Yazar–Eser Eşleştirmeleri
Türk ve Dünya Edebiyatı — kapsamlı çalışma dosyası. Sınavda çıkan yazar–eser eşleştirmelerinin tamamı için ana referans.
Yazar
Genel Kültür · Yazar · Başlangıç Seviye PDF İndir
Yazar ✓
Divan Edebiyatı Şairleri ✓
Divan edebiyatı, 13.–19. yüzyıllar arasında Osmanlı sarayında ve medresede gelişmiş, aruz vezni ile kurulan, Arapça-Farsça kelime yoğunluğuna sahip yüksek sanatlı Türk şiiridir. Aşağıda dönemin başlıca şairleri ve eserleri sunulmuştur.
Yunus Emre (1240?–1320?)
13-14. yy Anadolu tasavvufi halk şiirinin öncüsü. Sade Türkçesi ile derin tasavvufi öğreti aktarmıştır.
Başlıca Eserleri
- Divan (tasavvufi ilahi şiirleri)
- Risaletü'n-Nushiyye (573 beyitlik didaktik mesnevi, 1307-08)
Süleyman Çelebi (1351?–1422)
'Mevlid' adlı ünlü eseriyle bilinir; eser hâlâ mevlit merasimlerinde okunur.
Başlıca Eserleri
- Mevlid / Vesiletü'n-Necat (1409, Hz. Muhammed'in hayatı-doğumu)
Aşık Paşa (1272–1332)
14. yy Anadolu Türkçesinin gelişimine büyük katkı yapmış Ahi tarikatı şairi.
Başlıca Eserleri
- Garibnâme (12.000 beyitlik didaktik mesnevi)
Ahmedi (1334–1413)
Osmanlı sarayıyla ilişki içinde 14-15. yy Divan edebiyatının önde gelen ismi.
Başlıca Eserleri
- İskendernâme (İskender'in fetihlerini anlatan manzum eser)
- Cemşid ü Hurşid
- Bedayiü's-Sihr fi Sanayiü'ş-Şi'r
Şeyyad Hamza (13-14. yy)
Anadolu sahasının erken Divan şairlerindendir.
Başlıca Eserleri
- Destan-ı Yusuf (Yusuf ve Züleyha)
- Dâsitân-ı Sultan Mahmud
Kadı Burhaneddin (1345–1398)
Sivas ve Kayseri'de hüküm sürmüş şair-hükümdar; savaşta ölmüştür.
Başlıca Eserleri
- Divan (Türkçe ve Farsça şiirleri)
Nesimi (Seyyid İmadeddin) (1370?–1417)
Hurufi inancı yüzünden 1417'de Halep'te derisi yüzülerek idam edilmiştir.
Başlıca Eserleri
- Divan (Türkçe ve Farsça)
- Mukaddimetü'l-Hakayık
Fuzuli (1483–1556)
16. yy Bağdatlı Divan şairi. Türk Divan edebiyatının en büyük şairi kabul edilir; üç dilde Divan sahibi ender şairlerdendir.
Başlıca Eserleri
- Leyla ile Mecnun (mesnevi başyapıtı)
- Türkçe Divan
- Farsça Divan
- Arapça Divan
- Hadikatü's-Süeda (Kerbela olayı)
- Su Kasidesi (Hz. Muhammed'e naat)
- Beng ü Bade
- Şikayetnâme
Bâki (1526–1600)
'Sultanü'ş-Şuara' (Şairler Sultanı) lakabıyla anılan 16. yy şairi; Kanuni'nin himayesinde yaşamıştır.
Başlıca Eserleri
- Divan
- Kanuni Mersiyesi (Kanuni'nin ölümü üzerine mersiye)
- Fezâilü'l-Cihâd
- Meâlimü'l-Yakîn
Nef'i (1572–1635)
17. yy'ın en büyük kaside şairi; IV. Murad döneminde Siham-ı Kaza yüzünden boğdurularak idam edilmiştir.
Başlıca Eserleri
- Divan (Türkçe ve Farsça)
- Siham-ı Kaza (Kaza Okları — hiciv koleksiyonu)
Nabi (1642–1712)
Urfalı; hikemi (didaktik) tarzın Divan edebiyatındaki en büyük temsilcisidir.
Başlıca Eserleri
- Divan
- Hayriye (oğluna öğütler mesnevisi)
- Hayrabad (mesnevi)
- Tuhfetü'l-Haremeyn (hac hatıraları)
- Zeyl-i Siyer-i Veysi
Nedim (1681–1730)
Lale Devri'nin (1718-1730) en ünlü şairi; hafif ve neşeli üslubuyla İstanbul'un güzelliklerini, aşkı ve şarabı işlemiştir.
