Avrupa Kıtası ✓

Genel Kültür Dünya Coğrafyası Bölüm 3 · Ders 3.1 Bölgeler ve Ülkeler

Bölüm 3 · Avrupa Kıtası

Avrupa Kıtası

Dünyanın en küçük 6. kıtası ama en zengin. 10.2 milyon km², 750 milyon nüfus, 50+ ülke. AB 27 ülke (2020 Brexit sonrası), Vatikan en küçük (0.49 km²), Rusya en büyük (Avrupa kısmı). Türkiye Trakya %3 ile Avrupa'da.

Avrupa Genel Bakış ✓

★ Avrupa Kıtası

Avrupa Genel Özellikleri "Yarımadalar yarımadası" · 6. büyük kıta

YÜZÖLÇÜMÜ

10.2 milyon km² (6. kıta)

NÜFUS

~750 milyon (%9 dünya)

ÜLKE SAYISI

50+ ülke (sınır tartışmalı)

EN YÜKSEK

Elbruz 5.642m (Kafkasya)

Konum: Kuzey Yarımküre, Asya'nın batısı, kuzeyde Arktik, batıda Atlantik, güneyde Akdeniz, doğuda Ural Dağları-Hazar Denizi-Kafkas Dağları (Asya sınırı)
"Yarımadalar yarımadası": Avrupa kıtasının kendisi büyük yarımada, içinde de pek çok yarımada var (Iberik, İtalya, Balkan, İskandinav, Jutland)
Önemli denizler ve körfezler:
- Akdeniz: Güney Avrupa kıyıları
- Karadeniz: Türkiye, Bulgaristan, Romanya, Ukrayna, Rusya kıyıları
- Baltık Denizi: İsveç-Finlandiya-Estonya-Letonya-Litvanya-Polonya-Almanya-Danimarka
- Kuzey Denizi: İngiltere-Hollanda-Almanya-Danimarka-Norveç
- Adriyatik: İtalya-Hırvatistan-Slovenya-Karadağ-Arnavutluk
- Ege Denizi: Türkiye-Yunanistan
- Manş Denizi: İngiltere-Fransa
İklim çeşitliliği:
- Akdeniz iklimi: Güney Avrupa (İspanya, İtalya, Yunanistan, Türkiye kıyıları, G.Fransa)
- Okyanusal iklim: Batı Avrupa (Britanya, İrlanda, Fransa, Hollanda, Belçika, Almanya batısı, Norveç-İskandinavya kıyıları)
- Karasal iklim: Doğu Avrupa, İç Avrupa
- Soğuk karasal/Tundra: İskandinavya kuzeyi, Rusya, İzlanda
Avrupa-Asya sınırı: Ural Dağları + Ural Nehri + Hazar Denizi + Kafkas Dağları + Karadeniz + İstanbul Boğazı + Çanakkale Boğazı + Ege Denizi (geleneksel)
Avrupa'nın özellikleri: Sömürgecilik tarihi (15-20. yy), Sanayi Devrimi (18. yy İngiltere), 2 Dünya Savaşı'nın kaynağı, modern demokrasi-insan hakları-laiklik kavramları, AB-NATO merkezi

Avrupa Yer Şekilleri ve Suları ✓

★ Dağ Sistemleri

Avrupa Dağları Alpler, Pireneler, Kafkasya, Karpatlar, Apeninler

ALPLER:
- 1.200 km uzunluk · Avrupa'nın merkez dağları
- 8 ülke: Fransa, İsviçre, İtalya, Avusturya, Almanya, Slovenya, Lihtenştayn, Monako
- Mont Blanc 4.810m: Batı Avrupa'nın en yüksek dağı (Fransa-İtalya sınırı)
- Tuna, Ren, Po, Rhône nehirlerinin kaynağı
- Kayak turizmi: Davos, Chamonix, Innsbruck, Zermatt
- Matterhorn, Eiger, Jungfrau ünlü zirveler
KAFKAS DAĞLARI:
- 1.100 km · Avrupa-Asya sınırı · Rusya, Gürcistan, Azerbaycan, Ermenistan
- Elbruz 5.642m: Avrupa'nın en yüksek dağı (sönmüş volkan, "Yedi Doruk" listesinde)
- Türkiye'nin doğu sınırının kuzeyinde
PİRENELER:
- 430 km · İspanya-Fransa sınırı · İberik Yarımadası'nı Avrupa'dan ayırır
- Aneto 3.404m: En yüksek
- Andorra (mini ülke) bu dağlarda
KARPATLAR:
- 1.500 km · Slovakya, Polonya, Ukrayna, Romanya, Sırbistan, Macaristan
- Gerlachovský 2.655m (Slovakya)
- Bram Stoker'ın "Drakula" romanı Karpatlar'da geçer
APENİN DAĞLARI:
- 1.200 km · İtalya'nın omurgası
- Corno Grande 2.912m
- Vezüv (sönmemiş, Pompei MS 79), Etna (Avrupa'nın en aktif volkanı 3.329m)
İSKANDİNAV DAĞLARI: Norveç-İsveç sınırı · Galdhøpiggen 2.469m (Norveç en yüksek) · Buzul aktivitesi
URAL DAĞLARI: 2.500 km · Rusya · Avrupa-Asya sınırı · Aşınmış eski dağlar · Demir-bakır madenleri
BALKAN DAĞLARI: Bulgaristan, Sırbistan, Romanya · Olympos 2.917m (Yunanistan en yüksek, Yunan mitolojisinin tanrılarının evi)

