24 yaşında). Nobel ödüllü Manfred Eigen ile çalıştı. Yale'de tam profesörlük (1963, 26 yaşında) — Yale tarihinde tam profesör olan en genç akademisyen.
Bilimsel katkıları: Kuantum kimyası ve teorik kimya. Çok elektronlu sistemler ve sıvılar için \"Many-Electron Theory\" geliştirdi. Çevre bilimleri (Sinanoğlu çevre denklemi). Moleküler orbital teorisinde modern çalışmaların öncülerinden. Toplam 200+ bilimsel makale.
Türkçe bilim dili savunucusu: Sinanoğlu'nun en bilinen mücadelelerinden biri. "Türkçe bilim yapmadan büyük bilim insanı yetişmez" tezini savundu. Üniversitelerde İngilizce eğitime karşı çıktı, Türkçe terimleri yaygınlaştırmaya çalıştı. Ankara'da TÜBA (Türkiye Bilimler Akademisi) ve TÜBİTAK ile ilgili politik mücadeleler verdi.
Türkiye'ye dönüşler: Yale ile bağı sürerken Türkiye'ye sık sık geldi. Yıldız Teknik Üniversitesi'nde, ODTÜ'de, Hacettepe'de dersler verdi.
Tartışmalı kişilik: Sinanoğlu son yıllarında bilim politikaları üzerine bazı kontrast tezleri ile gündeme geldi (ODTÜ, üniversite reformu, vb.). Ölümünden sonra Türkiye'de bilim politikaları tartışmalarında sıkça atıfta bulunulan bir referanstır.
Vefatı: 19 Nisan 2015'te ABD'de hayatını kaybetti. Aziz Sancar'ın Nobel'i aynı yıl açıklandı (Ekim 2015) — \"Sinanoğlu'nun rüyası gerçek oldu\" yorumları yapıldı.

★ Tıp · Dünyaya Adını Veren Türk Doktor

Hulusi Behçet (1889–1948) "Behçet Hastalığı" 1937 — Adını Yaşatan Türk Hekimi

DOĞUM

20 Şubat 1889 · İstanbul

KEŞİF

1937 · Behçet Hastalığı

Hulusi Behçet: 20 Şubat 1889 İstanbul'da doğdu. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk dermatoloji profesörü. \"Tıp tarihinde adı bir hastalığa verilen ilk ve tek Türk hekimi.\"
Eğitim ve kariyer: Askeri Tıbbiye'de eğitim (1910 mezun). Birinci Dünya Savaşı'nda askeri hekim. 1923-1933 İstanbul Tıp Fakültesi Cildiye Kliniği başkanı, 1933 sonrası ilk dermatoloji profesörü.
Behçet Hastalığı (Behçet Disease) — 1937: Sancar'dan 78 yıl önce, Behçet kendi adını dünyaya tıp tarihine yazdırdı. 1937'de iki hastasını gözlemleyerek bu yeni hastalığı tanımladı — \"Aft, deri lezyonları, göz iltihabı (üveit)\" üçlüsü. Kronik, otoimmün-otoinflamatuar bir hastalık. Görme kaybına, beyin tutulumuna, eklem ve damar problemlerine yol açabilir.
Coğrafi dağılım: İlginç şekilde Behçet hastalığı en sık "İpek Yolu" bölgesinde görülür — Türkiye, İran, Çin, Japonya. Türkiye'de 100.000'de 80-300 prevalans (dünyada en yüksek). Genetik (HLA-B51 alleli) ve coğrafi faktörler.
Önemi: Tıp literatüründe \"Behçet Disease\", \"Behçet Syndrome\" olarak geçer. Her tıp öğrencisi bu hastalığı öğrenir. Türk hekimliğinin uluslararası alanda en bilinen ismi.
Vefatı: 8 Mart 1948'de İstanbul'da hayatını kaybetti. Behçet Uz (sonradan Sağlık Bakanı) ile karıştırılmasın — farklı kişiler. İstanbul'da Hulusi Behçet Hastanesi onun adını taşır.

Türk Bilim Dünyasının Diğer Önemli Adları

★ 10+ Türk Bilim İnsanı · Sınavlarda Çıkanlar

MATEMATİK

Selman Akbulut (1949–)

4-boyutlu topoloji uzmanı. Michigan State Üniversitesi. \"Akbulut korkusuz tanı\". Türk matematik camiasının önemli bir ismi.

MATEMATİK

Ali Nesin (1956–)

Aziz Nesin'in oğlu. Bilgi Üniversitesi'nde matematik. Şirince Nesin Matematik Köyü kurucusu. ICTP Ramanujan Ödülü (2007).

MATEMATİK

Tosun Terzioğlu (1942–2016)

Sabancı Üniversitesi 1. Rektörü. ODTÜ Matematik. Türkiye'de modern matematik eğitiminin kurucu isimlerinden.

