Genel Kültür · Bölüm 1 Değerlendirme · Başlangıç Seviye
PDF İndir
Bölüm 1 değerlendirme✓
Genel KültürOsmanlı TarihiBölüm 1 FinalKuruluş Dönemi Değerlendirme
Bölüm 1 değerlendirme
Osman Bey'den II. Murat'a — 152 yıllık kuruluş döneminin sınavı. 2 dersi, 6 padişahı, 15+ kritik tarihi tek seferde test et. 20 soru, 4 kategori.
Süre ≈ 18 dk · 20 soru · 1299–1451
2 dersin özeti✓
Osmanlı'nın kuruluş dönemini iki derste işledik: 1.1'de küçük bir uç beyliğinin Balkan gücüne dönüşmesi (Osman → Orhan → I. Murat), 1.2'de zirveye yükseliş + büyük çöküş + ikinci kuruluş (Yıldırım → Fetret → Çelebi → II. Murat). Şimdi sınava hazırlıkta her şeyi bir araya getiriyoruz:
1.1
Kuruluş Dönemi I
Osman Bey, Orhan Bey, I. Murat — 1299 kuruluş, Bursa, Çimpe, Yeniçeri Ocağı, I. Kosova
1.2
Kuruluş Dönemi II
Yıldırım, Fetret, Çelebi Mehmed, II. Murat — Niğbolu, Ankara, Edirne-Segedin, Varna
Kuruluş dönemi 6 padişahta 152 yıl sürdü; bu sürede Osmanlı küçük bir uç beyliğinden, İstanbul'un fethinden hemen önceki Balkan-Anadolu gücüne ulaştı. Bölüm 2'de Fatih ile birlikte yükselme dönemi başlıyor — ama önce kuruluşun mührünü atalım.
20 soruyu 4 kategoriye böldüm. Her kategoriden 5 soru çözdükçe skorun canlı güncellenecek. Sonda Bölüm 2 teaser ile yükselme dönemine geçiyoruz.
I
Osman Bey ve Orhan Bey
Ders 1.1 — 1299 kuruluş, ilk başkent, ilkler, Çimpe Kalesi
0/5
01. Osmanlı Devleti'nin kuruluş tarihi olarak kabul edilen yıl ve kurucusu hangisidir?
1299 — Osman Bey. Söğüt'te kendi adına hutbe okutup para bastırarak bağımsızlığını ilan etti. Hanedanın adı ondan gelir. 1326 = Bursa fethi (Orhan); 1453 = İstanbul fethi (Fatih); 1071 = Malazgirt (Selçuklu). Cevap B.
02. Aşağıdakilerden hangisi Osman Bey döneminde gerçekleşmiştir?
Osman Bey döneminde Koyunhisar Savaşı (1302) — Bizans'a karşı ilk büyük zafer. A (Yeniçeri = I. Murat 1363); B (ilk akçe = Orhan Bey 1327); C (Çimpe = Orhan Bey 1353). Bursa kuşatması Osman zamanında başladı, Orhan zamanında bitti (1326). Cevap D.
03. "Osmanlı'nın ilk akçesi" hangi padişah döneminde basılmıştır?
Orhan Bey döneminde 1327'de ilk Osmanlı parası akçe basıldı (gümüş). Bu, Osmanlı'nın bağımsız bir devlet olarak ekonomik egemenlik göstergesidir. Osman Bey döneminde de para sembolik olarak basıldığı söylenir ama düzenli akçe sistemi Orhan döneminde kuruldu. Cevap C.
04. Osmanlı'nın Avrupa kıtasındaki ilk toprağı hangi olayla elde edilmiştir?
Orhan Bey'in oğlu Süleyman Paşa komutasında, Bizans iç savaşına yardım karşılığında Çimpe Kalesi (1353) alındı. Avrupa'ya ilk Osmanlı toprağı. Edirne 10 yıl sonra (1363, I. Murat). Bursa Anadolu'da. İstanbul fethi çok sonra. Cevap B.
05. Osmanlı'nın ilk medresesi nerede ve hangi padişah döneminde kurulmuştur?
Osmanlı'nın ilk medresesi İznik'te 1331'de Orhan Bey tarafından kuruldu. İlk müderrisi Davud-ı Kayseri. Sahn-ı Seman ve Süleymaniye gibi büyük medreseler bu modelden gelişti. Cevap A.
