Fransız Devrimi ve Sanayi Devrimi ✓

Genel Kültür Dünya Tarihi Bölüm 2 · Ders 2.2 Yakın Çağ Başlangıcı

Bölüm 2 · 1789-1914

Fransız Devrimi ve Sanayi Devrimi

Yakın Çağ'ın 125 yılı. 1789 Fransız Devrimi Avrupa'yı sarstı, Napolyon kıtayı kasıp kavurdu, Sanayi Devrimi dünyayı dönüştürdü. 1848 devrimleri, milliyetçilik (Almanya 1871, İtalya 1861), ABD İç Savaşı (1861-65), kölelik kaldırıldı.

14 Temmuz 1789 — Yakın Çağ Başlıyor ✓

Aydınlanmanın getirdiği fikirler, ABD Bağımsızlığı'nın etkisi, Fransa'nın ekonomik krizi (XIV. Louis'den kalma borçlar, XVI. Louis'nin başarısız reformları), ağır vergi yükü ve eşitsiz toplum yapısı (3 sınıf: ruhban-soylular-üçüncü zümre) Fransa'yı patlama noktasına getirdi.

Fransız Devrimi'nin 6 Sebebi

(1) Aydınlanma fikirleri (Locke, Rousseau, Montesquieu, Voltaire). (2) ABD Bağımsızlık Savaşı'nın etkisi (Lafayette). (3) Ekonomik kriz - hazinenin iflası. (4) Sosyal eşitsizlik - 3 sınıf yapısı. (5) Vergi adaletsizliği - üçüncü zümre tüm vergiyi ödüyordu. (6) XVI. Louis'nin başarısız reformları, kıtlık (1788 buğday hasadı kötü).

3 Sınıf Yapısı (Ancien Régime)

Sınıf	Detay
1. ZÜMRE	Ruhban Sınıfı · Nüfusun %0.5 · Geniş topraklar · Vergi yok
2. ZÜMRE	Soylular · Nüfusun %1.5 · Topraklar, ayrıcalıklar · Vergi yok
3. ZÜMRE	Burjuva + köylü + işçi · Nüfusun %98 · Tüm vergiyi ödedi

★ 14 Temmuz 1789 — Bastille

Fransız Devrimi Yakın Çağ'ın başlangıcı

BAŞLANGIÇ

14 Temmuz 1789

KRAL

XVI. Louis (idam 1793)

SLOGAN

Liberté, Égalité, Fraternité

SON

1799 Napolyon darbesi

5 Mayıs 1789 - Etats Généraux: 175 yıl sonra ilk kez toplandı (vergi sorunu için)
17 Haziran 1789 - Ulusal Meclis: 3. zümre kendini Ulusal Meclis ilan etti (Tenis Kortu Yemini)
14 Temmuz 1789 - BASTILLE: Halk Bastille hapishanesini bastı - DEVRİM BAŞLADI
26 Ağustos 1789 - İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi: "Liberté, Égalité, Fraternité" - Özgürlük, Eşitlik, Kardeşlik
1791 Anayasası: Anayasal monarşi
1792 Cumhuriyet ilan edildi (I. Cumhuriyet)
21 Ocak 1793: XVI. Louis giyotinde idam edildi
1793-94 Terör Dönemi: Robespierre · Jakobenler · ~17.000 idam
28 Temmuz 1794: Robespierre giyotinde idam edildi - Terör sonu
9 Kasım 1799: Napolyon darbe yaptı (18 Brumaire) - devrim sona erdi

"İnsanlar özgür ve haklar bakımından eşit doğar ve öyle kalırlar."
— İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi, 26 Ağustos 1789

Fransız Devrimi'nin Sonuçları

Mutlak monarşi yıkıldı, milli egemenlik doğdu. İnsan hakları bildirgesi modern demokrasinin temeli oldu. Milliyetçilik Avrupa'ya yayıldı (Osmanlı'da Sırp 1804, Yunan 1821 isyanları). Sınıflı toplum sona erdi. Kilise gücü zayıfladı. Yakın Çağ başladı.