★ Akarsular ve Göller

Avrupa Su Kaynakları Volga en uzun, Tuna 10 ülkeden geçer

VOLGA:
- 3.531 km · Avrupa'nın en uzun nehri
- Tamamen Rusya'da · Hazar Denizi'ne dökülür
- Avrupa'nın 1/3'ünü kapsayan havza
- Rusya'nın "Anneler nehri" (Volga-matushka)
- Moskova, Nijniy Novgorod, Kazan, Volgograd, Astrahan kıyısında
TUNA (Danube):
- 2.860 km · Avrupa'nın 2. uzun nehri
- 10 ülkeden geçer (en çok): Almanya (Karaormanlar kaynak) → Avusturya → Slovakya → Macaristan → Hırvatistan → Sırbistan → Romanya → Bulgaristan → Moldova → Ukrayna → Karadeniz
- 4 başkentten geçer: Viyana, Bratislava, Budapeşte, Belgrad
- Avrupa'nın "Mavi Tuna"sı, Strauss valsi
- Çağlar boyu Roma sınırı, Osmanlı sınırı
REN (Rhine):
- 1.230 km · İsviçre Alpleri kaynak → Almanya, Fransa, Hollanda → Kuzey Denizi (Rotterdam)
- Avrupa'nın en yoğun ticaret nehri
- Sanayinin merkezi (Ruhr Havzası, kömür-çelik)
- Köln, Bonn, Düsseldorf, Strasbourg, Basel kıyısında
SEN (Seine):
- 776 km · Fransa · Paris'in nehri
- Manş Denizi'ne (Le Havre)
- Notre Dame Katedrali, Eyfel Kulesi, Louvre kıyısında
TAMES (Thames): 346 km · İngiltere · Londra · Westminster, Tower Bridge, Big Ben
PO: 652 km · İtalya'nın en uzun nehri · Milano, Torino · Adriyatik'e
ELBE: 1.094 km · Çekya/Almanya · Hamburg liman şehri · Kuzey Denizi'ne
VİSTÜL: Polonya'nın en uzun nehri · Krakow, Varşova · Baltık'a
DİNYEPER, DON: Ukrayna-Rusya nehirleri · Karadeniz'e
EBRO: İspanya'nın önemli nehri · Akdeniz'e
Önemli göller:
- Hazar Denizi 371.000 km² (Avrupa-Asya sınırı, dünyanın en büyük gölü)
- Ladoga (Rusya - Avrupa'nın en büyük TATLI SU gölü, 17.700 km²)
- Onega (Rusya), Vänern (İsveç), Saimaa (Finlandiya), Cenevre (İsviçre-Fransa), Garda-Como-Maggiore (İtalya), Balaton (Macaristan - Orta Avrupa'nın en büyüğü)

AB ve Avrupa Entegrasyonu ✓

★ Avrupa Birliği

Avrupa Birliği (AB) 27 üye ülke · Brüksel merkez · Tek pazar · Euro

ÜYE SAYISI

27 (2020 Brexit sonrası)

KURUCU 6

Almanya, Fransa, İtalya, Hollanda, Belçika, Lüksemburg

EURO BÖLGESİ

20 ülke (Euro €)

MERKEZ

Brüksel (Belçika)

AB Tarihi:
- 1951: Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) - Paris Antlaşması · 6 kurucu (Almanya, Fransa, İtalya, Hollanda, Belçika, Lüksemburg)
- 25 Mart 1957: Roma Antlaşması - Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET/EEC)
- 1973: İngiltere, Danimarka, İrlanda katıldı
- 1981: Yunanistan
- 1986: İspanya, Portekiz
- 1992: Maastricht Antlaşması · Avrupa Birliği (AB) doğdu, ortak para birimi yolu açıldı
- 1995: Avusturya, İsveç, Finlandiya
- 1999: Euro doğdu (banka hesaplarında), 2002'de banknot/madeni
- 2004: En büyük genişleme - 10 ülke (Polonya, Çekya, Macaristan, Slovakya, Slovenya, Estonya, Letonya, Litvanya, Malta, Kıbrıs)
- 2007: Bulgaristan, Romanya
- 2013: Hırvatistan (en son katılan)
- 23 Haziran 2016: Brexit Referandumu (İngiltere %52 ayrılma)
- 31 Ocak 2020: İngiltere AB'den resmi ayrıldı
AB 27 ÜYE ÜLKE (alfabetik): Almanya, Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Çekya, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Hırvatistan, Hollanda, İrlanda, İspanya, İsveç, İtalya, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Macaristan, Malta, Polonya, Portekiz, Romanya, Slovakya, Slovenya, Yunanistan, Kıbrıs
EURO BÖLGESİ (20 ülke): AB üyesi 27'den 20'si Euro kullanır. Euro kullanmayanlar: Danimarka (Krone), İsveç (Krona), Çekya (Koruna), Polonya (Złoty), Macaristan (Forint), Romanya (Leu), Bulgaristan (Lev). Hırvatistan 2023'te Euro'ya geçti
ŞENGEN BÖLGESİ: 27 ülke (29 dahil) · Sınır kontrolsüz seyahat · AB üyesi olmayan İsviçre, Norveç, İzlanda, Lihtenştayn da Şengen'de
AB Kurumları:
- Avrupa Komisyonu (Brüksel): Yürütme organı, AB yasalarını önerir
- Avrupa Parlamentosu (Strasbourg+Brüksel): Yasama, doğrudan seçim 705 milletvekili
- Avrupa Konseyi (Brüksel): Üye devlet liderleri
- Avrupa Adalet Divanı (Lüksemburg): Yargı
- Avrupa Merkez Bankası ECB (Frankfurt): Euro para politikası
- NATO ile karıştırılmaz: NATO askeri ittifak (Brüksel), AB ekonomik-siyasi birlik
TÜRKİYE-AB ilişkileri:
- 1959: Ankara'nın AET'ye ortaklık başvurusu
- 1963: Ankara Antlaşması - ortaklık
- 1987: Tam üyelik başvurusu
- 1995: AB Gümrük Birliği (mal serbest dolaşımı, 6 Mart kararı)
- 1999: Helsinki Zirvesi - aday ülke statüsü
- 2005: Müzakereler başladı
- Bugün: Müzakereler büyük ölçüde durdu, vize serbestisi-Gümrük Birliği güncellemesi konuları
Aday ülkeler (AB üyelik müzakeresi): Türkiye, Sırbistan, Karadağ, K.Makedonya, Arnavutluk, Bosna-Hersek, Ukrayna (2022 statü), Moldova (2022), Gürcistan (2023). Kosova "potansiyel aday".
AB Ekonomik gücü: 27 ülkenin toplam GSYİH'si ~18 trilyon $ (ABD'nin altında, Çin'in altında, dünya 3.) · Tek başına Almanya 4.6T (Avrupa 1.). Tek pazar (mal-hizmet-sermaye-emek serbestliği).

