AB Bölüm 1 Final

Genel Kültür · AB Bölüm 1 Final · Başlangıç Seviye PDF İndir

AB Bölüm Final ✓

Genel Kültür AB & Uluslararası Kuruluşlar · 1.7 Bölüm 1 Final

★ Bölüm 1 Final Değerlendirme

AB Bölüm Final

Avrupa Birliği bölümünün son durağı. 40 soruluk kapsamlı değerlendirme, 4 kategori × 10 soru: AB Tarihi, AB Kurumları, Üyelik & Politikalar, Türkiye-AB & Bütçe.

Final Sınav Yapısı ✓

40 Soruda 6 Ders

Bu final değerlendirmesi, AB modülünün 1.1'den 1.6'ya tüm konularını kapsar. Her bölümde 10 soru bulunur. Sorular banka sınavı zorluk düzeyinde, dengeli formatta hazırlanmıştır.

Strateji: Dürüst cevap ver, doğru-yanlış işaretleme sonrası açıklamaları oku. %75 ve üzeri puan alırsan AB konusunda banka sınavına hazır sayılırsın.

Sonraki adım: AB modülünün 2. bölümü olan Uluslararası Kuruluşlar'a geçebilirsin (BM, NATO, IMF, Avrupa Konseyi vb).

BÖLÜM 1

AB Tarihi

Schuman 1950, Roma 1957 (AET), Maastricht 1992 (AB adı), Lizbon 2009, 6 kurucu, Brexit. 10 soru.

BÖLÜM 2

AB Kurumları

7 ana kurum: AB Konseyi, Bakanlar Konseyi, Komisyon, AP, ABAD, ASB, AMB. Kişiler. 10 soru.

BÖLÜM 3

Üyelik ve Politikalar

27 üye, 20 Euro, 29 Schengen, 4 özgürlük, AB hukuku, OTP, Yeşil Mutabakat. 10 soru.

BÖLÜM 4

Türkiye-AB ve Bütçe

1959-2018 süreç, Gümrük Birliği, müzakereler, IPA III, NextGenerationEU. 10 soru.

Bölüm 1 · AB Tarihi

10 soru · Anlık geri bildirim

019 Mayıs Avrupa Günü hangi olayı kutlar?

9 Mayıs Avrupa Günü 1950 Schuman Bildirgesi'ni kutlar. Fransız Dışişleri Bakanı Robert Schuman, ekonomist Jean Monnet'in fikirleriyle 9 Mayıs 1950'de Paris'te bildirgeyi yayımladı. Fransa-Almanya kömür-çelik birliği önerisi - savaşları "maddi olarak imkansız" hale getirmek. Sonuç: 1951 Paris Antlaşması ile AKÇT kuruldu (6 kurucu: Fransa, Almanya, İtalya, Belçika, Hollanda, Lüksemburg).

02"Avrupa Birliği (AB)" adı hangi antlaşma ile geldi?

"AB" adı 1992 Maastricht Antlaşması ile geldi (1993 yürürlük). Önceden "Avrupa Toplulukları (AT)" idi. Maastricht getirileri: AB adı, 3 sütun yapısı, Euro yolu (1999 hesap, 2002 banknot), AB Vatandaşlığı, Maastricht Kriterleri. 1957 Roma'da kurulan AET (Avrupa Ekonomik Topluluğu) idi - AB değil.

03AB'nin 6 kurucu üyesi hangileridir?

AB'nin 6 kurucu üyesi "Inner Six": Fransa, Almanya (Batı), İtalya, Belçika, Hollanda, Lüksemburg. Roma Antlaşması (25 Mart 1957) ile AET kuruldu. İngiltere KURUCU DEĞİL - 1973'te 1. genişleme dalgasında İrlanda ve Danimarka ile katıldı (Charles de Gaulle 1963 ve 1967'de iki kez veto etmişti).

042007 Lizbon Antlaşması ne zaman yürürlüğe girdi ve ana getirilerinden biri nedir?

Lizbon Antlaşması 13 Aralık 2007'de imzalandı, 1 Aralık 2009'da yürürlüğe girdi. Getirileri: 3 sütun yapısı kaldırıldı (tek tüzel kişilik), AB Konseyi Başkanlığı (2,5 yıl × 2), Madde 50 (çıkış prosedürü - Brexit'te kullanıldı), AB Yüksek Temsilcisi güçlendirildi, AP güçlendirildi (eş-karar genel kural), AB Temel Haklar Şartı bağlayıcı, NÇO (%55 üye + %65 nüfus). İki temel antlaşmadan oluşur: TEU + TFEU.