Avrupa'nın Efendisi (1799-1815) ✓

★ 1799-1815 — 16 yıl

Napolyon Bonaparte Korsikalı subaydan İmparator'a

YAŞAM

1769-1821

DOĞUM

Korsika (Ajaccio)

İMPARATOR

2 Aralık 1804

SÜRGÜN

St. Helena (öldü)

9 Kasım 1799 - 18 Brumaire: Darbe yaptı, "Konsül" oldu
1804 İmparator: Notre Dame'da kendi kendini taçlandırdı (Papa'nın huzurunda)
1804 Code Napoléon: Modern medeni kanunların atası - Türk Medeni Kanunu (1926) İsviçre'den, ama İsviçre Code Napoléon'dan etkilendi
1805 Austerlitz: Napolyon'un en büyük zaferi - Avusturya ve Rusya yenildi
1806 Kıta Ablukası: İngiltere'yi ekonomik olarak çökertme planı
1807 Tilsit Antlaşması: Rusya Çarı I. Aleksandr ile barış
1812 Rusya Seferi: 600.000 askerle saldırdı, Moskova'ya kadar geldi - kış geri çekilişi felaketle bitti, 30.000 kaldı
1813 Leipzig (Milletler Savaşı): Müttefiklere yenildi
1814 Elba'ya sürgün
1815 - "100 Gün": Elba'dan kaçtı, geri döndü
18 Haziran 1815 WATERLOO: Wellington (İngiltere) yendi - SON
St. Helena adasına sürgün (Atlantik), 1821'de orada öldü

★ Eylül 1814-Haziran 1815

Viyana Kongresi Avrupa'nın yeniden düzenlenmesi

SÜRE

9 ay (1814-1815)

YER

Viyana (Avusturya)

LİDER

Metternich (Avusturya)

İLKE

Restorasyon (eski düzen)

Amaç: Napolyon sonrası Avrupa düzenini yeniden kurmak, Fransız Devrimi'nin etkilerini geri çevirmek
Restorasyon: Devrim öncesi monarşilere geri dönüş - Fransa'da Bourbon hanedanı (XVIII. Louis)
Meşruiyet: Eski kraliyet ailelerinin tahta geri dönmesi
Denge: Hiçbir devletin Avrupa'da hakim olmaması
Kutsal İttifak: Rusya, Avusturya, Prusya - devrimci hareketlere karşı
Sonuçları: Avrupa'da 99 yıl barış (1815-1914 - I. Dünya Savaşı'na kadar)
Ancak milliyetçilik bastırılamadı - 1830, 1848 devrimleri patlak verdi

İnsanlığın İkinci Büyük Devrimi (18-19. yy) ✓

★ 18-19. yy — İngiltere'de başladı

Sanayi Devrimi Buhar makinesi · fabrika · işçi sınıfı

BAŞLANGIÇ

18. yy ortası, İngiltere

KAYNAK

Kömür · demir

İCAT

James Watt buhar makinesi 1769

SEKTÖR

Önce tekstil, sonra demiryolu

Niye İngiltere?: Kömür-demir madenleri zengin, deniz ulaşımı, sömürgeler (hammadde+pazar), siyasi istikrar (1689 Haklar Bildirgesi), güçlü bankacılık
İCATLAR:
- 1733 John Kay - Uçan Mekik (tekstil)
- 1764 James Hargreaves - Eğirme Jenny
- 1769 James Watt - BUHAR MAKİNESİ (Sanayi Devrimi'nin sembolü)
- 1814 George Stephenson - Buharlı lokomotif
- 1825 - İlk demiryolu (Stockton-Darlington, İngiltere)
- 1837 Samuel Morse - Telgraf
- 1876 Alexander Graham Bell - Telefon
- 1879 Edison - Elektrik ampulü
- 1885 Karl Benz - Otomobil
- 1903 Wright Kardeşler - Uçak
SOSYAL SONUÇLAR:
- Köyden şehre göç - şehirleşme
- Burjuvazi (sermayedar) ve Proletarya (işçi sınıfı) doğdu
- Çocuk işçiliği, 14-16 saat çalışma, kötü koşullar
- Sendikalar doğdu
- Sosyalizm, komünizm akımları doğdu (Marx, Engels)
- Kapitalizm zaferleri
- Emperyalizm/sömürgecilik hızlandı (hammadde+pazar arayışı)
OSMANLI ETKİSİ: Sanayi Devrimi'ne yetişemedi - el sanatları çöktü, kapitülasyonlar, dış ticaret açığı, ekonomik bağımlılık