FİZİK

Behram Kurşunoğlu (1922–2003)

Florida Coral Gables Üniversitesi profesörü. Birleşik alan teorisi. \"Kurşunoğlu Vakfı\". Eyüboğlu Vakfı.

FİZİK

Münir Özkul (yok), Erbil Erbil...
aslında Erdal İnönü (1926–2007)

Eski başbakan. ODTÜ'de teorik fizikçi. Lie cebirleri uzmanı. Atatürk Bilim Ödülü.

KİMYA

Asuman Baytop (1920–2018)

Türkiye'nin ilk kadın eczacılarından. Botanik kimyası. İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi'nin kurucu hocalarından.

TIP

Nüsret Fişek (1914–1990)

Halk sağlığı, sosyalleştirilmiş sağlık hizmetleri öncüsü. Hacettepe Tıp. Türkiye'de halk sağlığının kurucusu.

TIP

İhsan Doğramacı (1915–2010)

Hacettepe Üniversitesi (1967) ve Bilkent Üniversitesi (1984) kurucusu. Pediatri ve sağlık politikaları.

MÜHENDİSLİK

Mustafa İnan (1911–1967)

Türk inşaat mühendisliğinin kurucusu. İTÜ. Yapı statiği. \"Mustafa İnan kanunu\".

YENİ NESİL

Cumrun Vafa (1960–)

İranlı-Türk asıllı string teorisi fizikçisi. Harvard. Dünyanın en saygın teorik fizikçilerinden. (Türkiye'de doğmadı, ama Türk asıllı.)

★ Türk Banknotlarındaki Bilim İnsanları

10 TL'de Cahit Arf, 20 TL'de Mimar Kemaleddin... 2009 E9 Emisyonu — Türk Bilim ve Kültür Liderleri

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 2009 E9 emisyonu: Türk bilim ve kültür isimlerini banknot arka yüzlerine koydu. Banknotların tamamında ön yüzde Atatürk var.
5 TL — Prof. Dr. Aydın Sayılı (1913–1993): Bilim tarihçisi. Atatürk'ün himayesinde Harvard'da doktora yapan ilk Türk (bilim tarihinde, 1942). İslam ve Türk bilim tarihinin uluslararası tanıtımına büyük katkı.
10 TL — Prof. Dr. Cahit Arf (1910–1997): Matematikçi. Arf değişmezi. Yukarıda detaylı.
20 TL — Mimar Kemaleddin (1870–1927): Türk mimarisinin kurucu ismi. Birinci Ulusal Mimarlık akımının lideri. İstanbul Bostancı Camii, IV. Vakıf Hanı, Bursa Çelik Palas Oteli.
50 TL — Fatma Aliye Topuz (1862–1936): Türk ve İslam dünyasının ilk kadın romancısı. \"Muhâdarât\" (1892) ilk romanı. Feminist düşünür ve yazar.
100 TL — Itrî (Buharizâde Mustafa Efendi, 1640–1712): 17. yy Osmanlı bestecisi. Klasik Türk müziğinin altın çağının zirvesi. Mevlevi müziği, dini eserler.
200 TL — Yunus Emre (1238–1320): Anadolu Türk şiirinin kurucusu. Tasavvuf şairi. \"Şehir-i âşık\". UNESCO 1991 Yunus Emre Yılı.
Sınav formülü: 5-Aydın Sayılı, 10-Cahit Arf, 20-Mimar Kemaleddin, 50-Fatma Aliye, 100-Itrî, 200-Yunus Emre. Bu sıralama banka sınavlarında çıkar.

Türk Biliminin 100 Yılı

★ 1889 → 2026 · Türk Bilim İnsanları

1889

Hulusi Behçet doğdu

İstanbul · sonra dünyaya adını verecek olan Türk hekim

1910

Cahit Arf doğdu

Selanik · Türkiye'nin en ünlü matematikçisi

1921

Feza Gürsey doğdu

İstanbul · sonra Yale teorik fizik profesörü

1935

Oktay Sinanoğlu doğdu

İtalya/Bari · "Türk Einsteini"

1937

Behçet Hastalığı tanımlandı

Hulusi Behçet · İstanbul · Türk hekiminin adını yaşatan keşif

1941

Arf Değişmezi geliştirildi

Cahit Arf · Almanya Göttingen · kuadratik formlar teorisi

8 Eyl 1946

Aziz Sancar doğdu

Mardin/Savur · 8 çocuklu çiftçi ailesinin 7. çocuğu

1948

Hulusi Behçet vefat etti

İstanbul · 59 yaşında · "Behçet Disease" tıp literatüründe

1963

Sinanoğlu Yale tam profesör (26 yaşında)

Yale tarihinde en genç tam profesör · "Türk Einsteini"

