Açılan yazdırma penceresinde Hedef: “PDF olarak kaydet” seçip Kaydet’e basın. Pencere kapandıysa:
BASH · BANKA SINAVINA HAZIRLIK
Türk Sineması
Genel Kültür · Başlangıç Seviye
Genel KültürKültür & Sanat13.6Bölüm 2 · Sinema
Konu 13 · Bölüm 2 · Sinema
Türk Sineması
1914 Fuat Uzkınay'ın ilk filminden Yeşilçam'ın altın çağına, Yılmaz Güney'in 1982 "Yol" Cannes Altın Palmiye'sinden Nuri Bilge Ceylan'ın 2014 "Kış Uykusu" ikinci Altın Palmiye'sine — Türk sinemasının 110 yıllık festival ve halk geleneği.
Türk Sinemasının 5 Dönemi
Erken Dönem'den Festival Sinemasına — 1914 → 2026
Türk sineması 110 yıllık tarihinde 5 belirgin dönemden geçti:
1) Erken Dönem (1914-1948): İlk Türk filmi "Ayastefanos'taki Rus Abidesinin Yıkılışı" (Fuat Uzkınay, 14 Kasım 1914). 1922-1953 arası Muhsin Ertuğrul dönemi — tek başına Türk sinemasının babası. \"Bir Millet Uyanıyor\" (1932), \"Aysel, Bataklı Damın Kızı\" (1934). Tiyatrocu yönetmen yaklaşımı.
2) Yeşilçam Dönemi (1948-1980) ⭐: Türkiye'nin Hollywood'u. \"Yeşilçam Sokağı\" (Beyoğlu) film yapımcılarının merkezi. Yılda 200-300 film. Türkan Şoray, Filiz Akın, Hülya Koçyiğit, Fatma Girik (\"Yeşilçam'ın Dört Yapraklı Yoncası\"), Belgin Doruk, Ediz Hun, Cüneyt Arkın, Kemal Sunal, Şener Şen komedi, Yılmaz Güney sosyal-gerçekçi. Yönetmenler: Lütfi Akad, Atıf Yılmaz, Halit Refiğ, Memduh Ün, Ertem Eğilmez.
3) Yılmaz Güney Dönemi (1958-1984) ⭐⭐: Türk sosyal-gerçekçi sinemasının doruğu. \"Umut\" 1970 (ilk büyük başarı), \"Sürü\" 1979 (Locarno Altın Leopar), \"Yol\" 1982 (Cannes Altın Palmiye — Türk sinemasının ilk Altın Palmiyesi, hapiste yazıldı, Şerif Gören yönetti). 9 Eylül 1984 Paris'te kanserden vefat etti.
4) Geçiş Dönemi (1980-1995): 12 Eylül 1980 askeri darbesi sonrası Yeşilçam'ın çöküşü. Video-VHS yayılımı + televizyon kanalları (1990 sonrası özel kanallar). \"Hababam Sınıfı\" televizyon klasiği. Sinemalar boşaldı. Sıkı krizli yıllar.
5) Çağdaş Festival Sineması (1996-2026) ⭐⭐: Türk sineması uluslararası prestijini kazandı. Nuri Bilge Ceylan (NBC): 7 Cannes ödülü kazanan tek Türk yönetmen. "Uzak" 2003 (Cannes Büyük Ödülü), "Üç Maymun" 2008 (Cannes En İyi Yönetmen), "Bir Zamanlar Anadolu'da" 2011 (Cannes Büyük Ödülü), "Kış Uykusu" 2014 (Cannes Altın Palmiye — Türkiye'nin ikinci Altın Palmiye'si!), "Ahlat Ağacı" 2018, "Kuru Otlar Üstüne" 2023 (Merve Dizdar Cannes En İyi Kadın Oyuncu). Fatih Akın Berlinale Altın Ayı (\"Duvara Karşı\" 2004). Semih Kaplanoğlu Berlinale Altın Ayı (\"Bal\" 2010). Festival rampası kuruldu.
Fuat Uzkınay → Muhsin Ertuğrul
★ Türk Sinemasının Doğuşu · 14 Kasım 1914
"Ayastefanos'taki Rus Abidesinin Yıkılışı" İlk Türk Filmi · Fuat Uzkınay · Belgesel
YÖNETMEN
Fuat Uzkınay (1888-1956)
TARİH
14 Kasım 1914 · İstanbul Yeşilköy
"Ayastefanos'taki Rus Abidesinin Yıkılışı":Genel kabul edilen ilk Türk filmi (kısa belgesel). Fuat Uzkınay tarafından çekildi.
İçerik: 1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) sonrasında Ruslar tarafından Ayastefanos'a (bugünkü Yeşilköy) dikilen anıtın, I. Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle 14 Kasım 1914'te Türk askerleri tarafından yıkılışını belgeleyen film.
Tartışma:Filmin sahiden çekilip çekilmediği akademik tartışma konusu. Bazı sinema tarihçileri (Bürçin Yalçın gibi) filmin gerçekten varolduğundan kuşku duyar — günümüze kalmamış. Ama resmî tarih kabulüdür.
Fuat Uzkınay (1888-1956): Topkapı Sarayı kameramanı. Türk sinemasının kurucu ismi. Daha sonra "Pençe" (1917, ilk Türk uzun metraj sayılır), "Casus" (1917) gibi filmler çekti.
Önemli not: 14 Kasım her yıl "Türk Sineması Günü" olarak kutlanıyor.
★ Türk Sinemasının Babası · 1922-1953
Muhsin Ertuğrul (1892-1979) Tek Başına Türk Sinemasının Kurucusu · 35+ Film · 1949 Devlet Tiyatroları
Muhsin Ertuğrul: 28 Şubat 1892 İstanbul doğumlu. Asıl adı Ahmed Muhsin Ertuğrul. Türk sinema VE tiyatrosunun ortak babası. 1909'da Almanya'da tiyatro eğitimi, 1920'lerde sinema kariyeri.
1922-1953 dönemi: 31 yıl boyunca Türk sinemasının neredeyse tek yönetmeniydi. \"Sinema Tek Adamı\" lakabı.
Önemli filmleri:
"Ateşten Gömlek" (1923): Halide Edip Adıvar romanından — Kurtuluş Savaşı.
"İstanbul Sokaklarında" (1931): İlk Türk sesli filmi.
"Bir Millet Uyanıyor" (1932): Kurtuluş Savaşı destanı. Türk sinemasının ilk büyük propaganda filmi.
"Aysel, Bataklı Damın Kızı" (1934): Köy hayatı dramı.
"Söz Bir Allah Bir" (1933).
35+ film yönetti.
Tiyatro mirası: İstanbul Şehir Tiyatroları'nın temellerini attı. 1949'da Devlet Tiyatroları'nın kurulmasına önderlik etti.