"Halkların Baharı" ✓

★ 1848 — Avrupa Sarsıldı

1848 Devrimleri Liberalizm + Milliyetçilik patlaması

Şubat 1848 Fransa: Devrim başladı - Kral Louis Philippe devrildi, II. Cumhuriyet ilan edildi
Mart 1848: Avusturya, Almanya, Macaristan, İtalya'da devrimler patladı
Talepler: Anayasal yönetim, basın özgürlüğü, milliyetçilik, sosyal reformlar
Sonuç: Çoğu devrim bastırıldı ama bazı reformlar kaldı (toprak köleliği kaldırıldı vs)
Fransa: Aralık 1848'de Louis Napolyon (III. Napolyon, Bonaparte'ın yeğeni) cumhurbaşkanı seçildi, 1852'de İmparator oldu - II. İmparatorluk

★ Şubat 1848 — Komünist Manifesto

Karl Marx & Friedrich Engels Modern komünizmin doğuşu

MARX

1818-1883

ENGELS

1820-1895

MANİFESTO

Şubat 1848

KAPİTAL

1867 cilt 1

Komünist Manifesto (1848): "Bütün ülkelerin işçileri, birleşin!"
Tarih sınıf mücadelesinin tarihidir
Kapitalizm proletaryayı sömürür - kaçınılmaz devrim
Sınıfsız toplum hedefi: Komünizm
Das Kapital (1867): Marx'ın baş eseri - kapitalizmin ekonomik analizi
Etkileri: 1917 Rus Devrimi, SSCB, Çin (Mao 1949), Soğuk Savaş

Almanya ve İtalya Birleşti ✓

★ 18 Ocak 1871 — Alman İmparatorluğu

Almanya'nın Birleşmesi Bismarck'ın "Kan ve Demir" politikası

BİSMARCK

1815-1898

PRUSYA

Şansölye 1862

İLAN

18 Ocak 1871 · Versay

İLK KAYZER

I. Wilhelm

"Blut und Eisen" (Kan ve Demir): Bismarck'ın savaşla birleşme politikası
3 birleşme savaşı:
- 1864 Danimarka Savaşı (Schleswig-Holstein alındı)
- 1866 Avusturya Savaşı (Königgrätz/Sadowa - Avusturya yenildi)
- 1870-71 Fransa-Prusya Savaşı (Sedan zaferi, III. Napolyon esir alındı)
18 Ocak 1871: Versay Sarayı'nda Alman İmparatorluğu ilan edildi (Fransızlar için aşağılayıcı)
1871 Alsace-Lorraine Almanya'ya katıldı (Fransa için kanayan yara)
I. Dünya Savaşı'na zemin: Fransız-Alman düşmanlığı
Bismarck'ın diplomasi sistemi: Üçlü İttifak (1882: Almanya, Avusturya-Macaristan, İtalya)

★ 17 Mart 1861 — İtalya Krallığı

İtalya'nın Birleşmesi Garibaldi · Cavour · II. Vittorio Emanuele

Risorgimento (Yeniden Doğuş): İtalyan birleşme hareketi
Mazzini: "Genç İtalya" - cumhuriyet hayali
Cavour: Sardunya başbakanı - diplomatik strateji
Giuseppe Garibaldi (1807-1882): "İki dünyanın kahramanı" - Bin Kişilik Sefer (1860, Sicilya-Napoli)
17 Mart 1861: İtalya Krallığı ilan edildi - II. Vittorio Emanuele kral
1866: Venedik İtalya'ya katıldı (Avusturya'dan)
1870: Roma fethedildi - Papalık devleti son buldu, başkent Roma oldu
Sonuç: 14 yüzyıl bölünmüş İtalya birleşti