Coğrafi Bölgeler ✓

★ Avrupa Alt Bölgeleri

Avrupa'nın 4 Coğrafi Bölgesi Batı, Doğu, Kuzey, Güney

BATI AVRUPA:
- Sanayinin beşiği, ekonomik motor
- Ülkeler: Almanya (Berlin, 84M, Avrupa 1. ekonomi), Fransa (Paris, 68M), İngiltere (Londra, 67M, Brexit), Hollanda (Amsterdam, 17M), Belçika (Brüksel, 11M, AB merkez), İsviçre (Bern, 8.7M, AB değil), Avusturya (Viyana, 9M), İrlanda (Dublin), Lüksemburg (en zengin kişi başı)
- Mini devletler: Monako, Lihtenştayn
GÜNEY AVRUPA:
- Akdeniz iklimi, turizm-tarım-zeytin-şarap
- Ülkeler: İtalya (Roma, 60M, Avrupa 4. ekonomi, AB kurucu), İspanya (Madrid, 47M), Portekiz (Lizbon, 10M), Yunanistan (Atina, 10M, Türkiye komşu), Malta (Valletta, en küçük AB üyesi 0.5M)
- Vatikan (Roma içinde, dünyanın en küçük ülkesi 0.49 km²), San Marino, Andorra (Pireneler)
- Balkanlar: Hırvatistan, Slovenya, Bosna-Hersek, Sırbistan, Karadağ, Kuzey Makedonya, Arnavutluk, Kosova (BM tanımıyor), Bulgaristan
DOĞU AVRUPA:
- Karasal iklim, geniş ovalar, Sovyet sonrası dönüşüm
- Ülkeler: Rusya (Moskova, 144M, dünyanın en büyük yüzölçümü 17.1M km²), Polonya (Varşova, 38M, AB en büyük yeni üye), Ukrayna (Kiev, 44M, savaşta, AB aday), Belarus (Minsk, 9M), Çekya (Prag, 11M), Slovakya (Bratislava, 5.5M), Macaristan (Budapeşte, 9.7M), Romanya (Bükreş, 19M), Bulgaristan (Sofya, 7M), Moldova (Kişinev, 2.6M)
- Eski Yugoslavya: 1990'larda 6 parçaya bölündü (Sırbistan, Hırvatistan, Slovenya, Bosna-Hersek, K.Makedonya, Karadağ)
KUZEY AVRUPA (İSKANDİNAVYA):
- Soğuk iklim, refah devletleri, yüksek yaşam standardı
- Ülkeler: İsveç (Stockholm, 10M), Norveç (Oslo, 5.5M, AB DEĞİL, NATO 1949), Finlandiya (Helsinki, 5.6M, NATO 2023), Danimarka (Kopenhag, 5.9M), İzlanda (Reykjavik, 380K, AB DEĞİL ama Şengen+NATO)
- Baltık ülkeleri: Estonya (Tallinn), Letonya (Riga), Litvanya (Vilnius)
- İskandinavya'nın özellikleri: Mutluluk endeksi yüksek, eşitlik, eğitim, sosyal devlet

Avrupa'nın Dev Ülkeleri ✓

10 Önemli Avrupa Ülkesi (alfabetik değil önem sırası)

★ Avrupa'nın Önemli Ülkeleri

1

ALMANYA · Berlin · 84M nüfus

Avrupa'nın 1. ekonomisi (4.6T) · 1990 yeniden birleşme · Otomotiv (BMW, Mercedes, VW) · AB lideri · Ruhr havzası · Bavyera

2

FRANSA · Paris · 68M nüfus

AB kurucu · BM Güvenlik Konseyi daimi 5 üyesinden · Nükleer silah · Eyfel Kulesi · Lüks (LVMH) · Şarap-peynir · Beşinci Cumhuriyet (1958, De Gaulle)

3

İNGİLTERE (Birleşik Krallık) · Londra · 67M

İngiltere+İskoçya+Galler+Kuzey İrlanda · Kraliyet (Charles III) · 2020 Brexit · BM 5 daimi · Nükleer · Wall Street rakibi Londra City

4

İTALYA · Roma · 60M nüfus

AB kurucu · Roma medeniyetinin merkezi · Vatikan içinde · Moda (Milano), otomotiv (Ferrari, Fiat-Stellantis), turizm · Vezüv-Etna volkanları

5

İSPANYA · Madrid · 47M

İberik Yarımadası · Krallık (Felipe VI) · Akdeniz iklimi · Zeytinyağı 1. (dünya %50) · Boğa güreşi-flamenko · Barcelona-Madrid futbol

6

RUSYA · Moskova · 144M nüfus

Dünyanın en büyük yüzölçümü 17.1M km² · Avrupa+Asya'ya yayılır · Kremlin · Putin (2000'den) · Petrol-gaz · 2022 Ukrayna işgali · BM 5 daimi · Nükleer

7

POLONYA · Varşova · 38M

Doğu Avrupa'nın en büyük AB ülkesi · 2004 AB'ye katıldı · Katolik · Avrupa'nın 6. ekonomisi · NATO doğu sınırı

8

UKRAYNA · Kiev · 44M (savaş öncesi)

2014 Kırım ilhakı · 24 Şubat 2022 Rusya işgali · AB-NATO aday · Tahıl ambarı · Çernobil 1986

9

HOLLANDA · Amsterdam · 17M

"Düşük ülkeler" - %26'sı deniz seviyesinin altında · Lale, peynir, gemicilik · Rotterdam Avrupa'nın en büyük limanı · Kraliyet · ASML mikroçip · La Haye uluslararası mahkeme

10

YUNANİSTAN · Atina · 10M

Demokrasinin doğduğu yer (Antik Atina) · Türkiye komşu · 1981 AB · Ege Adaları · Olimpos · Olimpiyatlar (M.Ö. 776)

Avrupa'nın Önemli Mini Devletleri

Ülke	Özellik
VATİKAN	Dünyanın en küçük ülkesi 0.49 km² · Roma içinde · Papalık · Katolik dünyasının merkezi · ~800 nüfus
MONAKO	2.0 km² · Akdeniz kıyısı · Casino, F1 Monte Carlo Grand Prix · Dünyanın en yoğun nüfuslu ülkesi (~26.000/km²) · Vergi cenneti · Krallık
SAN MARİNO	61 km² · İtalya içinde · Dünyanın en eski cumhuriyeti (301 yılı)
LİHTENŞTAYN	160 km² · Avusturya-İsviçre arası · Almanca · Vergi cenneti · AB değil
ANDORRA	468 km² · Pireneler'de İspanya-Fransa arası · İspanyolca-Fransızca-Katalanca · Kayak turizmi
MALTA	316 km² · Akdeniz adası · AB en küçük üyesi (2004) · İngiliz-İtalyan etkisi · 2018 G.Anguilara basın özgürlüğü olayı

Türkiye Avrupa'sı: Trakya ✓

★ Trakya - Türkiye'nin Avrupa Toprakları

Trakya Bölgesi Türkiye topraklarının %3'ü Avrupa'da

YÜZÖLÇÜMÜ

~24.000 km² (TR'nin %3'ü)