05Brexit referandumu ve ayrılık tarihleri nelerdir?

Brexit: 23 Haziran 2016 referandum (%51.9 ayrıl, %48.1 kal), 31 Ocak 2020 resmi ayrılık. Madde 50 (Lizbon, 2009) ilk kez kullanıldı. 31 Aralık 2020 geçiş dönemi sona erdi, AB-İngiltere TCA (Ticaret ve İşbirliği Anlaşması) yürürlüğe girdi. Üye sayısı 28→27, AP 751→705 vekil. Kuzey İrlanda Protokolü: Windsor Çerçevesi 2023.

06AB tarihinin en büyük genişlemesi hangi yıl gerçekleşti ve kaç ülke katıldı?

2004 büyük genişleme - 10 ülke aynı anda katıldı (15→25 üye). Doğu Avrupa: Polonya (en büyük yeni üye, 38M nüfus), Çekya, Slovakya, Macaristan, Slovenya. Baltık: Estonya, Letonya, Litvanya. Akdeniz: Malta (en küçük 500K), Kıbrıs (sadece güney). 1993 Kopenhag Kriterleri özellikle bu ülkeler için belirlendi. KKTC AB üyesi DEĞİL.

07Roma Antlaşması (1957) hangi kuruluşları kurdu?

25 Mart 1957 Roma Antlaşması AET (Avrupa Ekonomik Topluluğu) ve EURATOM (Avrupa Atom Enerjisi Topluluğu) kurdu. 1958'de yürürlüğe girdi. AET modern AB'nin doğrudan öncüsü. AKÇT (1951 Paris) zaten kurulmuştu. 1965 Brüksel Birleşme Antlaşması ile bu üç topluluğun kurumları birleşti.

081986 Tek Avrupa Senedi'nin (Single European Act) ana hedefi nedir?

1986 Tek Avrupa Senedi (Single European Act) Tek Pazar'ı 1992 sonuna kadar tamamlamayı hedefliyordu. İlk büyük antlaşma reformu. 1987 yürürlük. Jacques Delors Komisyon Başkanlığı (1985-95) "1992 Programı" ile 280 yeni mevzuat çıkardı. 1 Ocak 1993 Tek Pazar tamamlandı (Maastricht ile birlikte). 4 temel özgürlük: mal, hizmet, sermaye, kişi.

091965 Brüksel Birleşme Antlaşması ne sağladı?

1965 Brüksel Birleşme Antlaşması AKÇT + AET + EURATOM kurumlarını birleştirdi. Bu üç topluluğun ayrı ayrı yürütme ve yasama organları vardı. Birleşme Antlaşması ile tek Komisyon ve tek Konsey oldu. "Avrupa Toplulukları (AT)" ismi ortaya çıktı. 1968'de gümrük birliği tamamlandı.

101995 EFTA genişlemesinde AB'ye hangi ülkeler katıldı?

1995 EFTA genişlemesinde Avusturya, Finlandiya ve İsveç AB'ye katıldı (12→15 üye). Üçü de eskiden EFTA üyesiydi. Soğuk Savaş döneminde tarafsız ülkelerdi - SSCB dağıldıktan sonra (1991) AB üyesi olabildiler. Norveç de bu dalgada katılım planlıyordu ama 1994 referandumunda %52.2 hayır dedi (1972'de de %53 hayır demişti). İsveç Euro'ya geçmedi (2003 referandum %56 hayır).

Bölüm 2 · AB Kurumları

10 soru · 7 ana kurum

11Avrupa Parlamentosu (AP) kaç milletvekilinden oluşur ve nasıl seçilir?

Avrupa Parlamentosu 705 milletvekilinden oluşur (Brexit sonrası, eskiden 751'di - İngiltere'nin 73 sandalyesinin 27'si yeniden dağıtıldı, 46 sandalye azaldı). AB'nin doğrudan halk tarafından seçilen tek kurumu (1979'dan beri). 5 yıl. En çok Almanya 96, en az Malta 6. AP Başkanı: Roberta Metsola (2022-, Malta). Brüksel + Strazburg + Lüksemburg. 24 resmi dilde çalışır.