1969

Aziz Sancar İstanbul Tıp birinci

Tıp Fakültesi'ni birincilikle bitirdi

1977

Sancar Texas'ta doktora

Photolyase enzimi · DNA tamir araştırmasının temeli

1979

Feza Gürsey Atatürk Bilim Ödülü

Türkiye'nin en yüksek bilim ödülü

1982

Sancar Kuzey Carolina'da profesör

UNC Chapel Hill · DNA tamir laboratuvarı kuruluşu

1992

Feza Gürsey vefat etti

71 yaşında · Yale'de · Boğaziçi Feza Gürsey Enstitüsü onun adını taşıyor

1997

Cahit Arf vefat etti

87 yaşında · Türk matematik camiasında bir devir kapandı

2006

Orhan Pamuk Nobel Edebiyat ⭐

Türkiye'nin İLK Nobel'i (edebiyat alanında)

2009

Cahit Arf 10 TL banknotunda

E9 emisyonu · Türk bilim insanları temalı yeni banknotlar

19 Nis 2015

Oktay Sinanoğlu vefat etti

80 yaşında · ABD · Türk bilim camiası için büyük kayıp

7 Eki 2015

Aziz Sancar Nobel Kimya ⭐

Türkiye'nin İLK BİLİM Nobel'i · DNA tamir mekanizmaları · Lindahl + Modrich ile paylaştı

10 Ara 2015

Stockholm Nobel Töreni

Aziz Sancar konsola Atatürk fotoğrafı yerleştirdi

2024

Aziz Sancar 78 yaşında

Hâlâ aktif olarak Carolina Üniversitesi'nde araştırma yürütüyor

Yaygın Tuzaklar

1. Türkiye'nin İLK Nobel'i Aziz Sancar değil — Orhan Pamuk!

Yanlış: "Türkiye'nin ilk Nobel ödülü Aziz Sancar'a 2015'te verilmiştir." Doğru: Türkiye'nin ilk Nobel'i Orhan Pamuk'a 2006'da Edebiyat alanında verildi. Aziz Sancar (2015 Kimya) ise Türkiye'nin ilk BİLİM Nobel'idir. Sınav sorularında bu çok kritik bir ayrım! \"Türkiye'den Nobel kazanan ilk kişi kimdir?\" → Orhan Pamuk (2006 Edebiyat). \"Türkiye'nin ilk bilim Nobel'i kimdir?\" → Aziz Sancar (2015 Kimya). Banka sınavlarında soru iyice okunmalı. Orhan Pamuk: 7 Haziran 1952 İstanbul doğumlu. Romanları (\"Benim Adım Kırmızı\", \"Kar\", \"Masumiyet Müzesi\", \"Veba Geceleri\") ile uluslararası tanınmış. 12 Ekim 2006'da Nobel Edebiyat. \"Memleketinin melankolik ruhuna ışık tutan ve farklı kültürler arasında diyaloğu güçlendiren\" gerekçesiyle. Aziz Sancar: 8 Eylül 1946 Mardin/Savur. 7 Ekim 2015 Nobel Kimya. DNA tamir mekanizmaları (NER). Tomas Lindahl + Paul Modrich ile paylaştı. Türk Edebiyatı'ndan Nobel sahibi olan tek isim Pamuk; bilim alanında tek isim Sancar. Sınav formülü: Türkiye'den 2 Nobel: Pamuk 2006 Edebiyat (ilk genel) + Sancar 2015 Kimya (ilk bilim). Türkiye'de hâlâ tıp/fizik alanında Nobel YOK.

2. Aziz Sancar Nobel'i tek başına almadı — paylaştı!

Yanlış: "Aziz Sancar 2015 Nobel Kimya ödülünü tek başına aldı." Doğru: Aziz Sancar 2015 Nobel Kimya'yı 2 başka bilim insanı ile paylaştı: Tomas Lindahl (İsveç) ve Paul Modrich (ABD). Üçü "DNA tamir mekanizmaları" üzerine farklı katkılar yaptılar. Üçlü Nobel: 1) Tomas Lindahl (İsveç-İngiltere) — \"Base Excision Repair (BER, baz eksizyon tamiri)\" mekanizmasını aydınlattı (DNA bazlarındaki kimyasal hasar nasıl tamir edilir). 2) Paul Modrich (ABD) — \"Mismatch Repair (eşleşmeme tamiri)\" mekanizmasını gösterdi (DNA replikasyonu sırasında oluşan hatalar nasıl düzeltilir). 3) Aziz Sancar (Türkiye-ABD) — \"Nucleotide Excision Repair (NER, nükleotid eksizyon tamiri)\" mekanizmasını aydınlattı (UV ışığı ve kimyasalların yol açtığı geniş çaplı DNA hasarı nasıl tamir edilir). Ödül: 8 milyon İsveç kronu (≈930 bin USD) üçe paylaşıldı. Stockholm Nobel töreninde 10 Aralık 2015'te Sancar konsoltun yan masasına Atatürk fotoğrafını yerleştirdi. Sınav formülü: 2015 Nobel Kimya = Sancar (NER) + Lindahl (BER) + Modrich (Mismatch) + DNA tamir mekanizmaları + 8 milyon kron paylaşımı.