İLLER

Edirne, Kırklareli, Tekirdağ + İstanbul'un Avrupa yakası + Çanakkale'nin Avrupa yakası

SINIR

Yunanistan, Bulgaristan

İSTANBUL BOĞAZI

Avrupa-Asya ayıran

Trakya'nın özellikleri:
- Türkiye'nin sadece %3'ü Avrupa kıtasında, %97'si Asya kıtasında
- İstanbul Türkiye'nin sınırları içinde 2 kıtaya yayılan tek şehir (Avrupa-Asya)
- Marmara, Ege Denizi, Karadeniz kıyıları
- İklim: Karasal-Karadeniz-Akdeniz geçiş
- Ergene Nehri, Meriç Nehri (Yunanistan-Bulgaristan sınırı)
Trakya tarihi:
- Antik dönem: Trakyalılar (Spartakus Trakyalıydı)
- Bizans-Osmanlı sınırı (Edirne 1361'den 1453'e kadar Osmanlı başkenti)
- 1912-13 Balkan Savaşları (kayıp)
- 1923 Lozan: Bugünkü sınırlar
- 2. Dünya Savaşı: Tarafsız ama Almanya etkisi
Önemli iller:
- Edirne: Selimiye Camii (Mimar Sinan, UNESCO), Sarayiçi (Tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri)
- Kırklareli: Sınır şehri (Bulgaristan)
- Tekirdağ: Marmara kıyısı, Süleymanpaşa
- İstanbul: Avrupa yakası (Beyoğlu, Beşiktaş, Şişli, Sarıyer, Bahçelievler vd) - tarihi yarımada Avrupa'da
- Çanakkale: Avrupa yakası Gelibolu Yarımadası (1915 Çanakkale Savaşı, Çanakkale Boğazı)
Türkiye'nin Avrupa ile bağlantıları:
- NATO 1952'den
- Avrupa Konseyi 1949 kurucu üye
- OECD 1961 kurucu
- 1995 AB Gümrük Birliği
- 1999 AB aday ülke (müzakereler 2005, durdu)
- 3.5M Türk Avrupa'da yaşıyor (1961'den göç)

Yaygın Tuzaklar

1. Avrupa Birliği üye sayısı?

Yanlış: "Avrupa Birliği 28 üye ülkeden oluşur, İngiltere de dahildir." Doğru: AB 27 üye ülkeden oluşur (2020 Brexit sonrası). İngiltere 23 Haziran 2016 referandumunda %52 ile ayrılma oyu kullandı, 31 Ocak 2020'de AB'den resmi olarak ayrıldı. AB 6 KURUCU (1957 Roma Antlaşması): Almanya, Fransa, İtalya, Hollanda, Belçika, Lüksemburg (Avrupa Ekonomik Topluluğu olarak başladı). 1992 Maastricht Antlaşması ile "AB" ismi resmileşti. Genişleme dönemleri: 1973 (İngiltere-Danimarka-İrlanda), 1981 (Yunanistan), 1986 (İspanya-Portekiz), 1995 (Avusturya-İsveç-Finlandiya), 2004 en büyük genişleme 10 ülke (Polonya-Çekya-Macaristan-Slovakya-Slovenya-Estonya-Letonya-Litvanya-Malta-Kıbrıs), 2007 (Bulgaristan-Romanya), 2013 Hırvatistan (en son). EURO BÖLGESİ 20 ülke (AB üyesi 27'den 20'si). Hırvatistan 2023'te Euro'ya geçti. Euro kullanmayanlar: Danimarka, İsveç, Çekya, Polonya, Macaristan, Romanya, Bulgaristan. ŞENGEN BÖLGESİ: Sınır kontrolsüz, 27 ülke (29 dahil) - AB üyesi olmayan İsviçre-Norveç-İzlanda-Lihtenştayn da Şengen'de. AB merkezi Brüksel. Aday ülkeler: Türkiye (1999'dan), Sırbistan, Karadağ, K.Makedonya, Arnavutluk, Bosna-Hersek, Ukrayna (2022), Moldova (2022), Gürcistan (2023). Türkiye 1995 AB Gümrük Birliği (mal serbest dolaşımı), AB tam üyelik müzakereleri durdu.

2. Avrupa'nın en yüksek dağı?

Yanlış: "Mont Blanc 4.810m Avrupa'nın en yüksek dağıdır." Doğru: Avrupa'nın en yüksek dağı Elbruz 5.642m (Rusya, Kafkasya, sönmüş volkan). "Yedi Doruk" listesinde Avrupa kıtası temsilcisi. Mont Blanc 4.810m (Fransa-İtalya, Alpler) "Batı Avrupa'nın en yüksek dağı" sayılır - Avrupa-Asya sınırı Kafkas Dağları'ndan geçtiği için Elbruz Avrupa'da kabul edilir. Avrupa dağ sistemleri: Alpler (1.200 km): 8 ülke (Fransa-İsviçre-İtalya-Avusturya-Almanya-Slovenya-Lihtenştayn-Monako), Mont Blanc 4.810m, Tuna-Ren-Po kaynağı, Matterhorn-Eiger-Jungfrau ünlü zirveler. Kafkasya (1.100 km): Avrupa-Asya sınırı, Elbruz 5.642m, Türkiye'nin doğu sınırının kuzeyinde. Pireneler (430 km): İspanya-Fransa, Aneto 3.404m, Andorra mini ülkesi. Karpatlar (1.500 km): Slovakya-Polonya-Ukrayna-Romanya-Sırbistan-Macaristan, Drakula efsanesi. Apenin (1.200 km): İtalya omurgası, Vezüv (Pompei MS 79), Etna 3.329m (Avrupa'nın en aktif volkanı). İskandinav, Ural (Avrupa-Asya sınırı 2.500 km), Balkan, Olympos 2.917m (Yunan tanrılarının evi). YEDİ DORUK: Asya: Everest 8.849m, G.Amerika: Aconcagua 6.961m, K.Amerika: Denali 6.190m, Afrika: Kilimanjaro 5.895m, Avrupa: Elbruz 5.642m, Antarktika: Vinson 4.892m, Okyanusya: Carstensz 4.884m.