II
I. Murat ve Yeniçeri Ocağı
Ders 1.1 — Edirne, Yeniçeri Ocağı, devşirme, I. Kosova
0/5
06. "Hüdavendigar" lakaplı Osmanlı padişahı kimdir?
I. Murat = "Hüdavendigar" (Yüce Hükümdar). Yıldırım = I. Bayezid; Çelebi = I. Mehmed; "Koca Murat" = II. Murat. Lakap-padişah eşleştirmesi sınav klasiği. Cevap B.
07. Yeniçeri Ocağı hangi padişah döneminde, hangi yılda kurulmuştur?
I. Murat döneminde 1363 — Edirne'nin fethedildiği yıl. Önce Pençik Kanunu ile savaş esirlerinden, sonra devşirme sistemiyle Hristiyan ailelerden çocuk seçilerek yetiştirildi. Avrupa'nın ilk profesyonel sürekli ordusu. Orhan Bey'in Yaya/Müsellem'i Yeniçeri'den önceki düzenli ordu. Cevap C.
08. "Edirne" hangi yıl Osmanlı başkenti yapılmıştır?
Edirne 1363'te fethedildi, 1365'te başkent yapıldı. İki yıl arası vardır. Bursa'dan başkent buraya taşındı; Avrupa'da yönetim merkezi oldu. 1389 = I. Kosova; 1453 = İstanbul fethi (sonraki bölüm). Cevap A.
09. "Osmanlı'nın savaş meydanında şehit olan ilk padişahı" kim ve nerede şehit edilmiştir?
I. Murat (Hüdavendigar), 15 Haziran 1389'da I. Kosova Savaşı'nın sonunda Sırp soylusu Miloš Obilić tarafından bıçaklanarak şehit edildi. Savaş Osmanlı zaferiyle bitti. Yıldırım Ankara'da esir düştü, ölmedi orada. II. Murat Varna'da yendi, ölmedi. Cevap D.
10. "Devşirme sistemi" hangi amaçla, hangi padişah döneminde başlatılmıştır?
I. Murat döneminde Yeniçeri Ocağı'nın asker kaynağı olarak başlatıldı. Önce Pençik Kanunu (savaş esirlerinin 1/5'i), sonra devşirme — Balkanlar'da Hristiyan ailelerden çocuklar seçilip Türkçe-İslami eğitim alarak Yeniçeri yetiştirildi. 16. yüzyılda zirveye ulaştı, 1826'da II. Mahmud döneminde Vaka-i Hayriye ile sona erdi. Cevap A.
III
Yıldırım Bayezid ve Ankara Savaşı
Ders 1.2 — Niğbolu, Anadolu birliği, 1402 Ankara, Timur
0/5
11. "Niğbolu Savaşı (1396)" sonucunda Yıldırım Bayezid'e Abbasi halifesi tarafından hangi ünvan verilmiştir?
Niğbolu zaferi (Macar kralı Sigismund önderliğindeki Haçlı koalisyonu) sonrası Abbasi halifesi Yıldırım'a "Sultan-ı İklim-i Rum" (Roma diyarının sultanı) ünvanını verdi — Müslüman dünyasında resmi yetki tanınması. A = I. Murat lakabı; B = II. Mehmed (1453 sonrası); C = I. Mehmed lakabı. Cevap D.
12. "Ankara Savaşı (1402)" Osmanlı tarafında hangi padişah, karşı tarafta kim arasında yapılmıştır? Sonucu nedir?
I. Bayezid (Yıldırım) – Timur, 28 Temmuz 1402. Osmanlı yenildi, Yıldırım esir düştü, ertesi yıl (9 Mart 1403) esarette öldü. Anadolu birliği bozuldu, Fetret Devri başladı. Bir Osmanlı padişahının esir düştüğü tek savaş. Cevap C.
13. Aşağıdakilerden hangisi Yıldırım Bayezid döneminde gerçekleşmemiştir?
Selanik'in fethi 1430'da II. Murat tarafından yapıldı (Yıldırım değil). A, C, D Yıldırım dönemine aittir: Anadolu birliği, 4 İstanbul kuşatması (1394-1402, hepsi başarısız), Niğbolu (1396). Cevap B.
14. "Yıldırım'ın İstanbul kuşatmaları" hangi sonuçla bitmiştir?
Yıldırım İstanbul'u 1394, 1395, 1397, 1400 olmak üzere 4 kez kuşattı ama Bizans surlarını aşamadı. Anadolu Hisarı'nı (Güzelce Hisar) 1395'te inşa ettirdi — Boğaz'da Osmanlı egemenliğinin ilk yapısı. Kuşatmaları Timur tehdidi nedeniyle terketti. İstanbul fethi 1453'te Fatih tarafından (sonraki bölüm). Cevap A.