Kuzey-Güney Savaşı (1861-1865) ✓

★ 1861-1865 — Kölelik Sonu

Amerikan İç Savaşı Lincoln · Kölelik kaldırıldı

SÜRE

12 Nisan 1861 - 9 Nisan 1865

LİNCOLN

16. Başkan (1861-1865)

ÖLÜM

~620.000 kayıp

SUİKAST

14 Nisan 1865 (Lincoln)

SEBEP: Kölelik tartışması + ekonomik fark (Kuzey sanayi, Güney pamuk-köle)
Kuzey (Birlik): 23 eyalet, 22 milyon nüfus, sanayi gücü, kölelik karşıtı
Güney (Konfederasyon): 11 eyalet, 9 milyon nüfus (4 milyonu köle), tarım, kölelik yanlısı
Abraham Lincoln (1809-1865): Cumhuriyetçi, 1860 seçildi - Güney ayrıldı
12 Nisan 1861 Fort Sumter: İlk çatışma - savaş başladı
1 Ocak 1863 Emancipation Proclamation: Lincoln kölelik karşıtı bildirge
Temmuz 1863 Gettysburg: Dönüm noktası savaşı - Kuzey kazandı. Lincoln'un meşhur "Gettysburg Address" konuşması
9 Nisan 1865 Appomattox: General Lee teslim oldu - savaş sona erdi
14 Nisan 1865: Lincoln tiyatroda John Wilkes Booth tarafından suikaste uğradı
13. Anayasa Değişikliği (Aralık 1865): Kölelik kaldırıldı
Sonuç: ABD birliği korundu, kölelik bitti, ABD sanayi gücü olarak yükseldi

Diğer Önemli Olaylar (1789-1914)

Yıl	Olay
1804	Haiti Bağımsızlığı (ilk başarılı köle isyanı)
1810-25	Latin Amerika Bağımsızlık Hareketleri (Bolivar, San Martin)
1830	Belçika Hollanda'dan ayrıldı · Yunanistan bağımsız (Osmanlı'dan)
1848	Avrupa devrimleri · Komünist Manifesto · ABD'de altın bulundu
1853-56	Kırım Savaşı (Osmanlı + Fransa + İngiltere - Rusya)
1859	Darwin "Türlerin Kökeni" - Evrim teorisi
1869	Süveyş Kanalı açıldı (Akdeniz-Kızıldeniz)
1885	Berlin Konferansı - Afrika sömürgeci güçlerce paylaşıldı
1898	İspanya-ABD Savaşı (Küba, Filipinler, Porto Riko ABD'ye)
1900	Boxer İsyanı (Çin) - Batılı güçlere karşı
1904-05	Rus-Japon Savaşı (Japonya kazandı - Asya'da Batılı olmayan ilk zafer)
1914	I. Dünya Savaşı başladı

1789-1914 Anahtar Tarihler ✓

★ 125 Yıllık Yakın Çağ Başlangıcı

14 Tem 1789

Bastille · Fransız Devrimi ★

Yakın Çağ başladı

26 Ağu 1789

İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi

Liberté, Égalité, Fraternité

1793

XVI. Louis İdam Edildi

Terör Dönemi · Robespierre

9 Kas 1799

Napolyon Darbesi (18 Brumaire)

Devrim sona erdi

1804

Napolyon İmparator · Code Napoléon

Modern medeni kanun atası

1805

Austerlitz Zaferi

Napolyon'un en büyük zaferi

1812

Rusya Seferi Felaketi

600.000'den 30.000'e düştü

1814-15

Viyana Kongresi

Restorasyon · Metternich

18 Haz 1815

Waterloo · Napolyon'un Sonu ★

Wellington · St. Helena sürgünü

1769

James Watt · Buhar Makinesi ★

Sanayi Devrimi sembolü

1825

İlk Demiryolu (İngiltere)