12Avrupa Komisyonu kaç üyeden oluşur ve görev süresi nedir?

Avrupa Komisyonu 27 üyeden oluşur (her ülkeden 1 Komiser), 5 yıl görev yapar. AB'nin "yürütme organı". Ursula von der Leyen (2019-2024 ve 2024-2029, ilk kadın başkan, Almanya). Görevleri: Yasa teklifi tekel hakkı, AB politikalarını uygulamak, antlaşmaların koruyucusu, AB bütçesini yönetmek, AB'yi uluslararası temsil etmek. Merkez Brüksel (Berlaymont).

13AB Konseyi (Avrupa Zirvesi) ile AB Bakanlar Konseyi (Konsey) arasındaki fark nedir?

AB Konseyi (Avrupa Zirvesi) ve AB Bakanlar Konseyi (Konsey) FARKLI iki kurumdur. AB Konseyi: Üye devletlerin devlet/hükümet başkanlarından oluşur (cumhurbaşkanı/başbakan). Politik yön belirler. Yılda en az 4 kez toplanır. Yasama YETKİSİ YOK. Başkan António Costa (2024-, Portekiz). Bakanlar Konseyi: Üye devletlerin bakanları (10 yapılandırma). AP ile yasama yapar (eş-karar). 6 ayda bir dönüşümlü başkanlık. Avrupa Konseyi (Council of Europe) ise tamamen AYRI - 47 üye, Strazburg, AİHS-AİHM, Türkiye üyesi (1949'dan).

14Avrupa Merkez Bankası (AMB) nerede ve şu anki başkanı kimdir?

AMB Frankfurt am Main'de (Almanya), başkanı Christine Lagarde (2019-2027, Fransa - eski IMF Başkanı, ilk kadın AMB Başkanı). 1 Haziran 1998 kuruldu, 1 Ocak 1999 Euro ile çalışmaya başladı. AMB Başkanları: Wim Duisenberg (1998-2003, ilk), Jean-Claude Trichet (2003-2011), Mario Draghi (2011-2019, "Whatever it takes" 2012), Christine Lagarde (2019-2027). Enflasyon hedefi %2. Bağımsız. Yönetim Konseyi 26 üye.

15AB Adalet Divanı (ABAD) ile AİHM arasındaki temel fark nedir?

ABAD ve AİHM tamamen FARKLI kuruluşlara bağlı iki AYRI mahkemedir. ABAD (AB Adalet Divanı): AB'nin mahkemesi, Lüksemburg, 27 hakim, AB hukuku. Türkiye AB üyesi olmadığı için ABAD yetkisinde DEĞİL. AİHM (Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi): Avrupa Konseyi'nin mahkemesi, Strazburg, 47 üye (Türkiye dahil, Rusya 2022'de çıkarıldı). AİHS (1950 Roma) hükümleri. Türkiye 1954 imza, 1987 bireysel başvuru, 1990 zorunlu yargı.

16AB Konseyi Başkanı kim ve görev süresi nedir?

AB Konseyi Başkanı António Costa (2024-, Portekiz). 2,5 yıl × 2 dönem (toplam 5 yıl). Lizbon Antlaşması (2009) ile makamı geldi. Önceki başkanlar: Herman Van Rompuy (2009-14, Belçika - ilk), Donald Tusk (2014-19, Polonya), Charles Michel (2019-24, Belçika), António Costa (2024-, Portekiz). AB Konseyi devlet/hükümet başkanlarının toplantısı - politik yön belirler, yasama yapmaz.

17AB Bakanlar Konseyi'nde nitelikli çoğunluk oylaması (NÇO) için ne gerekir?

NÇO Lizbon sonrası (2014'ten): %55 üye devlet (en az 15 ülke) + %65 AB nüfusu - çift çoğunluk. Engelleyici azınlık: en az 4 üye devlet birleşirse karar engellenir. Konsey'in 3 oylama usulü: Adi çoğunluk (14/27), NÇO (varsayılan), Oybirliği. Oybirliği gereken alanlar: Vergi, CFSP, Savunma, Yeni üye kabulü, Antlaşma değişiklikleri, Kendi kaynaklar sistemi.

18AB'nin 7 ana kurumu hangileridir?