Etki: Tiyatrocu yaklaşım — sahne tiyatrosu kurallarını sinemaya taşıdı. Bu nedenle Yeşilçam yönetmenleri (Akad, Atıf Yılmaz) sonradan ondan farklı sinematik dil aradı.
Vefatı: 7 Nisan 1979 İstanbul. 87 yaşında.
Türkan Şoray, Kemal Sunal, Lütfi Akad
★ Yeşilçam Stüdyo Sistemi · 1948-1980
Yeşilçam Türkiye'nin Hollywood'u · Yılda 200-300 Film · Beyoğlu Yeşilçam Sokağı
Yeşilçam: Beyoğlu'nda Yeşilçam Sokağı'nda toplanan film yapımcılarının oluşturduğu Türk Hollywood'u. 1948-1980 yılları arasında Türk sinemasının altın çağı.
Üretim hacmi: 1965-1975 zirvesinde yılda 250-300 film üretiliyordu. Türkiye dünyada 4. en üretken sinema endüstrisi sayılıyordu (ABD, Hindistan, Japonya'dan sonra).
"Yeşilçam'ın Dört Yapraklı Yoncası" — Kadın Yıldızlar:
Türkan Şoray (1945-): İstanbul. \"Sultan\" lakabı. Türk sinemasının en büyük kadın yıldızı. 200+ filmde rol aldı. \"Vesikalı Yarim\" (1968), \"Selvi Boylum Al Yazmalım\" (1977 Atıf Yılmaz, Türk sinemasının kült aşk filmi). \"Türkan Şoray Kanunları\" — sahnedeki ahlak kuralları (öpüşme yok vb.).
Filiz Akın (1943-): Ankara. Aristokrat tipte. \"Sezercik Aslan Parçası\".
Hülya Koçyiğit (1947-): İstanbul. \"Susuz Yaz\" (1963 Metin Erksan, Berlin Altın Ayı ödüllü) — Türk sinemasının ilk büyük uluslararası başarısı.
Fatma Girik (1942-2022): İstanbul. Beyoğlu Belediye Başkanı (1989-1994). 200+ film.
Erkek Yıldızlar:
Cüneyt Arkın (1937-2022): Eskişehir. \"Aksiyon kralı\". 250+ filmde rol aldı. \"Malkoçoğlu\" serisi, \"Battal Gazi\", \"Tarkan\" filmleri (1969-71, çizgi roman uyarlaması).
Ediz Hun (1940-): Yumuşak romantik tip.
Tarık Akan (1949-2016): Yakışıklı romantik. Sonra sosyal-gerçekçi role kaydı (Yılmaz Güney filmleri).
Munir Özkul (1925-2018): "Hababam Sınıfı" Mahmut Hoca rolüyle ünlü.
Komedi İkilisi (Kemal Sunal + Şener Şen):
Kemal Sunal (1944-2000): Malatya. Türk komedi sinemasının kralı. Saf, çok bilmiş Anadolu çocuğu rolü. "Hababam Sınıfı" serisi (1975-77, İnek Şaban karakteri), "Kibar Feyzo" (1978), "Atla Gel Şaban" (1977), "Sahte Kabadayı", "Şark Bülbülü", "Davaro" (1981). 80+ filmde başrol. 3 Temmuz 2000 İstanbul-Trabzon uçağında kalp krizi 55 yaşında. Halen en sevilen komedi yıldızı.
Şener Şen (1941-): Adana. Komedi + drama sentezi. \"Hababam Sınıfı\" (Saban'ın muavini), \"Çiçek Abbas\" (1982), \"Muhsin Bey\" (1987), \"Eşkıya\" (1996 Yavuz Turgul — 2.5 milyon seyirci, Yeşilçam sonrası Türk sinemasının yeniden doğuşu kabul edilir). 100+ film.
Önemli yönetmenler:
Lütfi Ömer Akad (1916-2011): İstanbul. \"Vurun Kahpeye\" (1949), \"Hudutların Kanunu\" (1966 Yılmaz Güney ile), \"Diyet\" (1974), \"Gelin\" - \"Düğün\" - \"Diyet\" üçlemesi (1973-1974). Yeşilçam'ın en saygın yönetmenlerinden.
Atıf Yılmaz (1925-2006): Mersin. \"Selvi Boylum Al Yazmalım\" (1977 — Türk sinemasının kült aşk filmi, Türkan Şoray-Kadir İnanır). \"Mine\" (1982).
Metin Erksan (1929-2012): İzmir. \"Susuz Yaz\" (1963 — Berlin Altın Ayı, Türk sinemasının ilk Berlin zaferi). \"Sevmek Zamanı\" (1965).
Yılmaz Güney: 1 Nisan 1937 Adana/Yenice doğumlu. Asıl adı Yılmaz Pütün. Kürt asıllı (Zaza). Türk sosyal-gerçekçi sinemasının babası ve halen tek Cannes Altın Palmiye sahibi Türk yönetmen.
Erken kariyeri (1958-1969): Önce oyuncu olarak başladı. \"Çirkin Kral\" lakabı (Atıf Yılmaz vermişti). 100+ Yeşilçam filminde aksiyon-kabadayı rolleri. \"Hudutların Kanunu\" (1966 Lütfi Akad). 1968 evlilik (Nebahat Çehre, sonra ayrılık).
"Umut" (1970): Yılmaz Güney'in ilk büyük yönetmenlik başarısı. Adana'da fakir bir at arabacısının çaresizliği. İtalyan neorealizm etkisi (De Sica, Rossellini). Türk sinemasında sosyal-gerçekçi sinemanın doğuşu.
1972 hapis cezası: Yargıç vurma olayında (Adana) 19 yıl hapis cezası aldı (sonra azaltıldı). Hapiste senaryo yazmaya devam etti.
"Sürü" (1979): Hapisteyken yazdı, Zeki Ökten yönetti. Locarno Film Festivali Altın Leopar ödülü. Doğu Anadolu göçer aşiret hayatı. Tarık Akan, Melike Demirağ.
"Yol" (1982) ⭐⭐:Yılmaz Güney'in başyapıtı ve Türk sinemasının ilk Cannes Altın Palmiyesi.
Süreç: Yılmaz Güney İmralı Cezaevi'ndeyken senaryoyu yazdı. Şerif Gören filmin yönetmenliğini cezaevi dışında yaptı — Yılmaz Güney'in talimatlarına göre. Çekim 1981.
1981 kaçışı: Yılmaz Güney İsviçre'ye kaçtı (Türk vatandaşlığı iptal edildi 1982).