3. Cahit Arf 5 TL'de değil, 10 TL'de.

Yanlış: "Cahit Arf 5 TL banknotunun arka yüzündedir." Doğru: Cahit Arf 10 TL banknotunun arka yüzündedir. 5 TL'de Aydın Sayılı (bilim tarihçisi) vardır. 2009 E9 Emisyonu — Türk Bilim ve Kültür Liderleri: 5 TL — Aydın Sayılı (bilim tarihçisi, 1913–1993, Atatürk himayesinde Harvard'da doktora). 10 TL — Cahit Arf (matematikçi, 1910–1997, Arf değişmezi). 20 TL — Mimar Kemaleddin (mimar, 1870–1927, Birinci Ulusal Mimarlık). 50 TL — Fatma Aliye Topuz (ilk Türk-İslam kadın romancısı, 1862–1936). 100 TL — Itrî (Buharizâde Mustafa Efendi) (17. yy Osmanlı bestecisi, 1640–1712). 200 TL — Yunus Emre (Anadolu Türk şiirinin kurucusu, 1238–1320, tasavvuf şairi). Sınav formülü ezberleme: Hep ön yüzde Atatürk var. Arka yüzlerin sırası: 5-Sayılı, 10-Arf, 20-Kemaleddin, 50-Fatma Aliye, 100-Itrî, 200-Yunus Emre. Cahit Arf'ın matematik formülleri ve sayı teorisi sembolleri 10 TL'nin arkasında detay olarak işlenmiş. Cahit Arf: 11 Ekim 1910 Selanik. Galatasaray Lisesi → Paris ENS → Almanya Göttingen doktora (1938, Helmut Hasse danışmanlığında). İstanbul Üniversitesi, ODTÜ kurucu profesörü. Arf Değişmezi (Arf Invariant) 1941. Hasse-Arf Teoremi. \"Bilim, doğru sorular sormakla başlar.\"

4. "Behçet Hastalığı"nı keşfeden hekim ile Behçet Uz farklı kişilerdir.

Yanlış: "Behçet Hastalığı'nı Sağlık Bakanı Behçet Uz keşfetti." veya "Tıp tarihinde adı bir hastalığa verilen tek Türk hekimi Behçet Uz'dur." Doğru: "Behçet Hastalığı"nı 1937'de keşfeden Hulusi Behçet'tir. Behçet Uz (1893–1986) ise eski İzmir Belediye Başkanı ve Sağlık Bakanı'dır — farklı kişiler. Hulusi Behçet: 20 Şubat 1889 İstanbul doğumlu. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk dermatoloji profesörü. 1937'de iki hastasını gözlemleyerek bu yeni hastalığı tanımladı — \"Aft, deri lezyonları, göz iltihabı (üveit)\" üçlüsü. Kronik, otoimmün-otoinflamatuar hastalık. Tıp tarihinde adı bir hastalığa verilen ilk ve tek Türk hekimi. 8 Mart 1948'de İstanbul'da vefat etti. Behçet Uz (1893-1986): İzmir Belediye Başkanı (1931-1941), Sağlık Bakanı, CHP yöneticisi. \"İzmir'in modern kurucularından\". Dr. Behçet Uz Çocuk Hastanesi onun adını taşır — bu hastane Hulusi Behçet'in DEĞİL Behçet Uz'un adına. Karıştırma noktası: İkisi de doktor, ikisinin de adı \"Behçet\". Ama farklı kişilerdir. İstanbul'da Hulusi Behçet Hastanesi (cildiye) ile İzmir'de Dr. Behçet Uz Çocuk Hastanesi ayrı ayrı kurumlardır. Coğrafi dağılım — Behçet Hastalığı: İlginç şekilde \"İpek Yolu hastalığı\" — en sık Türkiye, İran, Çin, Japonya'da görülür. Türkiye'de 100.000'de 80-300 prevalans (dünyada en yüksek). HLA-B51 alleli risk faktörü.

Bu konudan sınavda ne çıkar?

EN SIK ÇIKAN ⭐

Aziz Sancar · 2015 Kimya Nobel

Türkiye'nin ilk BİLİM Nobel'i. Mardin/Savur 1946. NER mekanizması. Lindahl + Modrich ile paylaştı.

EN SIK ÇIKAN ⭐

Orhan Pamuk · 2006 Edebiyat Nobel

Türkiye'nin İLK Nobel'i (genel). Sancar'dan 9 yıl önce. Edebiyat alanında.