AB'nin 7 ana kurumu (Lizbon Antlaşması Madde 13): 1) Avrupa Birliği Konseyi (Zirve - devlet/hükümet başkanları), 2) AB Bakanlar Konseyi (bakanlar - yasama), 3) Avrupa Komisyonu (27 Komiser - yürütme), 4) Avrupa Parlamentosu (705 vekil - halk seçer), 5) AB Adalet Divanı (ABAD - Lüksemburg), 6) Avrupa Sayıştayı (ASB - Lüksemburg), 7) Avrupa Merkez Bankası (AMB - Frankfurt).

19Avrupa Komisyonu Başkanı kim ve hangi yıldan beri görevde?

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen (2019-2024 ve 2024-2029, Alman, ilk kadın başkan). 27 Komiser yönetiyor (her ülkeden 1). 5 yıl görev. Avrupa Yeşil Mutabakatı (2019), NextGenerationEU (2020), RePowerEU (2022) ana başarıları. Önceki başkanlar: Jacques Delors (1985-95), Romano Prodi (1999-2004), José Manuel Barroso (2004-14), Jean-Claude Juncker (2014-19), Ursula von der Leyen (2019-).

20AB'de yasa teklifi verme yetkisi (yasama tekel hakkı) hangi kurumdadır?

AB'de yasa teklifi verme yetkisi (yasama tekel hakkı) Avrupa Komisyonu'ndadır. Sadece Komisyon yasa teklifi verebilir (TFEU 17). AP ve Konsey teklifi inceleyip kabul/red eder ama teklif veremez. AP, Konsey veya 1 milyon AB vatandaşı imzasıyla Komisyon'dan teklif hazırlamasını isteyebilir. Olağan yasama usulü: Komisyon teklifi → AP ve Konsey 1. okuma → 2. okuma → Uzlaşma Komitesi.

Bölüm 3 · Üyelik ve Politikalar

10 soru

2127 AB üyesinin kaçı Euro'yu para birimi olarak kullanır?

20 AB üyesi Euro kullanır (Euro Bölgesi). 7 AB üyesi kendi para birimini kullanıyor: Bulgaristan, Çekya, Danimarka (kalıcı opt-out), Macaristan, Polonya, Romanya, İsveç (2003 referandum %56 hayır). En yeni Euro üyesi Bulgaristan (2026). Euro: 1 Ocak 1999 hesaplarda, 1 Ocak 2002 banknotlarda. Maastricht Kriterleri: bütçe açığı %3, kamu borcu %60, enflasyon ve faiz limitleri, ERM II 2 yıl.

22Schengen Alanı kaç ülkeden oluşur (2024)?

Schengen Alanı 29 ülkeden oluşur: 25 AB üyesi (İrlanda hariç) + 4 EFTA (Norveç, İzlanda, İsviçre, Lihtenştayn). İrlanda Common Travel Area opt-out. 14 Haziran 1985 Schengen imzalandı (Lüksemburg yakınlarında Schengen kasabasında), 26 Mart 1995 yürürlük. Bulgaristan ve Romanya 31 Mart 2024'ten kısmi katıldı (havayolu+denizyolu). Kıbrıs ada bölünmesi nedeniyle henüz tam değil.

23AB hukukunun ulusal hukuktan üstün olduğunu belirleyen ABAD kararı hangisidir?

Üstünlük ilkesi Costa v ENEL (1964) davasında ABAD tarafından belirlendi. İtalyan Flaminio Costa, ENEL millileştirme kanununa karşı dava açtı. ABAD kararı: "Üye devletler kuruluş antlaşmalarını imzalayarak egemenlik haklarının bir kısmını AB'ye devretmişlerdir. AB hukukuna aykırı sonradan çıkardıkları kanunlar geçersizdir." AB hukuku tüm ulusal hukuktan üstündür (anayasalar dahil). ABAD içtihadıyla geliştirilmiş, antlaşmada yazmıyor.

24AB Tek Pazarı'nın 4 temel özgürlüğü nelerdir?

4 temel özgürlük ekonomik niteliktedir: Mal, Hizmet, Sermaye, Kişi (işçi) Serbest Dolaşımı (TFEU 26-66). 1) Mal (1968 gümrük birliği, Cassis de Dijon 1979 karşılıklı tanıma, CE işareti). 2) Kişi (AB vatandaşlığı Maastricht 1992, Schengen, kuruluş hakkı). 3) Hizmet (Bolkestein 2006, AB GSYH'nin %70'i hizmet). 4) Sermaye (üçüncü ülkelere de açık, Lizbon 2009).