3. Avrupa'nın en uzun nehri ve en çok ülkeden geçen nehri?

Yanlış: "Tuna Avrupa'nın en uzun nehridir." Doğru: Avrupa'nın EN UZUN nehri Volga (3.531 km, tamamen Rusya'da, Hazar Denizi'ne dökülür); EN ÇOK ÜLKEDEN GEÇEN Tuna (2.860 km, 10 ülkeden geçer). Volga özellikleri: Avrupa'nın 1/3'ünü kapsayan havza, Rusya'nın "Anneler nehri" (Volga-matushka), Moskova-Nijniy Novgorod-Kazan-Volgograd-Astrahan kıyısında. Hazar Denizi'ne dökülür (Hazar = en büyük göl). Tuna (Danube) özellikleri: Almanya Karaormanlar kaynak → 10 ülkeden geçer (Almanya, Avusturya, Slovakya, Macaristan, Hırvatistan, Sırbistan, Romanya, Bulgaristan, Moldova, Ukrayna) → Karadeniz. 4 başkentten geçer (Viyana-Bratislava-Budapeşte-Belgrad). Strauss valsi "Mavi Tuna". Roma-Osmanlı sınırı. Diğer önemli Avrupa nehirleri: Ren (1.230 km): İsviçre Alpleri kaynak → Almanya-Fransa-Hollanda → Kuzey Denizi (Rotterdam), Avrupa'nın en yoğun ticaret nehri, Ruhr Havzası sanayi. Sen (776 km): Fransa, Paris (Notre Dame, Eyfel, Louvre), Manş Denizi'ne. Tames (346 km): İngiltere, Londra (Westminster, Tower Bridge, Big Ben). Po (652 km): İtalya'nın en uzun nehri, Milano-Torino, Adriyatik. Elbe (1.094 km): Çekya/Almanya, Hamburg, Kuzey Denizi. Vistül: Polonya'nın en uzunu (Krakow, Varşova). Dinyeper, Don: Ukrayna-Rusya, Karadeniz'e. Avrupa'nın en büyük gölleri: Hazar 371.000 km² (Avrupa-Asya sınırı, dünyanın en büyük gölü), Ladoga (Rusya, Avrupa'nın en büyük TATLI SU 17.700 km²), Cenevre (İsviçre-Fransa), Garda-Como-Maggiore (İtalya), Balaton (Macaristan, Orta Avrupa'nın en büyüğü).

4. Vatikan ve dünya en küçük ülkesi?

Yanlış: "Vatikan İtalya'nın bir bölgesidir, ayrı ülke değildir." Doğru: Vatikan dünyanın en küçük ülkesidir (0.49 km²) - Roma şehrinin içinde bağımsız bir devlet. Papalığın merkezi, Katolik dünyasının ruhani lideri. ~800 daimi nüfus. 1929 Lateran Antlaşması ile Mussolini İtalya'sından bağımsızlık aldı. Papa devlet başkanı. Sınırları: Roma içinde duvarla çevrili (St. Peter Meydanı, Vatikan Müzesi, Sistine Şapeli, St. Peter Bazilikası). Avrupa'nın MİNİ DEVLETLERİ: Vatikan (0.49 km²): En küçük dünya. Monako (2 km²): Akdeniz, Casino-F1 Monte Carlo, dünyanın en yoğun nüfuslu ülkesi (~26.000/km²), vergi cenneti, Krallık. San Marino (61 km²): İtalya içinde, dünyanın en eski cumhuriyeti (301 yılı). Lihtenştayn (160 km²): Avusturya-İsviçre arası, Almanca, vergi cenneti, AB değil. Andorra (468 km²): Pireneler'de İspanya-Fransa arası. Malta (316 km²): Akdeniz adası, AB en küçük üyesi (2004). RUSYA (17.1M km²) dünyanın en büyük yüzölçümlü ülkesi ama nüfusu 144M (9.). Sırasıyla: 1. Rusya, 2. Kanada (10M), 3. ABD (9.8M), 4. Çin (9.6M), 5. Brezilya (8.5M), 6. Avustralya (7.7M), 7. Hindistan (3.3M), 8. Arjantin, 9. Kazakistan, 10. Cezayir. Türkiye 783.000 km² (37.).

Bu konudan sınavda ne çıkar? ✓

EN SIK ÇIKAN

AB üye sayısı ve tarih

1957 Roma Antlaşması (6 kurucu: Almanya-Fransa-İtalya-Hollanda-Belçika-Lüksemburg) · 1992 Maastricht (AB ismi) · 2002 Euro · 2004 en büyük genişleme · 2020 Brexit · Bugün 27 üye, 20'si Euro, merkez Brüksel.

ÇOK SIK

Önemli ülkeler/başkentler

Almanya/Berlin (84M, AB 1.) · Fransa/Paris (BM 5 daimi) · İngiltere/Londra (Brexit) · İtalya/Roma (AB kurucu) · İspanya/Madrid · Rusya/Moskova (en büyük yüzölçümü) · Polonya/Varşova · Yunanistan/Atina (Türkiye komşu).

DETAY

Nehirler ve dağlar

Volga 3.531 km en uzun (Rusya, Hazar) · Tuna 2.860 km 10 ülkeden geçer · Ren (sanayi) · Sen (Paris) · Tames (Londra) · Elbruz 5.642m Avrupa'nın en yüksek (Mont Blanc 4.810m batı) · Alpler 8 ülke · Pireneler İspanya-Fransa.

KRİTİK

Türkiye-Avrupa

Trakya %3 Avrupa toprakları (Edirne, Kırklareli, Tekirdağ + İstanbul-Çanakkale Avrupa yakası) · NATO 1952, Avrupa Konseyi 1949 kurucu, OECD 1961, 1995 AB Gümrük Birliği, 1999 AB aday · 3.5M Türk Avrupa'da · Vatikan en küçük ülke (0.49 km²).

Mini Quiz · 6 Soru

Anlık geri bildirimli

01"Avrupa Birliği üye sayısı (2024) ve tarihçesi" hangisi doğrudur?