Cannes 1982: Filmi Fransa'da kurguladı. 23 Mayıs 1982 Cannes Film Festivali — "Yol" Costa-Gavras'ın "Missing"i ile birlikte Altın Palmiye'yi paylaştı.
İçerik: 1980 darbesi sonrası 5 mahkumun Bayram için izine çıkışı. Türkiye'nin sosyal-politik yarası. Kürt meselesi. Aile-namus baskısı.
Türkiye'de gösterim yasağı: 1999'a kadar yasaklıydı. 1999 sonrası gösterimde.
"Duvar" (1983): Paris'te yönettiği son filmi. Çocuk hapishanesi konusu.
Vefatı:9 Eylül 1984 Paris. Mide kanseri. 47 yaşında. Türkiye'ye dönmesine izin verilmedi. Türk vatandaşlığı 2002'de iade edildi. Mezarı Père Lachaise Mezarlığı'nda (Paris).
Önemi: Türk sosyal-gerçekçi sinemasının babası. Türkiye'nin tek Cannes Altın Palmiye'si "Yol"un, ikinci Altın Palmiye'si NBC'nin "Kış Uykusu"nu beklemesi 32 yıl sürdü. Politik sinemanın simgesi. Atatürk dışında kalan en sembolik Türk kişiliklerinden biri (Türk sineması bağlamında).
★ Yılmaz Güney · "Yol" · 23 Mayıs 1982 Cannes
Altın Palmiye
1937 Adana — 1984 Paris · Mide Kanseri · 47 yaşında
"İmralı Cezaevi'nde yazdığı senaryoyu Şerif Gören cezaevi dışında çekti. 1981'de İsviçre'ye kaçtı, Paris'te kurguladı. Cannes 1982'de Costa-Gavras'ın 'Missing'iyle paylaşılan Altın Palmiye — Türk sinemasının ilk büyük zaferi. 1999'a kadar Türkiye'de yasaklıydı."
Türk Sinemasının İlk Cannes Altın Palmiyesi · 32 yıl bekledi ikincisi
7 farklı yıl · 1 Altın Palmiye + 2 Büyük Ödül + 1 Yönetmen
Nuri Bilge Ceylan (NBC): 26 Ocak 1959 İstanbul doğumlu. Çocukluğu Yenice/Çanakkale'de geçti. Boğaziçi Üniversitesi Elektrik Mühendisliği mezunu (1985). Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi'nde sinema okudu. Mühendislik formasyonu ve fotoğraf zarafeti birleşmiş, sinemada özgün bir dil kurdu.
Stil: Uzun çekimler, doğal ışık, Anadolu manzaraları, az diyalog, Çehov-Dostoyevski etkileri. "Türk Tarkovski" denir. Kendi karısı Ebru Ceylan ile senaryo yazar.
Eserleri ve festival ödülleri:
"Koza" (1995): Kısa film. Cannes Resmi Seçki — ilk Türk kısa filmi Cannes'da.
"Uzak" (2003): İstanbul'da iki kuzenin uyumsuzluğu. Cannes Jüri Büyük Ödülü + 2 erkek oyuncu ödülü (Muzaffer Özdemir + Mehmet Emin Toprak ortak). Bu film NBC'yi uluslararası alana taşıdı.
"İklimler" (2006): Cannes FIPRESCI Ödülü.
"Üç Maymun" (2008): Aile sırları, suskunluk. Cannes En İyi Yönetmen Ödülü.
"Bir Zamanlar Anadolu'da" (2011) ⭐: Anadolu'da bir cinayet soruşturma gecesi. Yavaş, meditatif, Çehov'a saygı. Cannes Jüri Büyük Ödülü (ikinci kez!).
"Kış Uykusu" (2014) ⭐⭐⭐: Kapadokya'da emekli aktör Aydın'ın ahlaki yüzleşmesi. 196 dakika. 67. Cannes Film Festivali — ALTIN PALMİYE.Türkiye'nin "Yol"dan sonra ikinci Altın Palmiye'si — 32 yıl bekledi.
"Ahlat Ağacı" (2018): Genç bir yazarın doğa ve baba ilişkisi. Cannes ana yarışma.
"Kuru Otlar Üstüne" (2023): Doğu Anadolu'da öğretmen Samet'in ahlaki çelişkileri. 197 dakika. Cannes ana yarışma. Merve Dizdar — Cannes En İyi Kadın Oyuncu Ödülü (Türk sinema tarihinde Cannes'da bu ödülü kazanan ilk Türk oyuncu).
NBC'nin Cannes ödül tablosu:
2003 "Uzak" — Jüri Büyük Ödülü (Grand Prix) ⭐
2008 "Üç Maymun" — En İyi Yönetmen ⭐
2011 "Bir Zamanlar Anadolu'da" — Jüri Büyük Ödülü (Grand Prix) ⭐⭐
2014 "Kış Uykusu" — ALTIN PALMİYE ⭐⭐⭐
2023 "Kuru Otlar Üstüne" — En İyi Kadın Oyuncu (Merve Dizdar)
Önemi:NBC, Türk sinemasını uluslararası festival platformlarının düzenli misafiri yaptı. Yılmaz Güney sonrası Türk auteur sinemasının doruk noktası. Türkiye'nin tek 2x Altın Palmiye sahibi yönetmeni (Yılmaz Güney 1982 + NBC 2014).
Fatih Akın, Semih Kaplanoğlu, Reha Erdem, Zeki Demirkubuz
★ Berlinale Altın Ayı · Türk-Alman Yönetmen
Fatih Akın (1973 - ) "Duvara Karşı" 2004 · "Yaşamın Kıyısında" 2007 · Türk-Alman Sinema Köprüsü
Fatih Akın: 25 Ağustos 1973 Hamburg/Almanya doğumlu. Türk göçmen ailesinin oğlu. Hamburg Müzik ve Tiyatro Yüksek Okulu mezunu. Türk-Alman sinemasının köprüsü.
Önemli filmleri:
"Kısa ve Acısız" (1998): İlk uzun filmi.
"Solino" (2002).
"Duvara Karşı" (2004) ⭐⭐: Hamburg'da iki Türk göçmenin yıkık aşkı. Sibel Kekilli, Birol Ünel. 54. Berlinale — Altın Ayı Ödülü.Türk yönetmenin Berlin'deki ilk Altın Ayı'sı. Avrupa Film Akademisi En İyi Film Ödülü.
"Yaşamın Kıyısında" (2007): Almanya-Türkiye karşılıklı 6 karakter. Cannes En İyi Senaryo Ödülü.
"Soul Kitchen" (2009): Komedi. Venedik Jüri Özel Ödülü.
"Kesik" (2014): Ermeni Soykırımı sonrasında bir babayla kız hikayesi.
"Süt" (2008): Yusuf'un gençliği. Annesi-aşk-yazarlık çatışması. Venedik Film Festivali ana yarışma.