Stockton-Darlington · Stephenson

1830

Belçika Bağımsız · Yunanistan Bağımsız

Milliyetçilik

Şub 1848

1848 Devrimleri · Komünist Manifesto ★

"Halkların Baharı" · Marx-Engels

1859

Darwin · Türlerin Kökeni

Evrim teorisi

17 Mart 1861

İtalya Krallığı ★

Garibaldi · Cavour · II. V. Emanuele

1861-65

ABD İç Savaşı ★

Lincoln · Kölelik kaldırıldı

1867

Marx · Das Kapital

Kapitalizm analizi

1869

Süveyş Kanalı Açıldı

Akdeniz-Kızıldeniz

18 Oca 1871

Almanya Birleşti ★

Bismarck · Versay'da ilan

1885

Berlin Konferansı

Afrika paylaşıldı

1879/1885

Edison Ampul · Benz Otomobil

İkinci Sanayi Devrimi

1903

Wright Kardeşler · İlk Uçak

Havacılık çağı

1914

I. Dünya Savaşı

Yeni döneme geçiş

Yaygın Tuzaklar

1. Fransız Devrimi'nin sloganı?

Yanlış: "Liberté, Fraternité, Justice" (Özgürlük, Kardeşlik, Adalet) Doğru: "Liberté, Égalité, Fraternité" = Özgürlük, EŞİTLİK, Kardeşlik. 26 Ağustos 1789 İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi'nde yer aldı. Bugün Fransa Cumhuriyeti'nin resmi sloganı. Eşitlik en kritik kelime - 3 sınıflı toplum yapısının yıkılışını simgeler.

2. Napolyon Waterloo'da mı öldü?

Yanlış: "Napolyon 1815 Waterloo Savaşı'nda öldü." Doğru: Napolyon Waterloo'da YENİLDİ ama ölmedi - St. Helena adasına sürgün edildi, 1821'de orada öldü. 18 Haziran 1815 Waterloo'da Wellington (İngiltere) Napolyon'u yendi. Napolyon Atlantik'teki St. Helena adasına sürgün edildi, 6 yıl sonra 1821'de mide kanserinden (zehirleme şüphesi) öldü.

3. Almanya ne zaman birleşti?

Yanlış: "Almanya 1815 Viyana Kongresi'nde birleşti." Doğru: Almanya 18 Ocak 1871'de birleşti - Versay Sarayı'nda Alman İmparatorluğu ilan edildi. Bismarck "Kan ve Demir" politikasıyla 3 savaşla (1864 Danimarka, 1866 Avusturya, 1870-71 Fransa) birleşmeyi sağladı. Versay'da ilan FRANSIZLAR için aşağılayıcıydı (1919'da Almanlar aynı yerde I. Dünya Savaşı'nı kaybedip ödediler). 1815 Viyana Kongresi tam tersi - Almanya 39 küçük devlete bölündü.

4. Sanayi Devrimi'nin başlangıç yeri?

Yanlış: "Sanayi Devrimi Almanya'da başladı çünkü en büyük sanayici güçtü." Doğru: Sanayi Devrimi 18. yy ortasında İNGİLTERE'de başladı. Sebepleri: kömür-demir madenleri, deniz ulaşımı, sömürgeler (hammadde+pazar), 1689 Haklar Bildirgesi (siyasi istikrar), güçlü bankacılık. İlk icatlar: 1733 Uçan Mekik, 1764 Eğirme Jenny, 1769 James Watt buhar makinesi, 1825 ilk demiryolu (Stockton-Darlington). Almanya 19. yy ortalarından sonra hızla sanayileşti - I. Dünya Savaşı öncesi Avrupa'nın en büyük sanayi gücü oldu, ama Sanayi Devrimi'nin DOĞDUĞU yer İngiltere.

Bu konudan sınavda ne çıkar? ✓

EN SIK ÇIKAN

Fransız Devrimi

14 Temmuz 1789 Bastille · Liberté, Égalité, Fraternité · İnsan Hakları Bildirgesi · 1793 XVI. Louis idam · Robespierre · 1799 Napolyon darbesi.

ÇOK SIK

Napolyon dönemi

1804 İmparator + Code Napoléon · 1805 Austerlitz · 1812 Rusya felaketi · 1814 Elba · 1815 Waterloo (Wellington) · St. Helena sürgünü.