25Avrupa Yeşil Mutabakatı'nın ana hedefleri nelerdir?

Avrupa Yeşil Mutabakatı (11 Aralık 2019, von der Leyen): 2050 karbon-nötr, 2030'a kadar emisyon %55 azaltma. Avrupa İklim Yasası (2021) bağlayıcı yaptı. Fit for 55 Paketi (2021). Sınırda Karbon Düzenlemesi Mekanizması (CBAM, 2023) - Türkiye için kritik (çelik, alüminyum, çimento). RePowerEU (Mayıs 2022) - Rusya enerjisinden bağımsızlık.

26AB'de aday ülke sayısı (2024) kaçtır ve Türkiye'nin durumu nedir?

9 aday ülke (2024): Türkiye (1999, en eski), Karadağ (2010), Sırbistan (2012), Kuzey Makedonya (2005), Arnavutluk (2014), Bosna-Hersek (2022), Ukrayna (2022 - Rusya işgali sonrası hızlandırıldı), Moldova (2022), Gürcistan (Aralık 2023, en yeni). Potansiyel aday: Kosova (5 AB üyesi tanımıyor: İspanya, Slovakya, Romanya, Yunanistan, Kıbrıs). Üye olmayan Avrupa ülkeleri: Norveç (2 referandum hayır), İsviçre (hiç başvurmadı), İzlanda (geri çekti), Lihtenştayn, İngiltere (Brexit).

27AB ikincil hukukunda Tüzük (Regulation) ile Yönerge (Directive) arasındaki fark nedir?

Tüzük doğrudan uygulanır (ulusal mevzuata aktarmadan), Yönerge ulusal mevzuata aktarılır - TFEU 288. Tüzük (Regulation): Tüm üye devletlerde aynı, doğrudan uygulanır. Örnek: GDPR. Yönerge (Directive): Hedef bağlayıcı, yöntem serbest. 2 yıl içinde aktarılır. Karar (Decision): Belirli muhatap için bağlayıcı. Tavsiye + Görüş: Bağlayıcı DEĞİL.

28Maastricht Yakınsama Kriterleri (Euro'ya geçiş için) hangileridir?

Maastricht Yakınsama Kriterleri (5 kriter): 1) Bütçe açığı GSYH'nin %3'ünden az. 2) Kamu borcu GSYH'nin %60'ından az. 3) Enflasyon - en düşük 3 ülkenin ortalamasının +1.5 puan üstünden az. 4) Faiz oranı - en düşük 3 ülkenin +2 puan üstünden az. 5) ERM II'de 2 yıl döviz kuru istikrarı. 1992 Maastricht Antlaşması ile geldi. İstikrar ve Büyüme Paktı (1997) üyelik sonrası uyumu zorunlu kıldı. Kopenhag Kriterleri (1993) - üyelik için ayrı kriterler (siyasi, ekonomik, mevzuat).

29AB Adalet Divanı'nın "Doğrudan Etki İlkesi"ni belirlediği dava hangisidir?

Doğrudan Etki İlkesi Van Gend en Loos (1963) davasında belirlendi. Hollanda nakliye şirketi Van Gend en Loos, gümrük vergisi artırımı için dava açtı. ABAD: "AB hukuku bireylere haklar da verir, doğrudan ulusal mahkemelerde ileri sürülebilir." 3 şart: hüküm açık+net, koşulsuz, belirli bir hak verici. Tüzükler daima doğrudan etkili. Yönergeler dikey doğrudan etkili (vatandaş↔devlet).

30Ortak Tarım Politikası (OTP/CAP) ne zaman kuruldu ve AB bütçesinden ne kadar pay alır?

OTP 30 Temmuz 1962'de kuruldu - AB'nin en eski ortak politikasıdır. AB bütçesinin ~%30'u (eskiden %70 idi). 2 sütun: 1) Doğrudan Ödemeler (EAGF 291 milyar Euro 2021-27), 2) Kırsal Kalkınma (EAFRD 95.5 milyar Euro). Reformlar: 1992 MacSharry, 2003 ayrıştırma, 2014 yeşilleşme, 2023-2027 Yeşil Mutabakat uyumu. Türkiye OTP'ye dahil değil ama IPARD (kırsal kalkınma) alıyor.