ÇOK SIK ⭐

Cahit Arf · 10 TL Banknot

Matematikçi (1910-1997). Selanik doğumlu. Arf Değişmezi 1941. ODTÜ kurucu profesörü.

ÇOK SIK

Hulusi Behçet · 1937

"Behçet Hastalığı" tanımlayıcısı. Türkiye'nin ilk dermatoloji profesörü. Behçet Uz İLE KARIŞTIRMA!

KRİTİK

Banknotlardaki İsimler · 2009 E9

5-Sayılı, 10-Arf, 20-Kemaleddin, 50-Fatma Aliye, 100-Itrî, 200-Yunus Emre.

KRİTİK

Oktay Sinanoğlu · "Türk Einsteini"

26 yaşında Yale tam profesörü (1963). Kuantum kimyası. Türkçe bilim dili.

DETAY

Feza Gürsey · Yale Fizikçisi

İstanbul 1921. Gürsey-Radicati formülü. Atatürk Bilim Ödülü 1979. Boğaziçi Feza Gürsey Enstitüsü.

DETAY

İhsan Doğramacı · Hacettepe + Bilkent

Hacettepe (1967) ve Bilkent (1984) kurucusu. Pediatri profesörü. Türk yükseköğrenim mimarı.

Mini Quiz · 6 Soru

Anlık geri bildirimli

01Türkiye'den Nobel ödülü kazanan ilk kişi ve ilk BİLİM Nobel'i kazanan kişi sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'den Nobel kazanan ilk kişi Orhan Pamuk'tur (12 Ekim 2006, Edebiyat). İlk BİLİM Nobel'i kazanan kişi ise Aziz Sancar'dır (7 Ekim 2015, Kimya). Önemli not: Bu ikisi karıştırılır. Sınavda sorunun \"ilk Nobel\" mi yoksa \"ilk bilim Nobel'i\" mi sorduğuna dikkat et! Orhan Pamuk: 7 Haziran 1952 İstanbul doğumlu. Romanları: \"Benim Adım Kırmızı\", \"Kar\", \"Masumiyet Müzesi\", \"Veba Geceleri\". 12 Ekim 2006 Nobel Edebiyat. Gerekçe: \"Memleketinin melankolik ruhuna ışık tutan ve farklı kültürler arasında diyaloğu güçlendiren\". Aziz Sancar: 8 Eylül 1946 Mardin/Savur doğumlu. Sekiz çocuklu çiftçi ailesinin yedinci çocuğu. İstanbul Tıp Fakültesi'ni 1969'da birincilikle bitirdi. Texas Üniversitesi Dallas'ta 1977 doktora (Stanley Rupert danışmanlığında, photolyase enzimi keşfetti). 1982'den itibaren Kuzey Carolina Üniversitesi profesörü. 7 Ekim 2015 Nobel Kimya: \"Hücrelerin DNA hasarını nasıl tamir ettiğini gösteren çalışmalar\". Tomas Lindahl (İsveç) — Base Excision Repair (BER) + Paul Modrich (ABD) — Mismatch Repair + Aziz Sancar (Türkiye-ABD) — Nucleotide Excision Repair (NER). 8 milyon İsveç kronu (≈930 bin USD) üçe paylaşıldı. 10 Aralık 2015 Stockholm töreninde konsoltun yan masasına Atatürk fotoğrafını yerleştirdi. Eşi Gwen Sancar ile birlikte \"Carolina Türk Evi\" projesini kurdu (Türk öğrencilere ücretsiz konaklama). Cevap C.

02Aziz Sancar 2015 Nobel Kimya Ödülü'nü hangi konudaki çalışmaları için almıştır? Ödülü kimlerle paylaşmıştır?

Aziz Sancar 2015 Nobel Kimya'yı DNA tamir mekanizmaları (özellikle Nucleotide Excision Repair / NER) üzerine çalışmaları için aldı. Tomas Lindahl (İsveç) ve Paul Modrich (ABD) ile paylaştı. Üçlü Nobel: İnsan hücrelerinde her gün milyonlarca DNA hasarı oluşur (UV, kimyasallar, oksidatif stres, normal metabolizma). Bu hasar tamir edilmezse kanser, yaşlanma, nöro-dejeneratif hastalıklar oluşur. 3 farklı tamir mekanizması: Tomas Lindahl — Base Excision Repair (BER, baz eksizyon tamiri) DNA bazlarındaki kimyasal hasar. Paul Modrich — Mismatch Repair (eşleşmeme tamiri) DNA replikasyonu sırasındaki hatalar. Aziz Sancar — Nucleotide Excision Repair (NER, nükleotid eksizyon tamiri) UV ışığı ve kimyasalların yol açtığı geniş çaplı DNA hasarı. Tıbbi önemi: Xeroderma pigmentosum (UV ışığa aşırı duyarlılık + deri kanseri) NER mekanizmasındaki bozukluklardan kaynaklanır. Kanser ilaçlarının (cisplatin, kemoterapi) DNA'ya nasıl saldırdığı bu mekanizmadan anlaşılır. Sancar'ın diğer keşifleri: Photolyase enzimi (1976, doktora konusu, UV ile hasar gören DNA'yı görünür ışıkla tamir). Sirkadyen ritim (biyolojik saat) çalışmaları, cryptochrome proteini. Ödül: 8 milyon İsveç kronu (≈930 bin USD) üçe paylaşıldı. 10 Aralık 2015 Stockholm Nobel töreni. Konsoltun yan masasına Atatürk fotoğrafını yerleştirdi: \"Bütün ülke benim öğretmenim, ben de Atatürk'ün öğrencisiyim.\" Cevap B.