"Bal" (2010) ⭐⭐: Yusuf'un çocukluğu. Karadeniz dağ köyünde arıcı baba ile oğul. Az diyalog, doğa lirizmi. 60. Berlinale — Altın Ayı Ödülü.Türk sinemasının Berlinale'deki en büyük başarılarından biri.
"Buğday" (2017): Distopik bilim kurgu. Tokyo Grand Prix.
Stil: Tarkovski-Bresson etkili meditatif sinema. Az kelime, çok manzara. Spiritüel-tasavvufi temalar.
Onur Ünlü (1973-): İstanbul. Karadenizli ironi-fantastik. \"Polis\" (2007), \"Sen Aydınlatırsın Geceyi\" (2013 Locarno En İyi Yönetmen), \"İtirazım Var\" (2014).
Tolga Karaçelik (1981-): İstanbul. Karanlık komedi. \"Sarmaşık\" (2015 Sundance), \"Kelebekler\" (2018 Sundance Jüri Büyük Ödülü — ilk Türk filmi Sundance ana yarışma kazandı).
Çağan Irmak (1970-): İzmir. Popüler dram. \"Babam ve Oğlum\" (2005 — Türkiye'de 4 milyondan fazla seyirci, en duygusal Türk filmi olarak bilinir), \"Issız Adam\" (2008), \"Dedemin İnsanları\" (2011).
Yeşim Ustaoğlu (1960-): Sarıkamış. Kadın yönetmen öncülerinden. \"Bulutları Beklerken\" (2003), \"Pandora'nın Kutusu\" (2008 San Sebastián Altın Sedef).
Pelin Esmer, Aslı Özge: Yeni kuşak kadın yönetmenler.
Cem Yılmaz, Yılmaz Erdoğan, Komedi Hattı
★ Türk Popüler Sinemasının Modern Yıldızları
Cem Yılmaz, Yılmaz Erdoğan, BKM Mutfak 2000-2026 · Gişe Patlamaları
Cem Yılmaz (1973-): İstanbul. Türkiye'nin en büyük komedi yıldızı. Stand-up + sinema. Filmleri:
"Her Şey Çok Güzel Olacak" (1998 Ömer Vargı): Mazhar Alanson ile.
"Vizontele" (2001 Yılmaz Erdoğan): Hakkari'ye gelen ilk televizyon. 2.6 milyon seyirci.
"Vizontele Tuuba" (2003).
"Hokkabaz" (2006): Kendi senaryosu.
"G.O.R.A." (2004): Türk bilim kurgu komedisi. Kült.
"A.R.O.G." (2008).
"Yahşi Batı" (2009).
"Pek Yakında" (2014).
"Karakomik Filmler 1-2" (2019-21).
"Erşan Kuneri" Netflix dizisi (2022-23).
Yılmaz Erdoğan (1967-): Hakkari. BKM Mutfak (Beşiktaş Kültür Merkezi) yönetmeni. Tiyatro + film + senaryo.
"Vizontele" (2001): Türk popüler sinemasının modern başlangıcı.
"Organize İşler" (2005): Tiyatro filme uyarlama.
"Kelebeğin Rüyası" (2013): Türk şiiri (Rüştü Onur, Muzaffer Tayyip Uslu) + Zonguldak. Belgin Doruk dahil 5 milyon seyirci. Yılmaz Erdoğan + Kıvanç Tatlıtuğ + Mert Fırat.
"Ekşi Elmalar" (2016).
"Ölümlü Dünya" (2018).
Diğer popüler yönetmenler:
Sinan Çetin (1953-): \"Propaganda\" (1999), \"Banker Bilo\" (1980).
Mustafa Altıoklar (1958-): \"İstanbul Kanatlarımın Altında\" (1996 — Hezarfen Ahmet Çelebi), \"Ağır Roman\" (1997).
NBC · İki erkek oyuncu ödülü de aldı (Özdemir + Toprak).
CANNES 2011
"Bir Zamanlar Anadolu'da" — Jüri Büyük Ödülü
NBC · Anadolu'da bir cinayet soruşturma gecesi.
CANNES 2008
"Üç Maymun" — En İyi Yönetmen
NBC · Aile sırları, suskunluk.
CANNES 2023
Merve Dizdar — En İyi Kadın Oyuncu
NBC "Kuru Otlar Üstüne" · İlk Türk Cannes En İyi Kadın Oyuncusu.
SUNDANCE 2018
"Kelebekler" — Jüri Büyük Ödülü
Tolga Karaçelik · İlk Türk filmi Sundance ana yarışma kazandı.
Türk Sinemasının 110 Yılı
★ 1914 → 2026 · Türk Sineması Kronolojisi
14 Kas 1914
İlk Türk Filmi
"Ayastefanos'taki Rus Abidesinin Yıkılışı" · Fuat Uzkınay · İstanbul Yeşilköy · belgesel · 14 Kasım = Türk Sineması Günü
1922-1953
Muhsin Ertuğrul Dönemi
"Sinema Tek Adamı" · 35+ film · "Bir Millet Uyanıyor" 1932 · "İstanbul Sokaklarında" 1931 ilk Türk sesli filmi · 1949 Devlet Tiyatroları kuruluşunda öncü
1948
Yeşilçam Dönemi başladı
Beyoğlu Yeşilçam Sokağı · stüdyo sistemi · Lütfi Akad "Vurun Kahpeye" 1949 yeni nesil yönetmenler
1963
"Susuz Yaz" — Berlin Altın Ayı ⭐
Metin Erksan · Türk sinemasının ilk büyük uluslararası ödülü · Hülya Koçyiğit, Ulvi Doğan
1965-1975
Yeşilçam Zirvesi
Yılda 250-300 film · Türkiye dünyada 4. en üretken · Dört Yapraklı Yonca: Türkan Şoray, Filiz Akın, Hülya Koçyiğit, Fatma Girik
1970
Yılmaz Güney · "Umut"
Adana fakir at arabacısı · İtalyan neorealizm etkisi · Türk sosyal-gerçekçi sinemasının doğuşu
1972
Yılmaz Güney hapis cezası
Yargıç vurma olayı (Adana) · 19 yıl · Hapiste senaryo yazmaya devam etti
1975-1977
"Hababam Sınıfı" serisi
Ertem Eğilmez · Kemal Sunal İnek Şaban · Şener Şen · Türk komedi sinemasının manifestosu
1977
"Selvi Boylum Al Yazmalım"
Atıf Yılmaz · Türkan Şoray + Kadir İnanır · Türk sinemasının kült aşk filmi · Cengiz Aytmatov uyarlaması
1979
"Sürü" — Locarno Altın Leopar
Yılmaz Güney yazdı, Zeki Ökten yönetti · Doğu Anadolu göçer aşiret