15. "Niğbolu Savaşı'na karşı koalisyonun başında bulunan kişi" kimdir?
Niğbolu Savaşı'nda Macar kralı Sigismund önderliğinde Macar, Fransız, Alman, İngiliz, Burgonya, Venedik şövalyelerinden oluşan büyük Haçlı koalisyonu Yıldırım'a karşı geldi; ağır yenildi. A = I. Kosova (1389). B = Varna ve II. Kosova (1444, 1448 — II. Murat dönemi). Cevap D.
IV
Fetret Devri ve II. Murat
Ders 1.2 — Şehzadeler, Çelebi Mehmed, Şeyh Bedrettin, Varna, II. Kosova
0/5
16. "Fetret Devri" hangi yıllar arasında yaşanmış ve kim sona erdirmiştir?
Fetret Devri 1402 (Ankara Savaşı sonrası) – 1413 arasında, 11 yıl. Yıldırım'ın 4 oğlu (Süleyman, İsa, Musa, Mehmed) arasında taht kavgası. I. Mehmed (Çelebi Mehmed) 1413'te kardeşlerini yenerek tahta çıktı. "Devletin ikinci kurucusu" denir. Cevap B.
17. "Şeyh Bedrettin İsyanı" hangi padişah döneminde, hangi yılda gerçekleşmiştir?
Tasavvuf âlimi Şeyh Bedrettin Mahmud'un mülkiyetin ortak olması ve dinler arası eşitlik tezleri Anadolu'da köylüler arasında isyana dönüştü. Çelebi Mehmed dönemi 1416. Müridleri Börklüce Mustafa (Aydın) ve Torlak Kemal (Manisa). Şeyh Bedrettin 1420'de Serez'de idam edildi. Cevap D.
18. "Edirne-Segedin Antlaşması (1444)" hangi taraflar arasında yapılmıştır ve sonucunda ne olmuştur?
II. Murat ile Macaristan kralı III. Vladislav ve Hunyadi arasında 10 yıllık barış. II. Murat tahtı 12 yaşındaki oğlu II. Mehmed'e bıraktı, Manisa'ya çekildi. Avrupa Papa baskısıyla aynı yıl antlaşmayı bozdu — II. Murat döndü ve Varna Savaşı (1444)'nda Macar kralı Vladislav'ı yenerek öldürdü. Cevap A.
19. "II. Kosova Savaşı (1448)" sonucu nedir, hangi padişah dönemindedir?
II. Kosova (1448), II. Murat döneminde; Macar generali Hunyadi'nin Macar-Eflak-Arnavut koalisyonuna karşı 3 günlük büyük savaş. Osmanlı kesin zafer. Avrupa'nın Osmanlı'yı durdurma girişimleri kalıcı olarak sona erdi; İstanbul fethi için zemin hazır. Karıştırma: I. Kosova (1389) = I. Murat şehit; II. Kosova (1448) = II. Murat zaferi. Cevap B.
20. Aşağıdaki olayları kronolojik sırasına koy: (a) Niğbolu Savaşı, (b) Ankara Savaşı, (c) Şeyh Bedrettin İsyanı, (d) Selanik Fethi, (e) Varna Savaşı.
Doğru sıra: (a) Niğbolu 1396 → (b) Ankara 1402 → (c) Şeyh Bedrettin 1416 → (d) Selanik 1430 → (e) Varna 1444. Yani a → b → c → d → e. Cevap C. Tuzak: A seçeneği Ankara'yı Niğbolu'dan önce sayıyor (yanlış); B Şeyh Bedrettin ile Ankara'yı karıştırıyor. Sıralama soruları sınav klasiği — bu beş tarih (1396, 1402, 1416, 1430, 1444) ezberlenmeli.
0/20
Toplam Doğru
...
...
Bölüm 2✓
→ SIRA SENDE · BÖLÜM 2
Yükselme Dönemi seni bekliyor
İstanbul'un fethinden Sokollu'nun ölümüne — 126 yıl, 5 padişah, 3 kıtaya yayılan cihan imparatorluğu. Fatih, II. Bayezid, Yavuz Selim, Kanuni Sultan Süleyman, Sokollu Mehmed Paşa — Osmanlı'nın altın çağı.