03"Cahit Arf" hangi alanın bilim insanıdır, hangi banknotun arka yüzündedir, en bilinen matematiksel kavramı nedir?

Cahit Arf, Türkiye'nin en ünlü matematikçisidir. 10 TL banknotunun arka yüzündedir. En bilinen matematiksel kavramı "Arf Değişmezi" (Arf Invariant, 1941). Cahit Arf (1910–1997): 11 Ekim 1910 Selanik'te doğdu (o dönem Osmanlı toprağı). Balkan Savaşı sonrası ailesi Türkiye'ye göç etti. Eğitim: Galatasaray Lisesi → Paris École Normale Supérieure (1932 mezun) → Almanya Göttingen Üniversitesi'nde doktora (1938, Helmut Hasse danışmanlığında). Türkiye'de görevleri: İstanbul Üniversitesi (1938–1962) ve Robert Koleji'nde profesör. ODTÜ Matematik Bölümü kurucu profesörlerinden. TÜBİTAK kuruluşunda öncü roller (1963). Arf Değişmezi (Arf Invariant) — 1941: Kuadratik formlar (quadratic forms) teorisinde Arf'ın geliştirdiği değişmez. Modern matematik ve teorik fiziğin pek çok alanında kullanılıyor — özellikle topoloji ve kuantum alan teorisinde. \"Arf-Kervaire değişmezi\" daha gelişmiş versiyonu. Hasse-Arf Teoremi: Cebirsel sayı teorisinde önemli teorem. Doktora danışmanı Helmut Hasse ile birlikte. 2009 E9 Emisyonu — Türk banknotlarındaki bilim/kültür liderleri: 5 TL — Aydın Sayılı (bilim tarihçisi, 1913–1993). 10 TL — Cahit Arf (matematikçi, 1910–1997). 20 TL — Mimar Kemaleddin (mimar, 1870–1927). 50 TL — Fatma Aliye Topuz (yazar, 1862–1936). 100 TL — Itrî (besteci, 1640–1712). 200 TL — Yunus Emre (şair, 1238–1320). Hep ön yüzde Atatürk var. Aforizması: \"Bilim, doğru sorular sormakla başlar.\" Cevap D.

04"Behçet Hastalığı"nı tanımlayan Türk hekim kimdir, hangi tarihte? "Behçet Uz" ile aynı kişi midir?

Behçet Hastalığı'nı 1937'de Hulusi Behçet (1889–1948) tanımladı. Hulusi Behçet ve Behçet Uz FARKLI KİŞİLERDİR — sınav klasiği tuzak. Hulusi Behçet (1889–1948): 20 Şubat 1889 İstanbul doğumlu. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk dermatoloji profesörü. Askeri Tıbbiye'de eğitim (1910 mezun). Birinci Dünya Savaşı'nda askeri hekim. 1923-1933 İstanbul Tıp Fakültesi Cildiye Kliniği başkanı. 1937'de iki hastasını gözlemleyerek bu yeni hastalığı tanımladı — \"Aft, deri lezyonları, göz iltihabı (üveit)\" üçlüsü. Kronik, otoimmün-otoinflamatuar hastalık. Görme kaybına, beyin tutulumuna, eklem ve damar problemlerine yol açabilir. "Tıp tarihinde adı bir hastalığa verilen ilk ve tek Türk hekimi." Tıp literatüründe \"Behçet Disease\" veya \"Behçet Syndrome\" olarak geçer. 8 Mart 1948'de İstanbul'da vefat etti. Behçet Uz (1893–1986): İzmir Belediye Başkanı (1931-1941), CHP yöneticisi, Sağlık Bakanı. \"İzmir'in modern kurucularından\". Dr. Behçet Uz Çocuk Hastanesi (İzmir) onun adına. Karıştırma noktası: İkisi de doktor, ikisinin de adı \"Behçet\" — ama farklı kişiler. İstanbul'da Hulusi Behçet Hastanesi (cildiye, Hulusi Behçet'in adına) ile İzmir'de Dr. Behçet Uz Çocuk Hastanesi (Behçet Uz'un adına) ayrı kurumlardır. Coğrafi dağılım — "İpek Yolu hastalığı": Behçet hastalığı en sık Türkiye, İran, Çin, Japonya'da görülür. Türkiye'de 100.000'de 80-300 prevalans (dünyada en yüksek). HLA-B51 alleli risk faktörü. Cevap A.