1980
12 Eylül askeri darbesi · Yeşilçam çöküşü
Sinemalara baskı · televizyon-VHS yaygınlaşması · Yeşilçam'ın sonu
1981
Yılmaz Güney İsviçre'ye kaçtı
İmralı Cezaevi'nden firar · 1982 Türk vatandaşlığı iptal
23 May 1982
"YOL" — CANNES ALTIN PALMİYE ⭐⭐
Yılmaz Güney (sürgünde) · Şerif Gören yönetti · Costa-Gavras "Missing"i ile paylaşıldı · TÜRK SİNEMASININ İLK ALTIN PALMİYESİ
9 Eyl 1984
Yılmaz Güney vefat etti
Paris · mide kanseri · 47 yaşında · Père Lachaise · Türkiye'ye dönmesine izin verilmedi · 2002 vatandaşlık iadesi
1996
"Eşkıya" — Yeşilçam sonrası dönüş
Yavuz Turgul · Şener Şen · 2.5 milyon seyirci · Türk sinemasının yeniden doğuşu
3 Tem 2000
Kemal Sunal vefat etti
İstanbul-Trabzon uçağı · kalp krizi · 55 yaşında · Türk komedi sinemasının kralı
2001
"Vizontele" — Cem Yılmaz + Yılmaz Erdoğan
2.6 milyon seyirci · Türk popüler sinemasının modern başlangıcı · BKM Mutfak
2003
NBC · "Uzak" — Cannes Jüri Büyük Ödülü
Nuri Bilge Ceylan · 2 erkek oyuncu ödülü daha · uluslararası kırılma noktası
2004
"Duvara Karşı" — Berlin Altın Ayı
Fatih Akın · Türk-Alman göçmen aşkı · Sibel Kekilli
2005
"Babam ve Oğlum" — 4 milyon seyirci
Çağan Irmak · Türk sinemasının en duygusal filmi · 12 Eylül 1980 darbesi arka planı
2008
NBC · "Üç Maymun" — Cannes En İyi Yönetmen
Nuri Bilge Ceylan · Aile sırları, suskunluk · 2. büyük Cannes ödülü
2010
"Bal" — Berlin Altın Ayı
Semih Kaplanoğlu · Yusuf Üçlemesi son halkası · Karadeniz arıcı dağ köyü
2011
NBC · "Bir Zamanlar Anadolu'da" — Cannes Jüri Büyük Ödülü
Nuri Bilge Ceylan · Anadolu cinayet soruşturma gecesi · Çehov etkisi
Tolga Karaçelik · İlk Türk filmi Sundance ana yarışma kazandı · Karadenizli kardeşler
2023
NBC · "Kuru Otlar Üstüne" — Cannes En İyi Kadın Oyuncu (Merve Dizdar)
İlk Türk Cannes En İyi Kadın Oyuncu · Doğu Anadolu öğretmen · 197 dk
Yaygın Tuzaklar
1. Türk sinemasının İLK Cannes Altın Palmiye'si Yılmaz Güney "Yol" — 1982!
Yanlış: "Türk sinemasının ilk Altın Palmiye'si Nuri Bilge Ceylan'ın 'Kış Uykusu' (2014) filmidir." veya "Türkiye Cannes'da hiç Altın Palmiye kazanmadı."Doğru: Türk sinemasının İLK Cannes Altın Palmiye'si Yılmaz Güney'in "Yol" (1982) filmidir. İKİNCİ Altın Palmiye'si Nuri Bilge Ceylan'ın "Kış Uykusu" (2014) filmidir. Aralarında 32 yıl fark var.
"Yol" (1982): Yılmaz Güney İmralı Cezaevi'ndeyken senaryoyu yazdı. Şerif Gören filmin yönetmenliğini cezaevi dışında yaptı. 1981'de Yılmaz Güney İsviçre'ye kaçtı, Paris'te kurguladı. 23 Mayıs 1982 Cannes Film Festivali — "Yol" Costa-Gavras'ın "Missing"i ile birlikte Altın Palmiye'yi paylaştı. İçerik: 1980 darbesi sonrası 5 mahkumun Bayram için izine çıkışı. Türkiye'de 1999'a kadar yasaklıydı.
"Kış Uykusu" (2014): Nuri Bilge Ceylan, 196 dk, Kapadokya'da emekli aktör Aydın'ın ahlaki yüzleşmesi. 67. Cannes Film Festivali — Altın Palmiye. Türkiye'nin ikinci Altın Palmiye'si — 32 yıl sonra.
Sınav formülü: Türk sinemasının ilk Altın Palmiye'si = Yılmaz Güney "Yol" 1982. İkinci Altın Palmiye'si = Nuri Bilge Ceylan "Kış Uykusu" 2014.
2. "Yol"u Yılmaz Güney YAZDI, Şerif Gören YÖNETTİ — ama ödül Yılmaz Güney'in!
Yanlış: "Yol filminin yönetmeni Yılmaz Güney'dir." veya "Yol filminin yönetmeni Şerif Gören'dir, ödül de onun."Doğru: "Yol" (1982) filminin senaryosunu Yılmaz Güney İmralı Cezaevi'ndeyken yazdı. Şerif Gören filmin çekimini cezaevi dışında, Yılmaz Güney'in talimatlarına göre yaptı. Cannes Altın Palmiye Yılmaz Güney'e verildi.
Senaryo: Yılmaz Güney (1937-1984) — İmralı Cezaevi'nde yazdı.
Yönetmen (saha çekimi): Şerif Gören (1944-).
Yapımcı + Kurgu + Genel Kontrol: Yılmaz Güney — 1981'de İsviçre'ye kaçtıktan sonra Paris'te yaptı.
Cannes Altın Palmiye sahibi: Yılmaz Güney (resmî olarak film "Yılmaz Güney filmi" kabul edilir).
Bu nedenle: Sınav sorularında \"Yol filminin yönetmeni kimdir?\" sorusu çıkarsa Şerif Gören; \"Yol filminin yaratıcısı / Cannes ödül sahibi kimdir?\" sorusu çıkarsa Yılmaz Güney.
3. NBC'nin Cannes ödülleri: 1 Altın Palmiye + 2 Jüri Büyük Ödülü + 1 En İyi Yönetmen
Yanlış: "NBC sadece bir kez Cannes'da ödül aldı." veya "NBC her filminde Altın Palmiye kazandı."Doğru: Nuri Bilge Ceylan'ın Cannes Film Festivali'ndeki ödül tablosu (5 farklı yıl):
2003 "Uzak" — Jüri Büyük Ödülü (Grand Prix) + 2 erkek oyuncu ödülü (Muzaffer Özdemir + Mehmet Emin Toprak ortak — vefat etti çekimden sonra).