AB 27 üye ülkeden oluşur (2020 Brexit sonrası). İngiltere 23 Haziran 2016 referandumunda %52 ile ayrılma oyu kullandı, 31 Ocak 2020'de resmen ayrıldı. AB 6 KURUCU (1957 Roma Antlaşması): Almanya, Fransa, İtalya, Hollanda, Belçika, Lüksemburg (önce AKÇT 1951, sonra AET 1957). 1992 Maastricht Antlaşması "AB" ismi resmileşti, ortak para birimi yolu açıldı. Genişleme dönemleri: 1973 (İngiltere, Danimarka, İrlanda), 1981 (Yunanistan), 1986 (İspanya, Portekiz), 1995 (Avusturya, İsveç, Finlandiya), 2004 en büyük genişleme 10 ülke (Polonya, Çekya, Macaristan, Slovakya, Slovenya, Estonya, Letonya, Litvanya, Malta, Kıbrıs), 2007 (Bulgaristan, Romanya), 2013 Hırvatistan (en son). Euro Bölgesi 20 ülke (Hırvatistan 2023'te geçti). Euro kullanmayanlar: Danimarka, İsveç, Çekya, Polonya, Macaristan, Romanya, Bulgaristan. Şengen Bölgesi: Sınır kontrolsüz seyahat, AB üyesi olmayan İsviçre-Norveç-İzlanda-Lihtenştayn da dahil. AB merkezi Brüksel. AB Kurumları: Avrupa Komisyonu (yürütme - Brüksel), Avrupa Parlamentosu (yasama - Strasbourg+Brüksel, 705 milletvekili), Avrupa Konseyi (devlet liderleri), Avrupa Adalet Divanı (Lüksemburg), Avrupa Merkez Bankası (Frankfurt - Euro). NATO ile karıştırılmaz - NATO askeri ittifak, AB ekonomik-siyasi birlik. Türkiye-AB: 1959 başvuru, 1963 Ankara Antlaşması, 1995 Gümrük Birliği, 1999 aday ülke, 2005 müzakereler başladı (durdu).

02"Avrupa'nın en yüksek dağı" hangisidir?

Avrupa'nın en yüksek dağı Elbruz 5.642m (Rusya, Kafkasya, sönmüş volkan). "Yedi Doruk" listesinde Avrupa kıtası temsilcisi. Avrupa-Asya sınırı Kafkas Dağları'ndan geçtiği için Elbruz Avrupa'da kabul edilir. Mont Blanc 4.810m (Fransa-İtalya, Alpler) "Batı Avrupa'nın en yüksek dağı" sayılır. Avrupa dağ sistemleri: Alpler 1.200 km (8 ülke - Fransa, İsviçre, İtalya, Avusturya, Almanya, Slovenya, Lihtenştayn, Monako; Mont Blanc 4.810m; Tuna-Ren-Po kaynağı; Matterhorn, Eiger, Jungfrau zirveler), Kafkasya 1.100 km (Elbruz 5.642m), Pireneler 430 km (İspanya-Fransa, Aneto 3.404m, Andorra mini ülkesi), Karpatlar 1.500 km (Slovakya-Polonya-Ukrayna-Romanya, Drakula efsanesi), Apenin 1.200 km (İtalya omurgası, Vezüv-Pompei MS 79, Etna 3.329m Avrupa'nın en aktif volkanı), İskandinav (Norveç-İsveç), Ural 2.500 km (Avrupa-Asya sınırı), Balkan, Olympos 2.917m (Yunan tanrılarının evi). YEDİ DORUK her kıtanın en yüksek noktası: Asya: Everest 8.849m (Nepal-Çin Himalayalar), G.Amerika: Aconcagua 6.961m (Arjantin Andlar), K.Amerika: Denali 6.190m (Alaska Kayalık), Afrika: Kilimanjaro 5.895m (Tanzanya sönmüş volkan), Avrupa: Elbruz 5.642m, Antarktika: Vinson 4.892m, Okyanusya: Carstensz 4.884m (Yeni Gine).

03"Avrupa'nın en uzun nehri ve en çok ülkeden geçen nehri" hangileridir?

Avrupa'nın en uzun nehri Volga (3.531 km, tamamen Rusya'da, Hazar Denizi'ne dökülür); en çok ülkeden geçen Tuna (2.860 km, 10 ülke). Volga: Avrupa'nın 1/3'ünü kapsayan havza, Rusya'nın "Anneler nehri" (Volga-matushka), Moskova-Nijniy Novgorod-Kazan-Volgograd-Astrahan kıyısında, Hazar Denizi'ne (dünyanın en büyük gölü). Tuna (Danube): Almanya Karaormanlar kaynak → 10 ülkeden geçer (Almanya, Avusturya, Slovakya, Macaristan, Hırvatistan, Sırbistan, Romanya, Bulgaristan, Moldova, Ukrayna) → Karadeniz. 4 başkentten geçer (Viyana, Bratislava, Budapeşte, Belgrad). Strauss valsi "Mavi Tuna". Roma sınırı, Osmanlı sınırıydı. Diğer önemli Avrupa nehirleri: Ren 1.230 km: İsviçre Alpleri → Almanya/Hollanda → Kuzey Denizi (Rotterdam), en yoğun ticaret nehri, Ruhr Havzası sanayi, Köln-Bonn-Düsseldorf-Strasbourg-Basel kıyısında. Sen 776 km: Fransa, Paris (Notre Dame, Eyfel, Louvre), Manş'a. Tames 346 km: İngiltere, Londra (Westminster, Tower Bridge, Big Ben). Po 652 km: İtalya'nın en uzunu, Milano-Torino, Adriyatik. Elbe 1.094 km: Çekya/Almanya, Hamburg, Kuzey Denizi. Vistül: Polonya (Krakow, Varşova). Dinyeper, Don: Ukrayna-Rusya, Karadeniz. Avrupa'nın en büyük gölleri: Hazar 371.000 km² (Avrupa-Asya sınırı, dünyanın en büyük), Ladoga 17.700 km² (Rusya, Avrupa'nın en büyük TATLI SU), Cenevre, Garda-Como (İtalya), Balaton (Macaristan).

04"Dünyanın en küçük ülkesi" hangisidir?

Vatikan dünyanın en küçük ülkesidir (0.49 km², 0.44 km²) - Roma şehrinin içinde bağımsız devlet. Papalığın merkezi, Katolik dünyasının ruhani lideri. ~800 daimi nüfus. 1929 Lateran Antlaşması ile Mussolini İtalya'sından bağımsızlık aldı. Papa devlet başkanı (Papa Francis 2013'ten). Sınırları Roma içinde duvarla çevrili (St. Peter Meydanı, Vatikan Müzesi, Sistine Şapeli - Michelangelo, St. Peter Bazilikası). Avrupa'nın MİNİ DEVLETLERİ: Vatikan (0.49 km²): En küçük dünya. Monako (2 km²): Akdeniz kıyısı, Casino-F1 Monte Carlo Grand Prix, dünyanın en yoğun nüfuslu ülkesi (~26.000/km²), vergi cenneti, Krallık (Prince Albert II), Grace Kelly evlendi. San Marino (61 km²): İtalya içinde, dünyanın en eski cumhuriyeti (M.S. 301 yılı, Roma İmparatoru Diocletian'ın hristiyan zulümünden kaçan Aziz Marinus kurdu). Lihtenştayn (160 km²): Avusturya-İsviçre arası, Almanca, vergi cenneti, AB değil, Prens Hans-Adam II monarşi. Andorra (468 km²): Pireneler'de İspanya-Fransa arası, İspanyolca-Fransızca-Katalanca, kayak turizmi, Eş-prensler (Fransa Cumhurbaşkanı + İspanya Urgell Piskoposu). Malta (316 km²): Akdeniz adası, AB en küçük üyesi (2004), İngiliz koruyuculuğu sonrası bağımsız 1964. RUSYA dünyanın en büyük ülkesi (17.1M km²) - Avrupa+Asya, 11 saat dilimi.