Bölüm 4 · Türkiye-AB ve Bütçe

10 soru

31Türkiye AB'ye (önceleri AET) ilk başvuruyu hangi tarihte yaptı?

Türkiye AET'ye ilk başvuruyu 31 Temmuz 1959'da Adnan Menderes hükümeti döneminde yaptı (ortaklık başvurusu). Yunanistan ile aynı dönem (8 Haziran 1959). 1957 Roma Antlaşması'ndan 2 yıl sonra. Tam üyelik değil ortaklık başvurusu - ekonomik koşullar yetersizdi. 27 Mayıs 1960 darbesi sonrası süreç durdu, 1962'de yeniden başladı. Türkiye AB'nin EN ESKİ aday ülkesidir - 65+ yıl sonra hâlâ aday.

32Türkiye-AB Gümrük Birliği hangi tarihte yürürlüğe girdi ve neleri kapsar?

Türkiye-AB Gümrük Birliği 1 Ocak 1996'da yürürlüğe girdi. Sanayi mallarını + işlenmiş tarım ürünlerini kapsar - tarım, hizmet, kamu alımları HARİÇ. 6 Mart 1995 Ortaklık Konseyi Kararı 1/95 ile imzalandı. Türkiye AB karar mekanizmasında YOK. AB'nin üçüncü ülkelerle STA'larına otomatik dahil değil. Türkiye AB tam üyesi olmadan AB tek pazarına dahil olan tek ülkedir (mikrostatlar ve EFTA hariç). 2016'dan modernizasyon müzakereleri beklemede.

33Türkiye AB aday ülke statüsünü hangi zirvede kazandı?

Türkiye AB aday ülke statüsünü 10-11 Aralık 1999 Helsinki Zirvesi'nde kazandı (Bülent Ecevit hükümeti). Türk-Yunan ilişkilerindeki olumlu havalar (1999 depremleri sonrası "deprem diplomasisi") katkı yaptı. 2001-2002 anayasa değişiklikleri (idam kaldırıldı, 34 madde değişti). 17 Aralık 2004 Brüksel Zirvesi müzakere açılış kararı. 3 Ekim 2005 Müzakere Açılışı (Lüksemburg, Erdoğan-Gül).

34Türkiye'nin AB müzakere fasıllarındaki güncel durumu nedir?

Türkiye 35 fasıldan 16'sını açtı, 1'ini kapadı (Bilim ve Araştırma F25 - 2006), 14 fasıl bloke. 2018'den fiilen donmuş. Bloke nedenleri: Avrupa Konseyi 8 fasıl bloke etti (Aralık 2006, Kıbrıs sorunu - F1 Mallar, F3 Kuruluş, F9 Mali Hizm., F11 Tarım, F13 Balıkçılık, F14 Ulaştırma, F29 Gümrük, F30 Dış İlişkiler). Fransa 5 fasıl (2007, Sarkozy). Güney Kıbrıs 6 fasıl tek taraflı (2009). 26 Haziran 2018 AB Konseyi: "Türkiye AB'den uzaklaşmaktadır."

352016 Türkiye-AB Mülteci Anlaşması'nın temel özellikleri nelerdir?

18 Mart 2016 Türkiye-AB Mülteci Anlaşması: "1+1" formülü, 6 milyar Euro (3+3) mali destek, Suriyeli mülteci akışını durdurmak. Yunanistan'a düzensiz geçen her Suriyeli Türkiye'ye geri, Türkiye'den AB'ye 1 yeniden yerleşim. AB taahhütleri: 6 milyar Euro, vize liberalizasyonu (72 kriter), yeni fasıl açılması, Gümrük Birliği modernizasyonu. Türkiye 4+ milyon mülteci (dünyanın en çoğu). Vize: 66/72 karşıladı, 6 eksik (Terörle Mücadele Kanunu kritik).

36AB bütçesinin en büyük gelir kaynağı hangisidir?

AB bütçesinin EN BÜYÜK gelir kaynağı GNI Bazlı Kaynak (~%70). Üye devletlerin GNI'sinin ~%0.7'si. "Dengeleyici" kaynak. 1988 Delors Paketi ile geldi. 4 ana gelir: GNI %70 + Geleneksel/Gümrük %13 + KDV %12 + Plastik Atık %5 (2021 yeni). En büyük katkıcılar Almanya (~25 milyar/yıl), Fransa, Hollanda. En büyük net alıcılar Polonya, Yunanistan, Romanya.