2008 "Üç Maymun" — En İyi Yönetmen Ödülü.
2011 "Bir Zamanlar Anadolu'da" — Jüri Büyük Ödülü (Grand Prix) (ikinci kez bu ödülü aldı).
2014 "Kış Uykusu" — ALTIN PALMİYE ⭐ (en büyük ödül).
2023 "Kuru Otlar Üstüne" — En İyi Kadın Oyuncu (Merve Dizdar — bu ödül oyuncuya gider, NBC'ye değil; ama film NBC'nin).
NBC'nin doğum bilgisi: 26 Ocak 1959 İstanbul. Boğaziçi Üniversitesi Elektrik Mühendisliği mezunu. Mimar Sinan'da sinema okudu. "Türk Tarkovski" denir. Karısı Ebru Ceylan ile senaryo yazar. Türkiye'nin tek 2x Cannes Jüri Büyük Ödülü + 1x Altın Palmiye sahibi yönetmeni. NBC'nin 5 farklı yıl Cannes'dan ödülle dönmesi tarihte eşine az rastlanır bir başarı.
4. Berlinale Altın Ayı kazanan 3 Türk filmi: "Susuz Yaz" 1964 + "Duvara Karşı" 2004 + "Bal" 2010!
Yanlış: "Türk sineması Berlinale'de hiç Altın Ayı kazanmadı." veya "Sadece 'Bal' filmi Berlinale Altın Ayı kazandı."Doğru: Türk sineması Berlinale'de 3 Altın Ayı kazandı:
1964 "Susuz Yaz" — Metin Erksan (1929-2012). Hülya Koçyiğit, Ulvi Doğan. Köy hayatı, su kavgası. Türk sinemasının ilk büyük uluslararası ödülü.
2004 "Duvara Karşı" — Fatih Akın (1973-). Sibel Kekilli, Birol Ünel. Hamburg'da Türk göçmen aşkı. İlk Türk-Alman Berlinale zaferi.
2010 "Bal" — Semih Kaplanoğlu (1963-). Yusuf Üçlemesi son halkası. Karadeniz dağ köyünde arıcı baba-oğul.
NOT: NBC Berlinale değil, Cannes yönetmenidir. Berlinale Altın Ayı'sı YOK. Bu sınav klasik tuzaklarından biri.
Yanlış: "Yeşilçam'ın Dört Yapraklı Yoncası: Türkan Şoray, Bergen, Sezen Aksu, Müzeyyen Senar." (Bunlar müzik dünyasından)Doğru: Yeşilçam'ın Dört Yapraklı Yoncası 1960-70'lerin 4 büyük kadın yıldızıdır:
1944-2000 · Hababam Sınıfı İnek Şaban · 80+ film · 3 Tem 2000 uçakta kalp krizi.
DETAY
Selvi Boylum Al Yazmalım
1977 Atıf Yılmaz · Türkan Şoray + Kadir İnanır · Türk kült aşk filmi · Aytmatov uyarlaması.
DETAY
Eşkıya 1996
Yavuz Turgul · Şener Şen · 2.5 milyon seyirci · Yeşilçam sonrası dönüş.
İNCELİK
NBC Mühendis
Boğaziçi Elektrik Mühendisliği · sonra Mimar Sinan sinema · "Türk Tarkovski".
Mini Quiz · 6 Soru
Anlık geri bildirimli
01Türk sinemasının kazandığı İLK Cannes Altın Palmiye ödülü hangi yılda, hangi filmle ve nasıl bir şartlarda gerçekleşmiştir?
Türk sinemasının İLK Cannes Altın Palmiye'si Yılmaz Güney'in "Yol" filmidir (1982)."Yol" (1982): Yılmaz Güney İmralı Cezaevi'ndeyken senaryoyu yazdı. Şerif Gören filmin yönetmenliğini cezaevi dışında, Yılmaz Güney'in talimatlarına göre yaptı. 1981'de Yılmaz Güney İsviçre'ye kaçtı (Türk vatandaşlığı iptal edildi 1982), Paris'te kurguladı. 23 Mayıs 1982 Cannes Film Festivali — "Yol" Costa-Gavras'ın "Missing"i ile birlikte Altın Palmiye'yi paylaştı.İçerik: 1980 darbesi sonrası 5 mahkumun Bayram için izine çıkışı. Türkiye'nin sosyal-politik yarası. Kürt meselesi. Aile-namus baskısı. Türkiye'de 1999'a kadar yasaklıydı.Yılmaz Güney (1937-1984): 1 Nisan 1937 Adana/Yenice doğumlu. Asıl adı Yılmaz Pütün. Kürt asıllı. \"Çirkin Kral\" lakabı. Önemli filmleri: \"Umut\" 1970 (Türk sosyal-gerçekçi sinemasının doğuşu), \"Sürü\" 1979 (hapiste yazdı, Zeki Ökten yönetti, Locarno Altın Leopar). 1972 hapis cezası (yargıç vurma olayı, 19 yıl). 9 Eylül 1984 Paris'te mide kanserinden öldü, 47 yaşındaydı. Türkiye'nin İLK Altın Palmiye'si "Yol" 1982. İKİNCİ Altın Palmiye'si NBC'nin "Kış Uykusu" 2014. Aralarında 32 yıl fark var. Cevap C.
02Türkiye'nin İKİNCİ Cannes Altın Palmiye'sini hangi yılda, hangi filmle, hangi yönetmen kazanmıştır?
Türkiye'nin ikinci Cannes Altın Palmiye'si Nuri Bilge Ceylan'ın "Kış Uykusu" filmidir (24 Mayıs 2014)."Kış Uykusu" (2014): Kapadokya'da emekli aktör Aydın'ın ahlaki yüzleşmesi. 196 dakika. 67. Cannes Film Festivali — ALTIN PALMİYE.Türkiye'nin "Yol"dan sonra ikinci Altın Palmiye'si — 32 yıl bekledi. Başrol: Haluk Bilginer, Melisa Sözen. NBC eşi Ebru Ceylan ile senaryo yazdı. Çehov hikayelerinden esinlenildi. NBC'nin Cannes ödül tablosu:
2003 "Uzak" — Jüri Büyük Ödülü (Grand Prix) + 2 erkek oyuncu ödülü.
2008 "Üç Maymun" — En İyi Yönetmen Ödülü.
2011 "Bir Zamanlar Anadolu'da" — Jüri Büyük Ödülü (Grand Prix) (ikinci kez!).
2014 "Kış Uykusu" — ALTIN PALMİYE.
2023 "Kuru Otlar Üstüne" — En İyi Kadın Oyuncu (Merve Dizdar — Türk sinema tarihinde Cannes'da bu ödülü kazanan ilk Türk oyuncu).