DETAY

Sanayi Devrimi

18. yy ortası İngiltere'de başladı · 1769 James Watt buhar makinesi · İşçi sınıfı + burjuvazi doğdu · Marx 1848 Manifesto, 1867 Kapital.

KRİTİK

Milli birlikler ve ABD

İtalya 1861 (Garibaldi-Cavour) · Almanya 1871 (Bismarck "Kan ve Demir") · ABD İç Savaşı 1861-65 (Lincoln, kölelik kaldırıldı).

Mini Quiz · 6 Soru

Anlık geri bildirimli

01"Fransız Devrimi hangi tarihte başladı" ve sloganı nedir?

Fransız Devrimi 14 Temmuz 1789 Bastille Hapishanesi'nin halkın eline geçmesiyle başladı. Sloganı "Liberté, Égalité, Fraternité" = Özgürlük, Eşitlik, Kardeşlik. Yakın Çağ'ın başlangıcı. Süreç: 5 Mayıs 1789 Etats Généraux (175 yıl sonra ilk toplantı), 17 Haziran Ulusal Meclis ilanı, 14 Temmuz Bastille, 26 Ağustos İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi, 1791 Anayasal monarşi, 1792 I. Cumhuriyet, 21 Ocak 1793 XVI. Louis idamı, 1793-94 Terör Dönemi (Robespierre, ~17.000 idam), 28 Temmuz 1794 Robespierre idam, 9 Kasım 1799 Napolyon darbesi (18 Brumaire). Sebep: Aydınlanma, ABD Bağımsızlığı, ekonomik kriz, 3 sınıflı toplum yapısı, vergi adaletsizliği.

02"Napolyon hangi savaşta yenildi" ve sonra nereye sürgün edildi?

Napolyon 18 Haziran 1815 Waterloo Savaşı'nda Wellington (İngiltere) tarafından yenildi, St. Helena adasına (Atlantik) sürgün edildi, 1821'de orada öldü. Süreç: 1799 darbe (18 Brumaire), 1804 İmparator + Code Napoléon, 1805 Austerlitz (en büyük zaferi), 1806 Kıta Ablukası, 1807 Tilsit, 1812 Rusya seferi felaketi (600.000 askerden 30.000 kaldı), 1813 Leipzig (Milletler Savaşı) yenilgi, 1814 Elba sürgünü, 1815 "100 Gün" (Elba'dan kaçtı), 18 Haziran 1815 WATERLOO yenilgisi, St. Helena. Code Napoléon (1804): modern medeni kanunların atası. Borodino (1812): Rusya seferi sırasında savaş. Korsika: Napolyon'un doğum yeri (Ajaccio).

03"Sanayi Devrimi nerede ve hangi icatla" başladı?

Sanayi Devrimi 18. yy ortasında İNGİLTERE'de başladı, sembolü 1769 James Watt buhar makinesi'dir. Niye İngiltere?: Kömür-demir madenleri, deniz ulaşımı, sömürgeler (hammadde+pazar), 1689 Haklar Bildirgesi (siyasi istikrar), güçlü bankacılık. Önemli icatlar: 1733 John Kay Uçan Mekik, 1764 Hargreaves Eğirme Jenny, 1769 James Watt buhar makinesi, 1814 Stephenson buharlı lokomotif, 1825 ilk demiryolu (Stockton-Darlington), 1837 Morse telgraf, 1876 Bell telefon, 1879 Edison ampul, 1885 Benz otomobil, 1903 Wright Kardeşler uçak. Sosyal sonuçlar: Burjuvazi (sermayedar) ve Proletarya (işçi sınıfı) doğdu, şehirleşme, çocuk işçiliği, sendikalar, sosyalizm/komünizm akımları (Marx, Engels), emperyalizm hızlandı.

04"Komünist Manifesto kim ve ne zaman" yayımlandı?