Başlıca Eserleri
- Divan (Türkçe ve Farsça)
Şeyh Galip (1757–1799)
18. yy Mevlevi şairi; Galata Mevlevihanesi'nde şeyhlik yapmış; III. Selim ile dost olmuştur.
Başlıca Eserleri
- Hüsn ü Aşk (alegorik tasavvufi mesnevi başyapıtı)
- Divan
- Şerh-i Cezire-i Mesnevi
Halk Edebiyatı Ozanları ✓
Halk edebiyatı, sözlü Türk kültüründen doğmuş, hece vezniyle yazılan, dil olarak halka yakın olan geniş bir gelenektir. Ozanlar dinî-tasavvufi (Yesevi geleneği), Alevi-Bektaşi ve aşık şiiri kollarında ürünler vermişlerdir.
Hoca Ahmet Yesevi (1093–1166)
Türk tasavvuf geleneğinin öncüsü; hikmetleri Türk-İslam edebiyatının temellerini oluşturmuştur.
Başlıca Eserleri
- Divan-ı Hikmet (hikmet şiirleri koleksiyonu)
Hacı Bektaş Veli (1209–1271)
13. yy Anadolu Alevi-Bektaşi geleneğinin öncüsü; Bektaşi tarikatının piri.
Başlıca Eserleri
- Makalat (Alevi-Bektaşi öğretisinin temel metni)
- Vilayetnâme
Dede Korkut Hikayeleri (Derleme: 15. yy)
Oğuz Türklerinin destansı hikayelerini içerir; kahramanlarından Boğaç Han, Salur Kazan, Bamsı Beyrek unutulmazdır.
Başlıca Eserleri
- Kitab-ı Dedem Korkut alâ Lisân-ı Tâife-i Oğuzân (12 hikaye)
- (UNESCO SOKM 2018 — Türkiye/Azerbaycan/Kazakistan ortak dosyası)
Kaygusuz Abdal (1341?–1444?)
Alaiye beyinin oğlu iken Abdal Musa dergahına giren, mizahi tasavvufi şiirleriyle Alevi-Bektaşi edebiyatının önemli temsilcisi.
Başlıca Eserleri
- Divan
- Mesnevi
- Dolapname
- Budalanâme
- Gülistan
Hatayi (Şah İsmail) (1487–1524)
Safevi Devleti'nin kurucusu Şah İsmail'in ozan mahlası; Alevi-Bektaşi edebiyatının önemli isimlerinden.
Başlıca Eserleri
- Divan (nefesler, gazeller, koşmalar)
- Nasihatnâme
Pir Sultan Abdal (1490?–1590?)
16. yy Alevi-Bektaşi halk şairi; Osmanlı'ya isyanı nedeniyle Sivas'ta Hızır Paşa tarafından idam edildiği rivayet edilir.
Başlıca Eserleri
- Divan (nefesler, semahlar, deyişler)
- Ünlü dizeleri: 'Şu karşı yaylada göç katar katar'
Köroğlu (Ruşen Ali) (16. yy)
Bolu Beyi'ne isyan ederek dağa çıkan efsanevi Türkmen bahadırı ve halk şairi.
Başlıca Eserleri
- Köroğlu Destanı (24 kol)
Karacaoğlan (1606?–1679?)
17. yy'ın en büyük halk şairi; Toros dağlarında yaşamış, aşk ve doğa temalı koşmalarıyla ünlüdür.
Başlıca Eserleri
- Şiirleri (aşk ve doğa temalı koşmalar, semailer)
- Ünlü dizesi: 'Ceyhun'da bir gemi olsam'
Aşık Ömer (1621–1707)
Divan tarzı halk şiirinin en yetkin temsilcisi; Şairnâme'siyle dönemin şairlerini tanıtır.
Başlıca Eserleri
- Divan
- Şairnâme (manzum edebiyat tarihi)
Gevheri (17-18. yy)
Sanatlı halk şiirinin önemli temsilcilerinden; Divan geleneğine yakın.
Başlıca Eserleri
- Şiirleri (sanatlı halk koşmaları)
Erzurumlu Emrah (1774?–1854?)
19. yy'ın en büyük halk şairlerinden; Divan-Halk şiiri sentezinin ustası.
Başlıca Eserleri
- Divan ve şiirleri
Dadaloğlu (1785–1868)
19. yy Türkmen halk şairi; iskan politikasına karşı Türkmen boylarının direnişini dile getirmiştir.