NBC (Nuri Bilge Ceylan): 26 Ocak 1959 İstanbul doğumlu. Boğaziçi Üniversitesi Elektrik Mühendisliği mezunu (1985). Mimar Sinan'da sinema. \"Türk Tarkovski\". Uzun çekimler, doğal ışık, Anadolu manzaraları, az diyalog, Çehov-Dostoyevski etkileri. Cevap B.
03"Yol" (1982) filminin senaryosunu cezaevinde yazan ve Cannes Altın Palmiye'sini kazanan kişi ile, filmin saha yönetmenliğini yapan kişi sırasıyla hangileridir?
"Yol" (1982) filminin senaryosunu Yılmaz Güney İmralı Cezaevi'nde yazdı. Şerif Gören filmin saha çekimini cezaevi dışında, Yılmaz Güney'in talimatlarına göre yaptı. Cannes Altın Palmiye Yılmaz Güney'e verildi.
Senaryo: Yılmaz Güney (1937-1984) — İmralı Cezaevi'nde yazdı.
Saha yönetmen (çekim): Şerif Gören (1944-) — cezaevi dışında, Yılmaz Güney'in talimatlarıyla.
Yapımcı + Kurgu + Genel Kontrol: Yılmaz Güney — 1981'de İsviçre'ye kaçtıktan sonra Paris'te yaptı.
Cannes Altın Palmiye sahibi: Yılmaz Güney (resmî olarak film \"Yılmaz Güney filmi\" kabul edilir).
Bu nedenle sınav formülü:
\"Yol filminin yönetmeni kimdir?\" sorusu çıkarsa → Şerif Gören (saha yönetmeni).
\"Yol filminin yaratıcısı / Cannes ödül sahibi kimdir?\" sorusu çıkarsa → Yılmaz Güney.
Yılmaz Güney (1937-1984): 1 Nisan 1937 Adana/Yenice. Asıl adı Yılmaz Pütün. Kürt asıllı. \"Çirkin Kral\" lakabı (Atıf Yılmaz vermişti). 100+ Yeşilçam filminde aksiyon-kabadayı rolleri. \"Umut\" 1970, \"Sürü\" 1979 (Locarno Altın Leopar). 1972 hapis cezası (yargıç vurma olayı, 19 yıl). 1981 İsviçre'ye kaçış, 1982 vatandaşlık iptal. 9 Eylül 1984 Paris'te mide kanserinden öldü, 47 yaşında. Türk vatandaşlığı 2002'de iade edildi. Mezarı Père Lachaise (Paris). Cevap D.
04Türk sinemasının ilk büyük uluslararası ödülü olan 1964 Berlin Film Festivali Altın Ayı'sını kazanan filmin yönetmeni ve başrol oyuncusu sırasıyla kimlerdir?
1964 Berlin Altın Ayı'sını kazanan film "Susuz Yaz"dır (1963)."Susuz Yaz" (1963): Yönetmen Metin Erksan (1929-2012, İzmir). Başrol Hülya Koçyiğit + Ulvi Doğan + Erol Taş. Yeşilçam'ın Dört Yapraklı Yonca'sından Hülya Koçyiğit. 14. Berlin Film Festivali 1964 ALTIN AYI — Türk sinemasının ilk büyük uluslararası ödülü. İçerik: Köyde su kavgası, sosyal-gerçekçi. Türk Berlinale Altın Ayı kazanan 3 film:
1964 "Susuz Yaz" — Metin Erksan. Hülya Koçyiğit, Ulvi Doğan. Türk sinemasının ilk büyük uluslararası ödülü.
2004 "Duvara Karşı" — Fatih Akın (1973-, Hamburg). Sibel Kekilli, Birol Ünel. Hamburg'da Türk göçmen aşkı. İlk Türk-Alman Berlinale zaferi.
2010 "Bal" — Semih Kaplanoğlu (1963-, İzmir). Yusuf Üçlemesi son halkası. Karadeniz dağ köyünde arıcı baba-oğul.
NBC, Berlinale değil Cannes yönetmenidir — Berlin Altın Ayı'sı YOK. Bu sınav klasik tuzaklarından biri. Metin Erksan'ın diğer filmleri: \"Sevmek Zamanı\" 1965 (kült aşk filmi), \"Acı Hayat\" 1962. Cevap A.
05Türk sinemasının ilk yapımı kabul edilen, 14 Kasım 1914'te çekildiği ileri sürülen kısa belgesel film hangisi, yönetmen kimdir?
Türk sinemasının ilk yapımı kabul edilen film "Ayastefanos'taki Rus Abidesinin Yıkılışı"dır (Fuat Uzkınay, 14 Kasım 1914)."Ayastefanos'taki Rus Abidesinin Yıkılışı":Genel kabul edilen ilk Türk filmi (kısa belgesel). Fuat Uzkınay tarafından çekildi. İçerik: 1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) sonrasında Ruslar tarafından Ayastefanos'a (bugünkü Yeşilköy) dikilen anıtın, I. Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle 14 Kasım 1914'te Türk askerleri tarafından yıkılışını belgeleyen film. Tartışma: Filmin sahiden çekilip çekilmediği akademik tartışma konusu. Bazı sinema tarihçileri (Bürçin Yalçın gibi) filmin gerçekten varolduğundan kuşku duyar — günümüze kalmamış. Ama resmî tarih kabulüdür. Fuat Uzkınay (1888-1956): Topkapı Sarayı kameramanı. Türk sinemasının kurucu ismi. Daha sonra \"Pençe\" (1917, ilk Türk uzun metraj sayılır), \"Casus\" (1917) gibi filmler çekti. Önemli not: 14 Kasım her yıl "Türk Sineması Günü" olarak kutlanıyor.1922-1953 arası Türk sineması: Muhsin Ertuğrul dönemi — \"Sinema Tek Adamı\" lakabı, 35+ film yönetti, \"Bir Millet Uyanıyor\" 1932, \"İstanbul Sokaklarında\" 1931 ilk Türk sesli filmi. 1949'da Devlet Tiyatroları'nın kuruluşunda öncü oldu. Cevap B.
06"Hababam Sınıfı" serisinde "İnek Şaban" karakterini canlandıran, "Kibar Feyzo", "Davaro", "Atla Gel Şaban" gibi 80'den fazla komedi filminde başrol oynayan, 3 Temmuz 2000'de İstanbul-Trabzon uçağında geçirdiği kalp krizinden vefat eden Türk sineması'nın komedi kralı kimdir?