Komünist Manifesto Şubat 1848'de Karl Marx (1818-1883) ve Friedrich Engels (1820-1895) tarafından yayımlandı. "Bütün ülkelerin işçileri, birleşin!" Fikirler: tarih sınıf mücadelesinin tarihidir, kapitalizm proletaryayı sömürür, kaçınılmaz devrim, sınıfsız toplum hedefi (komünizm). Marx'ın Das Kapital (1867 cilt 1): Kapitalizmin ekonomik analizi - baş eseri. Etkileri: 1917 Rus Devrimi (Lenin), SSCB, Çin (Mao 1949), Soğuk Savaş. 1848 Avrupa devrimleri ("Halkların Baharı") aynı yıl - Fransa'da II. Cumhuriyet, Avusturya-Almanya-Macaristan-İtalya'da devrimler. Adam Smith: "Ulusların Zenginliği" 1776 - liberal ekonomi (Marx'ın eleştirdiği sistem). Lenin: Marx'ın fikirlerini 1917 Bolşevik Devrimi'nde uyguladı.

05"Almanya'yı kim ve nasıl" birleştirdi?

Almanya'yı Otto von Bismarck (1815-1898) "Kan ve Demir" (Blut und Eisen) politikasıyla birleştirdi - 18 Ocak 1871 Versay Sarayı'nda Alman İmparatorluğu ilan edildi. Prusya Şansölyesi (1862'den). 3 birleşme savaşı: 1864 Danimarka Savaşı (Schleswig-Holstein), 1866 Avusturya Savaşı (Königgrätz/Sadowa), 1870-71 Fransa-Prusya Savaşı (Sedan zaferi, III. Napolyon esir). İlk Kayzer: I. Wilhelm. Versay'da ilan FRANSIZLAR için aşağılayıcıydı - 1919'da Almanlar aynı yerde I. Dünya Savaşı'nı kaybedip ödediler. 1871 Alsace-Lorraine Almanya'ya katıldı (Fransa için kanayan yara). 1882 Üçlü İttifak (Almanya-Avusturya/Macaristan-İtalya). I. Dünya Savaşı'na zemin hazırladı. Garibaldi: İtalya birleşmesinin lideri. Metternich: Viyana Kongresi mimarı, Almanya'yı 39 devlete böldü (tam tersi).

06"ABD İç Savaşı'nın" sebebi ve sonucu nedir?

ABD İç Savaşı (1861-1865) - Sebep: kölelik tartışması ve Kuzey-Güney ekonomik fark. Sonuç: Lincoln liderliğinde Kuzey kazandı, 13. Anayasa Değişikliği (Aralık 1865) ile kölelik kaldırıldı. Kuzey (Birlik): 23 eyalet, 22 milyon nüfus, sanayi gücü, kölelik karşıtı. Güney (Konfederasyon): 11 eyalet, 9 milyon nüfus (4 milyonu köle), tarım, kölelik yanlısı. Abraham Lincoln (1809-1865): 16. Başkan, Cumhuriyetçi, 1860 seçildi. Kritik tarihler: 12 Nisan 1861 Fort Sumter (savaş başladı), 1 Ocak 1863 Emancipation Proclamation (kölelik karşıtı bildirge), Temmuz 1863 Gettysburg dönüm noktası, 9 Nisan 1865 Appomattox (General Lee teslim oldu), 14 Nisan 1865 Lincoln tiyatroda John Wilkes Booth tarafından suikaste uğradı. ~620.000 ölü. Sonuç: ABD birliği korundu, kölelik bitti, ABD sanayi gücü olarak yükseldi.