05Yale Üniversitesi tarihinde "tam profesör olan en genç akademisyen" unvanını alan Türk bilim insanı kimdir, hangi yaşında ve hangi alanda?

Oktay Sinanoğlu (1935-2015), 26 yaşında Yale Üniversitesi'nde tam profesör (full professor) unvanını alan en genç akademisyendir. 1963 yılında, teorik kimya/kuantum kimyası alanında. "Türk Einsteini" lakabıyla anılır. Oktay Sinanoğlu: 25 Şubat 1935 İtalya/Bari'de doğdu (babası diplomat). Türk bilim insanları arasında en yetenekli/dehanın simgesi olarak anılır. Eğitim: Robert Koleji (lise). Berkeley California Üniversitesi (BSc, MSc kimya). MIT'de doktora (1960, 24 yaşında). Nobel ödüllü Manfred Eigen ile çalıştı. Yale'de tam profesörlük (1963, 26 yaşında) — Yale tarihinde tam profesör olan en genç akademisyen — bir bilim rekoru. Bilimsel katkıları: Kuantum kimyası ve teorik kimya. Çok elektronlu sistemler ve sıvılar için \"Many-Electron Theory\" geliştirdi. Çevre bilimleri (Sinanoğlu çevre denklemi). Moleküler orbital teorisinde modern çalışmaların öncülerinden. 200+ bilimsel makale. Türkçe bilim dili savunucusu: Sinanoğlu'nun en bilinen mücadelelerinden biri. \"Türkçe bilim yapmadan büyük bilim insanı yetişmez\" tezini savundu. Üniversitelerde İngilizce eğitime karşı çıktı, Türkçe terimleri yaygınlaştırmaya çalıştı. Türkiye'ye dönüşler: Yale ile bağı sürerken Türkiye'ye sık sık geldi. ODTÜ, Hacettepe, Yıldız Teknik'te dersler verdi. Vefatı: 19 Nisan 2015'te ABD'de hayatını kaybetti. Aziz Sancar'ın Nobel'i aynı yıl açıklandı (Ekim 2015) — \"Sinanoğlu'nun rüyası gerçek oldu\" yorumları yapıldı. Cevap B.

062009 yılında basılan E9 emisyonu Türk banknotlarının arka yüzlerinde hangi Türk bilim/kültür liderleri yer almıştır? Doğru sıralama hangisidir?

2009 E9 Emisyonu — Türk Banknotlarındaki Bilim ve Kültür Liderleri (arka yüzlerde): 5 TL — Aydın Sayılı (bilim tarihçisi, 1913–1993). 10 TL — Cahit Arf (matematikçi, 1910–1997). 20 TL — Mimar Kemaleddin (mimar, 1870–1927). 50 TL — Fatma Aliye Topuz (ilk Türk-İslam kadın romancısı, 1862–1936). 100 TL — Itrî/Buharizade Mustafa Efendi (besteci, 1640–1712). 200 TL — Yunus Emre (tasavvuf şairi, 1238–1320). Hepsinin ön yüzünde Atatürk vardır. Detaylar:

5 TL — Prof. Dr. Aydın Sayılı (1913–1993): Bilim tarihçisi. Atatürk'ün himayesinde Harvard'da doktora yapan ilk Türk (bilim tarihinde, 1942). İslam ve Türk bilim tarihinin uluslararası tanıtımına büyük katkı.
10 TL — Prof. Dr. Cahit Arf (1910–1997): Matematikçi. \"Arf Değişmezi (Arf Invariant)\" 1941. ODTÜ kurucu profesörü. 11 Ekim 1910 Selanik doğumlu.
20 TL — Mimar Kemaleddin (1870–1927): Türk mimarisinin kurucu ismi. Birinci Ulusal Mimarlık akımının lideri. İstanbul Bostancı Camii, IV. Vakıf Hanı, Bursa Çelik Palas Oteli.
50 TL — Fatma Aliye Topuz (1862–1936): Türk ve İslam dünyasının ilk kadın romancısı. \"Muhâdarât\" (1892) ilk romanı. Feminist düşünür ve yazar.
100 TL — Itrî (Buharizâde Mustafa Efendi, 1640–1712): 17. yy Osmanlı bestecisi. Klasik Türk müziğinin altın çağının zirvesi. Mevlevi müziği, dini eserler.
200 TL — Yunus Emre (1238–1320): Anadolu Türk şiirinin kurucusu. Tasavvuf şairi. UNESCO 1991 Yunus Emre Yılı.