"İnek Şaban" karakterini canlandıran ve 3 Temmuz 2000'de uçakta vefat eden Kemal Sunal'dır (1944-2000).Kemal Sunal: 11 Kasım 1944 Malatya doğumlu. Türk komedi sinemasının kralı. Saf, çok bilmiş Anadolu çocuğu rolü. Önemli filmleri:
"Hababam Sınıfı" serisi (1975-77): Ertem Eğilmez yönetimi. \"İnek Şaban\" karakteri — Türk sinemasının en bilinen kahramanlarından. Şener Şen ile birlikte.
"Kibar Feyzo" (1978).
"Atla Gel Şaban" (1977).
"Sahte Kabadayı".
"Şark Bülbülü".
"Davaro" (1981).
80+ filmde başrol.
Vefatı:3 Temmuz 2000 İstanbul-Trabzon uçağında kalp krizi geçirerek öldü. 55 yaşındaydı. Cenazesi olağanüstü bir törenle defnedildi — milyonlarca kişi katıldı. Önemi: \"Saban\" lakabı bütün Türkiye için ortak hafıza. Halen en sevilen komedi yıldızı. Yeşilçam komedi ikilisi:
Kemal Sunal: Saf, çok bilmiş tip. \"İnek Şaban\".
Şener Şen: Komedi + drama sentezi. Daha çok karakter aktörü. \"Eşkıya\" 1996, \"Muhsin Bey\" 1987, \"Çiçek Abbas\" 1982. Halen yaşıyor (1941-).
Cevap D.
Özet — Aklında Tut
5 BÜYÜK DÖNEM: 1) Erken (1914-1948, Fuat Uzkınay + Muhsin Ertuğrul). 2) Yeşilçam (1948-1980, Türkan Şoray + Kemal Sunal). 3) Yılmaz Güney (1958-1984, sosyal-gerçekçi). 4) Geçiş (1980-1995, çöküş). 5) Çağdaş (1996-2026, NBC + Akın + Kaplanoğlu).
1914 İLK TÜRK FİLMİ ⭐: "Ayastefanos'taki Rus Abidesinin Yıkılışı" · Fuat Uzkınay (1888-1956) · 14 Kasım 1914 İstanbul Yeşilköy · belgesel · 14 Kasım = Türk Sineması Günü.
MUHSİN ERTUĞRUL (1892-1979): "Sinema Tek Adamı" · 1922-1953 dönemi · 35+ film · "İstanbul Sokaklarında" 1931 ilk Türk sesli filmi · "Bir Millet Uyanıyor" 1932 · 1949 Devlet Tiyatroları kuruluşunda öncü.
YEŞİLÇAM ⭐: Beyoğlu Yeşilçam Sokağı · 1948-1980 · yılda 250-300 film. Dört Yapraklı Yonca: Türkan Şoray (Sultan) + Filiz Akın + Hülya Koçyiğit + Fatma Girik. Erkek yıldızlar: Cüneyt Arkın (aksiyon kralı), Tarık Akan, Sadri Alışık. Komedi: Kemal Sunal + Şener Şen.
"SUSUZ YAZ" 1963 ⭐: Metin Erksan · 1964 Berlin Altın Ayı — Türk sinemasının ilk büyük uluslararası ödülü. Hülya Koçyiğit + Ulvi Doğan. Köyde su kavgası.
"SELVİ BOYLUM AL YAZMALIM" 1977: Atıf Yılmaz · Türkan Şoray + Kadir İnanır · Türk kült aşk filmi · Aytmatov uyarlaması.
"HABABAM SINIFI" 1975-77: Ertem Eğilmez · Kemal Sunal "İnek Şaban" · Şener Şen · Türk komedi sinemasının manifestosu. Kemal Sunal 3 Temmuz 2000 İstanbul-Trabzon uçağında kalp krizi (55 yaşında).
YILMAZ GÜNEY (1937-1984) ⭐⭐: Adana. "Çirkin Kral". Sosyal-gerçekçi sinemanın babası. "Umut" 1970 (Türk sosyal-gerçekçi sinemasının doğuşu) · "Sürü" 1979 (Locarno Altın Leopar, hapiste yazdı, Zeki Ökten yönetti). "YOL" 1982 — CANNES ALTIN PALMİYE — Türk sinemasının İLK Altın Palmiye'si. Yılmaz Güney İmralı Cezaevi'nde yazdı, Şerif Gören yönetti, Costa-Gavras "Missing"i ile paylaşıldı. 1981 İsviçre kaçışı, 9 Eyl 1984 Paris kanser (47 yaşında), 2002 vatandaşlık iadesi.
NURI BİLGE CEYLAN (NBC) ⭐⭐⭐: 26 Oca 1959 İstanbul · Boğaziçi Elektrik Mühendisliği · "Türk Tarkovski". Cannes ödülleri:
2003 "Uzak" — Jüri Büyük Ödülü.
2008 "Üç Maymun" — En İyi Yönetmen.
2011 "Bir Zamanlar Anadolu'da" — Jüri Büyük Ödülü (2. kez).
2014 "Kış Uykusu" — ALTIN PALMİYE (Türkiye'nin İKİNCİ Altın Palmiye'si, Yol'dan 32 yıl sonra).
2023 "Kuru Otlar Üstüne" — Merve Dizdar En İyi Kadın Oyuncu.
FATİH AKIN (1973 - ): Hamburg/Almanya. Türk-Alman. "Duvara Karşı" 2004 — Berlin Altın Ayı. "Yaşamın Kıyısında" 2007 — Cannes En İyi Senaryo. Aşk-Ölüm-Kötülük üçlemesi.
SEMİH KAPLANOĞLU (1963 - ): İzmir. Yusuf Üçlemesi (ters kronoloji): "Yumurta" 2007 + "Süt" 2008 + "Bal" 2010."Bal" 2010 — Berlin Altın Ayı.
POPÜLER SİNEMA: Cem Yılmaz ("Vizontele" 2001 2.6m, "G.O.R.A." 2004), Yılmaz Erdoğan (BKM Mutfak, "Kelebeğin Rüyası" 2013 5m), Çağan Irmak ("Babam ve Oğlum" 2005 4m), "Recep İvedik" serisi (40m+ toplam), "Eşkıya" 1996 Yavuz Turgul (2.5m, Yeşilçam dönüşü).
5 BÜYÜK TUZAK: 1) İlk Altın Palmiye = "Yol" 1982 Yılmaz Güney (NBC değil!). 2) "Yol"u Yılmaz Güney YAZDI cezaevinde, Şerif Gören YÖNETTİ saha çekiminde. 3) NBC 5 farklı yıl Cannes ödülü. 4) 3 Berlinale Altın Ayı: 1964+2004+2010. 5) Dört Yapraklı Yonca = Türkan Şoray + Filiz Akın + Hülya Koçyiğit + Fatma Girik.
BASH — kariyerfinans.com · Bu doküman kişisel çalışma içindir.