Özet — Aklında Tut

Fransız Devrimi (14 Temmuz 1789): Yakın Çağ başlangıcı. Liberté, Égalité, Fraternité. 26 Ağustos 1789 İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi. 1793 XVI. Louis idam. 1793-94 Terör Dönemi (Robespierre). 1799 Napolyon darbesi (18 Brumaire).
3 sınıflı toplum (Ancien Régime): 1. Ruhban (%0.5), 2. Soylular (%1.5), 3. zümre (%98 - tüm vergiyi ödedi). Devrim bu yapıyı yıktı.
Napolyon (1799-1815): Korsika doğumlu. 1804 İmparator + Code Napoléon (modern medeni kanun atası). 1805 Austerlitz (en büyük zaferi). 1812 Rusya felaketi (600.000→30.000). 1814 Elba. 1815 "100 Gün" + WATERLOO yenilgisi (Wellington). St. Helena sürgünü, 1821'de orada öldü.
Viyana Kongresi (1814-1815): Metternich. Restorasyon (eski düzene dönüş). Avrupa'da 99 yıl barış (1815-1914 I. Dünya Savaşı). Kutsal İttifak (Rusya, Avusturya, Prusya). Ama milliyetçilik bastırılamadı - 1830, 1848 devrimleri.
Sanayi Devrimi: 18. yy ortası İngiltere'de başladı. Niye İngiltere? Kömür-demir madenleri, sömürgeler, siyasi istikrar (1689). 1769 James Watt buhar makinesi (sembol). 1825 ilk demiryolu, 1879 ampul (Edison), 1885 otomobil (Benz), 1903 uçak (Wright). Sosyal sonuçlar: burjuvazi-proletarya doğdu, şehirleşme, sendikalar, sosyalizm/komünizm.
1848 Devrimleri ("Halkların Baharı"): Şubat Fransa'dan başladı, Mart Avrupa'ya yayıldı (Avusturya, Almanya, Macaristan, İtalya). Liberalizm + milliyetçilik. Çoğu bastırıldı. Aynı yıl Marx-Engels Komünist Manifesto.
Marx ve Engels: Şubat 1848 Komünist Manifesto ("Bütün ülkelerin işçileri, birleşin!"). 1867 Das Kapital (cilt 1). Sınıf mücadelesi, kapitalizmin sömürüsü, sınıfsız toplum hedefi. Etkileri: 1917 Rus Devrimi, SSCB, Çin (Mao 1949).
İtalya'nın Birleşmesi (17 Mart 1861): Risorgimento. Mazzini ("Genç İtalya"), Cavour (diplomatik strateji), Garibaldi (Bin Kişilik Sefer 1860). II. Vittorio Emanuele kral. 1866 Venedik, 1870 Roma katıldı.
Almanya'nın Birleşmesi (18 Ocak 1871): Bismarck "Kan ve Demir". 3 savaş: 1864 Danimarka, 1866 Avusturya, 1870-71 Fransa-Prusya (Sedan). Versay Sarayı'nda Alman İmparatorluğu ilan edildi (Fransızlar için aşağılayıcı). I. Wilhelm Kayzer. Alsace-Lorraine Almanya'ya. 1882 Üçlü İttifak.
ABD İç Savaşı (1861-1865): Sebep: kölelik + ekonomik fark (Kuzey sanayi, Güney pamuk-köle). Lincoln (16. Başkan). 12 Nisan 1861 Fort Sumter. 1863 Emancipation Proclamation + Gettysburg dönüm noktası. 9 Nisan 1865 Appomattox (Lee teslim). 14 Nisan Lincoln suikast. 13. Anayasa Değişikliği (Aralık 1865) - Kölelik kaldırıldı. ABD sanayi gücü oldu.
Diğer önemli olaylar: 1830 Belçika+Yunanistan bağımsız, 1853-56 Kırım Savaşı, 1859 Darwin Türlerin Kökeni, 1869 Süveyş Kanalı, 1885 Berlin Konferansı (Afrika paylaşıldı), 1898 İspanya-ABD Savaşı, 1904-05 Rus-Japon Savaşı (Japonya kazandı), 1914 I. Dünya Savaşı.
4 yaygın tuzak: Sloganı "Liberté, Fraternité, Justice" sanmak (gerçekte Égalité-Eşitlik) · Napolyon Waterloo'da öldü sanmak (gerçekte yenildi, 1821 St. Helena'da öldü) · Almanya 1815'te birleşti sanmak (gerçekte 1871 Bismarck) · Sanayi Devrimi'ni Almanya'da başlatmak (gerçekte İngiltere 18. yy ortası).

Fransız Devrimi ve Sanayi Devrimi