Sınav formülü ezberleme: 5-Sayılı, 10-Arf, 20-Kemaleddin, 50-Fatma Aliye, 100-Itrî, 200-Yunus Emre. Bu dizi banka sınavlarında çıkar. Cevap C.

Özet — Aklında Tut

TÜRKİYE'NİN 2 NOBEL'İ ⭐: 1) Orhan Pamuk — 12 Ekim 2006 Edebiyat (ilk genel Nobel, romanları). 2) Aziz Sancar — 7 Ekim 2015 Kimya (ilk BİLİM Nobel'i). \"İlk Nobel\" sorularsa Pamuk; \"İlk bilim Nobel'i\" sorularsa Sancar.
AZİZ SANCAR (1946–) ⭐: Mardin/Savur 8 Eylül 1946 doğumlu. 8 çocuklu çiftçi ailesi 7. çocuk. İstanbul Tıp 1969 birinci. Texas Dallas 1977 doktora (Stanley Rupert, photolyase enzimi). 1982'den UNC Chapel Hill profesörü. 7 Ekim 2015 Nobel Kimya — DNA tamir mekanizmaları (NER): Tomas Lindahl (BER) + Paul Modrich (Mismatch) + Sancar (NER) ile paylaştı, 8 milyon İsveç kronu. Stockholm töreninde Atatürk fotoğrafı koydu. Eşi Gwen Sancar ile \"Carolina Türk Evi\" projesi.
CAHİT ARF (1910–1997) ⭐: Selanik doğumlu matematikçi. Galatasaray → Paris ENS → Göttingen doktora (Helmut Hasse, 1938). İstanbul Üniv + ODTÜ kurucu profesör. "Arf Değişmezi" 1941 kuadratik formlar teorisi. Hasse-Arf Teoremi. 10 TL banknotunun arka yüzünde. \"Bilim, doğru sorular sormakla başlar.\"
OKTAY SİNANOĞLU (1935–2015): "Türk Einsteini." 25 Şubat 1935 İtalya/Bari doğumlu. Robert Koleji → Berkeley → MIT (24 yaşında doktora). 26 yaşında Yale tam profesörü (1963) — Yale tarihinde en genç. Kuantum kimyası, Many-Electron Theory. Türkçe bilim dili savunucusu. 19 Nisan 2015 vefat (Sancar Nobel'inden 6 ay önce).
FEZA GÜRSEY (1921–1992): İstanbul doğumlu teorik fizikçi. İstanbul Üniv → Cambridge doktora (1950). Yale Üniversitesi profesörü 1965-1991. \"Gürsey-Radicati Formülü\". Yang-Mills teorisi katkıları. Atatürk Bilim Ödülü 1979. Boğaziçi Üniv Feza Gürsey Enstitüsü onun adında.
HULUSİ BEHÇET (1889–1948): Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk dermatoloji profesörü. "Behçet Hastalığı" 1937'de tanımladı — aft + deri lezyonları + üveit. "Tıp tarihinde adı bir hastalığa verilen ilk ve tek Türk hekimi." \"İpek Yolu hastalığı\" (Türkiye, İran, Çin, Japonya). Behçet Uz (İzmir, Sağlık Bakanı, 1893-1986) İLE KARIŞTIRMA — farklı kişiler!
2009 E9 EMİSYONU BANKNOTLAR: 5-Aydın Sayılı (bilim tarihçisi), 10-Cahit Arf (matematikçi), 20-Mimar Kemaleddin (mimar), 50-Fatma Aliye Topuz (ilk Türk-İslam kadın romancısı), 100-Itrî (besteci), 200-Yunus Emre (tasavvuf şairi). Hep ön yüzde Atatürk var.
DİĞER ÖNEMLİ İSİMLER: İhsan Doğramacı (Hacettepe 1967 + Bilkent 1984 kurucusu, pediatri). Mustafa İnan (Türk inşaat mühendisliğinin kurucusu, İTÜ). Aydın Sayılı (Atatürk himayesinde Harvard doktora yapan ilk Türk). Selman Akbulut (4-boyutlu topoloji, Akbulut korkusuz tanı). Ali Nesin (Şirince Nesin Matematik Köyü). Tosun Terzioğlu (Sabancı Üniv 1. rektörü). Erdal İnönü (eski başbakan, ODTÜ teorik fizik).
4 BÜYÜK TUZAK: 1) Türkiye'nin İLK Nobel'i = Pamuk (2006), İLK BİLİM Nobel'i = Sancar (2015). 2) Sancar Nobel'i tek başına ALMADI — Lindahl + Modrich ile paylaştı. 3) Cahit Arf 5 TL'de DEĞİL, 10 TL'de; 5 TL'de Aydın Sayılı. 4) Hulusi Behçet (Behçet Hastalığı) ≠ Behçet Uz (İzmir Sağlık Bakanı) — farklı kişiler!