37NextGenerationEU pandemi fonu kaç milyar Euro'dur?

NextGenerationEU 750 milyar Euro pandemi kurtarma fonu (21 Temmuz 2020 AB Konseyi). 4 gün süren tarihi müzakere. "Hamilton anı": AB ilk kez ortak büyük borçlanma (Hamilton'ın 1790'da ABD federal borç birleştirmesi gibi). Yapısı: RRF 672.5 milyar (ana araç, 312.5 hibe + 360 borç) + REACT-EU 47.5 milyar + Just Transition 10 milyar. En çok alanlar: İtalya 191, İspanya 163. 2028-2058 geri ödeme. Yeşil %37, dijital %20 zorunlu.

38Türkiye AB'den hangi fon programını en çok alıyor (2021-2027)?

Türkiye AB'den IPA III (Instrument for Pre-Accession Assistance) fonlarını alıyor - 14.16 milyar Euro (2021-2027). Türkiye + 6 Batı Balkan ülkesi için. Türkiye en büyük yararlanıcı (~%40+, yıllık 700-900 milyon Euro). 5 alan: Hukuk Devleti, İyi Yönetişim, Yeşil Gündem, Rekabetçilik, Bölgesel İşbirliği. IPA dönemleri: I (11.5 milyar 2007-13), II (12.8 milyar 2014-20), III (14.16 milyar 2021-27). 2018 sonrası demokrasi endişeleriyle azaltıldı. IPARD III: 430 milyon Euro Türkiye için (kırsal kalkınma).

39Vize liberalizasyonu sürecinde Türkiye 72 kriterden kaçını karşıladı?

Türkiye 72 vize liberalizasyonu kriterinden 66'sını karşıladı, 6 kriter hâlâ eksik. 16 Aralık 2013 Vize Yol Haritası imzalandı. Hâlâ karşılanmayan 6 kriter: 1) Terörle Mücadele Kanunu'nun AB standartlarına uyumu (en kritik), 2) Avrupa Konseyi sözleşmelerine uyum, 3) Yolsuzlukla mücadele, 4) Yargı ile etkili işbirliği, 5) Veri koruma, 6) Kişisel verilerin AB ile işbirliği. 2013'te Geri Kabul Anlaşması da imzalandı. Türk vatandaşları hâlâ Schengen vizesi gerektirir.

40MFF 2021-2027 dönemi için toplam AB bütçesi ne kadardır?

MFF 2021-2027 toplam ~1.21 trilyon Euro, NextGenerationEU 750 milyar Euro ile birlikte ~1.96 trilyon Euro. Yıllık ortalama ~170 milyar Euro. AB GSYH'nin yaklaşık %1'i. 2 Aralık 2020 Avrupa Konseyi kabul etti. 7 ana harcama başlığı: Tek Pazar/İnovasyon (%11), Kohezyon (%30), Doğal Kaynaklar/Tarım (%30), Göç (%2), Güvenlik/Savunma (%1), Komşuluk/Dünya (%9 - IPA III dahil), Kamu İdaresi (%7). NGEU içine RePowerEU (300 milyar, 2022) entegre edildi.

★ AB BÖLÜMÜ TAMAMLANDI ★

Bölüm 1'i Tamamladın — Tebrikler!

AB & Uluslararası Kuruluşlar modülünün Bölüm 1'ini (Avrupa Birliği) başarıyla tamamladın. 1950 Schuman Bildirgesi'nden bugüne, AB'nin tarihçesinden kurumlarına, üyelik koşullarından Türkiye-AB ilişkilerine kadar tüm konuları kapsadın.

Ders

Quiz Sorusu

AB Üye Ülke

Sonraki bölüm: AB & Uluslararası Kuruluşlar modülünün Bölüm 2'si: Uluslararası Kuruluşlar'a geçebilirsin. Birleşmiş Milletler (BM), NATO, IMF, Dünya Bankası, DTÖ, Avrupa Konseyi & AİHM, OECD, G7-G20-BRICS, bölgesel kuruluşlar (İİT, Türk Devletleri Teşkilatı, AGİT vb).