05"AB'nin merkez şehri ve önemli kurumları nerede" bulunur?

AB'nin merkez şehri Brüksel (Belçika). Avrupa Komisyonu (yürütme - AB yasalarını önerir) ve Avrupa Konseyi (üye devlet liderleri) burada. AB Kurumları ve şehirleri: Avrupa Komisyonu - Brüksel: AB'nin yürütme organı, AB yasalarını önerir, üye devletlerle müzakere eder. Başkan: Ursula von der Leyen (Almanya, 2019'dan). Avrupa Parlamentosu - Strasbourg + Brüksel: Yasama organı, doğrudan seçim 705 milletvekili (5 yıl), AB vatandaşları seçer. Aylık oturum Strasbourg, komite çalışmaları Brüksel. Avrupa Konseyi - Brüksel: Üye devlet liderleri (devlet/hükümet başkanları), yıllık 4 zirve. Konsey Başkanı: Charles Michel. Avrupa Adalet Divanı - Lüksemburg: Yargı organı, AB hukukunu yorumlar, üye devletler arasındaki anlaşmazlıkları çözer. Avrupa Merkez Bankası (ECB) - Frankfurt (Almanya): Euro para politikası, faiz oranlarını belirler. Başkan: Christine Lagarde (Fransa, 2019'dan). NATO da Brüksel'de ama AYRI bir kuruluş - askeri ittifak (1949 kuruldu, 32 üye, Türkiye 1952'den, Finlandiya 2023, İsveç 2024). Avrupa Konseyi (Council of Europe) ≠ Avrupa Konseyi (European Council): Avrupa Konseyi (1949 Strasbourg, insan hakları - Türkiye kurucu üye, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi AİHM bu kurumda) farklı, AB ile hiç ilgisi yok ama 47 üye. AB Avrupa Konseyi devlet liderleri farklı, AB'nin organı. EURO: 20 ülkede kullanılır. 1999'da banka hesapları, 2002'de banknot/madeni. Sembol: € (Yunanca epsilon - Avrupa).

06"Türkiye'nin Avrupa toprakları (Trakya)" hangi illerden oluşur ve toplam yüzölçümünün ne kadarıdır?

Türkiye'nin Avrupa toprakları (Trakya bölgesi) Edirne, Kırklareli, Tekirdağ + İstanbul'un Avrupa yakası + Çanakkale'nin Avrupa yakası (Gelibolu Yarımadası) - toplam Türkiye topraklarının %3'ü. Yüzölçümü ~24.000 km² (Türkiye 783.000 km²). Türkiye'nin %97'si Asya kıtasında, %3'ü Avrupa kıtasında. İstanbul Türkiye sınırları içinde 2 kıtaya yayılan tek şehir (İstanbul Boğazı Avrupa-Asya'yı ayırır). Trakya özellikleri: Yunanistan ve Bulgaristan ile sınır, Marmara-Ege-Karadeniz kıyıları, Karasal-Karadeniz-Akdeniz iklim geçişi, Ergene Nehri ve Meriç Nehri (Yunanistan-Bulgaristan sınırı), karasal düz arazi-tarım. Trakya tarihi: Antik Trakyalılar (Spartakus Trakyalıydı), Bizans-Osmanlı sınırı, Edirne 1361'den 1453'e kadar Osmanlı başkenti, Selimiye Camii (Mimar Sinan, UNESCO), 1912-13 Balkan Savaşları kayıpları, 1923 Lozan bugünkü sınırlar. Trakya illeri: Edirne (sınır şehri, Selimiye Camii, Sarayiçi tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri), Kırklareli (Bulgaristan sınırı), Tekirdağ (Marmara kıyısı, Süleymanpaşa). Çanakkale Avrupa yakası: Gelibolu Yarımadası (1915 Çanakkale Savaşı, Çanakkale Boğazı). Türkiye'nin Avrupa ile bağlantıları: Avrupa Konseyi 1949 (kurucu üye - insan hakları), NATO 1952, OECD 1961 kurucu, 1995 AB Gümrük Birliği, 1999 AB aday ülke statüsü Helsinki, 2005 müzakereler başladı (durdu). 3.5 milyon Türk Avrupa'da yaşar (özellikle Almanya 3M, 1961'den çalışma göçü). Avrupa'nın en kalabalık şehri İstanbul ~15.7M (Türkiye nüfusunun %18'i, dünya 17. metropoliten).

Özet — Aklında Tut

AVRUPA GENEL: 10.2 milyon km² (6. kıta), ~750 milyon nüfus (%9 dünya), 50+ ülke. "Yarımadalar yarımadası" - Iberik, İtalya, Balkan, İskandinav. Avrupa-Asya sınırı: Ural Dağları + Hazar + Kafkas + Karadeniz + İstanbul Boğazı + Çanakkale. İklim: Akdeniz (güney), Okyanusal (batı), Karasal (doğu), Tundra (kuzey).
DAĞLAR: Alpler 1.200 km (8 ülke - Fransa-İsviçre-İtalya-Avusturya-Almanya-Slovenya-Lihtenştayn-Monako, Mont Blanc 4.810m, Tuna-Ren-Po kaynağı). Kafkasya 1.100 km (Elbruz 5.642m Avrupa'nın en yüksek - Yedi Doruk). Pireneler 430 km (İspanya-Fransa, Andorra). Karpatlar 1.500 km (Drakula). Apenin 1.200 km (İtalya, Vezüv-Pompei MS 79, Etna 3.329m Avrupa'nın en aktif volkanı). İskandinav, Ural 2.500 km (Avrupa-Asya sınırı), Olympos 2.917m (Yunan tanrıları).
NEHİRLER: Volga 3.531 km (en uzun, Rusya, Hazar), Tuna 2.860 km (10 ülkeden geçer en çok - 4 başkent: Viyana-Bratislava-Budapeşte-Belgrad, Almanya→Karadeniz), Ren 1.230 km (sanayi-Rotterdam), Sen 776 km (Paris), Tames 346 km (Londra), Po 652 km (İtalya), Elbe 1.094 km (Hamburg), Vistül (Polonya), Dinyeper-Don (Ukrayna-Rusya).
GÖLLER: Hazar 371.000 km² (Avrupa-Asya, dünyanın en büyük gölü), Ladoga 17.700 km² (Avrupa'nın en büyük tatlı su, Rusya), Cenevre, Garda-Como-Maggiore (İtalya), Balaton (Macaristan-Orta Avrupa), Saimaa (Finlandiya), Vänern (İsveç).
AB TARİHİ: 1951 AKÇT (Paris) → 25 Mart 1957 Roma Antlaşması (AET, 6 kurucu: Almanya-Fransa-İtalya-Hollanda-Belçika-Lüksemburg) → 1973 (İngiltere, Danimarka, İrlanda) → 1981 Yunanistan → 1986 (İspanya, Portekiz) → 1992 Maastricht (AB ismi) → 1995 (Avusturya, İsveç, Finlandiya) → 1999 Euro (banka), 2002 Euro banknot → 2004 en büyük genişleme 10 ülke (Polonya, Çekya, Macaristan, Slovakya, Slovenya, Estonya, Letonya, Litvanya, Malta, Kıbrıs) → 2007 (Bulgaristan, Romanya) → 2013 Hırvatistan (en son) → 23 Haziran 2016 Brexit Referandumu, 31 Ocak 2020 İngiltere ayrıldı.
AB BUGÜN: 27 üye ülke, merkez Brüksel. Euro Bölgesi 20 ülke (Hırvatistan 2023). Euro kullanmayan: Danimarka, İsveç, Çekya, Polonya, Macaristan, Romanya, Bulgaristan. Şengen 27 ülke (+ AB üyesi olmayan İsviçre-Norveç-İzlanda-Lihtenştayn). Aday ülkeler: Türkiye (1999), Sırbistan, Karadağ, K.Makedonya, Arnavutluk, Bosna, Ukrayna (2022), Moldova (2022), Gürcistan (2023).
AB KURUMLARI: Avrupa Komisyonu (Brüksel - yürütme, Ursula von der Leyen), Avrupa Parlamentosu (Strasbourg+Brüksel - yasama 705 milletvekili), Avrupa Konseyi (Brüksel - devlet liderleri zirvesi), Avrupa Adalet Divanı (Lüksemburg), Avrupa Merkez Bankası (Frankfurt - Christine Lagarde, Euro). NATO ayrı (Brüksel - askeri ittifak 32 üye). Avrupa Konseyi (Strasbourg, 47 üye, insan hakları, AİHM) AB'den farklı.
BATI AVRUPA: Almanya/Berlin (84M, AB 1.), Fransa/Paris (68M, BM 5 daimi, nükleer), İngiltere/Londra (67M, Brexit, BM 5 daimi, nükleer), Hollanda/Amsterdam (17M, Rotterdam, ASML, La Haye), Belçika/Brüksel (11M, AB merkez), İsviçre/Bern (8.7M, AB değil, Cenevre BM), Avusturya/Viyana (9M), İrlanda/Dublin, Lüksemburg (en zengin kişi başı).
GÜNEY AVRUPA: İtalya/Roma (60M, AB kurucu, 4. ekonomi), İspanya/Madrid (47M, zeytinyağı 1. dünya %50), Portekiz/Lizbon (10M), Yunanistan/Atina (10M, Türkiye komşu, 1981 AB), Malta/Valletta (en küçük AB üyesi). Mini devletler: Vatikan (en küçük dünya 0.49 km², Papa, Roma içi), Monako (2 km², F1 Monte Carlo, en yoğun ~26K/km²), San Marino (en eski cumhuriyet 301 yılı), Andorra (Pireneler), Lihtenştayn. Balkanlar: Hırvatistan, Slovenya, Bosna, Sırbistan, Karadağ, K.Makedonya, Arnavutluk, Kosova, Bulgaristan.
DOĞU AVRUPA: Rusya/Moskova (144M, dünyanın en büyük yüzölçümü 17.1M km², Avrupa+Asya, BM 5 daimi, nükleer, 2022 Ukrayna işgali), Polonya/Varşova (38M, AB en büyük yeni üye 2004), Ukrayna/Kiev (44M, AB-NATO aday, 2022 işgal, tahıl ambarı), Belarus/Minsk (9M), Çekya/Prag, Slovakya/Bratislava, Macaristan/Budapeşte, Romanya/Bükreş, Bulgaristan/Sofya, Moldova/Kişinev. Eski Yugoslavya 1990'larda 6 parça.
KUZEY AVRUPA (İSKANDİNAVYA): İsveç/Stockholm (10M), Norveç/Oslo (5.5M, AB DEĞİL, NATO 1949), Finlandiya/Helsinki (NATO 2023), Danimarka/Kopenhag, İzlanda/Reykjavik (380K, AB DEĞİL ama Şengen+NATO). Baltık: Estonya/Tallinn, Letonya/Riga, Litvanya/Vilnius. Mutluluk endeksi yüksek, refah devleti.
TÜRKİYE-AVRUPA: Trakya bölgesi %3 Avrupa toprakları (Edirne, Kırklareli, Tekirdağ + İstanbul-Çanakkale Avrupa yakaları), 24.000 km². İstanbul Türkiye sınırları içinde 2 kıtaya yayılan tek şehir (İstanbul Boğazı). Edirne Selimiye Camii (Mimar Sinan UNESCO), Sarayiçi Kırkpınar. Türkiye-AB: 1959 başvuru, 1963 Ankara Antlaşması, 1995 Gümrük Birliği, 1999 aday ülke, 2005 müzakereler (durdu). 3.5M Türk Avrupa'da (Almanya 3M, 1961'den göç).
4 yaygın tuzak: AB'yi 28 üye sanmak (gerçekte 27, Brexit 2020) · Mont Blanc'ı Avrupa'nın en yüksek dağı sanmak (gerçekte Elbruz 5.642m, Mont Blanc Batı Avrupa'nın) · Tuna'yı Avrupa'nın en uzun nehri sanmak (gerçekte Volga 3.531 km, Tuna 10 ülkeden geçen) · Vatikan'ı İtalya'nın bölgesi sanmak (gerçekte bağımsız ülke 0.49 km², dünyanın en küçüğü).

Avrupa