Başlıca Eserleri
- Şiirleri
- Ünlü dizesi: 'Ferman padişahın, dağlar bizimdir'
Ruhsati (1835–1911)
Sivaslı 19. yy halk şairi.
Başlıca Eserleri
- Şiirleri (felsefi-tasavvufi koşmalar)
Aşık Veysel Şatıroğlu (1894–1973)
Sivrialan/Şarkışla doğumlu görmez halk ozanı; 7 yaşında çiçek hastalığından iki gözünü kaybetti. Cumhuriyet döneminin en büyük halk şairidir.
Başlıca Eserleri
- Ünlü şiirleri: 'Kara Toprak', 'Uzun İnce Bir Yoldayım', 'Dostlar Beni Hatırlasın', 'Anlatamam Derdimi'
Tanzimat–Servet-i Fünun–Milli Edebiyat ✓
1860 Şair Evlenmesi'nden 1923 Cumhuriyet'e uzanan modern Türk edebiyatının kurucu dönemidir. Tanzimat (1860-96), Servet-i Fünun (1896-1901), Milli Edebiyat (1911-23) dönemleri bu bölümde birleştirilerek sunulmaktadır.
Tanzimat Dönemi (1860-1896)
İbrahim Şinasi (1826–1871)
Modern Türk edebiyatının kurucusu; ilk özel Türk gazetesi Tercüman-ı Ahval'in kurucusu.
Başlıca Eserleri
- Şair Evlenmesi (1860 — ilk modern Türk tiyatro eseri)
- Müntehabât-ı Eş'ar (şiirleri)
- Durub-ı Emsal-i Osmaniye (atasözleri)
Namık Kemal (1840–1888)
'Vatan Şairi'; Vatan Yahut Silistre yüzünden 1873'te Magosa'ya sürgün edilmiştir.
Başlıca Eserleri
- İntibah (1876 — ilk yerli edebi roman)
- Cezmi (1880)
- Vatan Yahut Silistre (1873 tiyatro)
- Gülnihal, Zavallı Çocuk, Akif Bey (tiyatro oyunları)
Ahmet Mithat Efendi (1844–1912)
'Halka Doğru' edebiyatın öncüsü; 200'e yakın eserle 'Yazı Makinesi' lakaplı üretken yazar.
Başlıca Eserleri
- Felatun Bey ile Rakım Efendi (1875 — Batılılaşma eleştirisi)
- Hasan Mellah
- Hüseyin Fellah
- Henüz On Yedi Yaşında
- Yeryüzünde Bir Melek
- Karnaval
- Müşahedât
Recaizade Mahmut Ekrem (1847–1914)
Servet-i Fünun'un öncüsü; Ahmet Mithat ile 'Eski-Yeni' tartışmasına girmiştir.
Başlıca Eserleri
- Araba Sevdası (1898 — Batı hayranlığı eleştirisi)
- Muhsin Bey
- Şemsa
- Zemzeme (şiir)
Nabizade Nazım (1862–1893)
Realizmin Türk edebiyatındaki öncüsü; genç yaşta veremden ölmüştür.
Başlıca Eserleri
- Karabibik (1890 — ilk köy romanı sayılan uzun hikaye)
- Zehra (1896)
Servet-i Fünun (1896-1901)
Halit Ziya Uşaklıgil (1866–1945)
Türk edebiyatının modern romanının kurucusu; Aşk-ı Memnu ile Bihter-Behlül yasak aşkı temaları klasikleşmiştir.
Başlıca Eserleri
- Mai ve Siyah (1897 — Servet-i Fünun manifesto romanı)
- Aşk-ı Memnu (1900 — başyapıt)
- Kırık Hayatlar (1901)
- Nesl-i Ahir (1908)
- Kırk Yıl (anı)
Mehmet Rauf (1875–1931)
İç dünya çözümlemesi ve psikolojik derinlik alanında öncü.
Başlıca Eserleri
- Eylül (1901 — ilk psikolojik roman)
- Ferdâ-yı Garam
- Halas
- Karanfil ve Yasemin (hikaye)
Tevfik Fikret (1867–1915)
Servet-i Fünun'un en büyük şairi; sonradan hümanist-toplumcu şiire yönelmiştir.
Başlıca Eserleri
- Rübab-ı Şikeste (Kırık Ud, 1900)
- Haluk'un Defteri
- Rübabın Cevabı
- Şermin
Cenab Şahabettin (1870–1934)
Servet-i Fünun şairi; 'Elhan-ı Şita' (Kış Nağmeleri) sesin şiiri olarak Türk şiirinin başyapıtları arasındadır.
Başlıca Eserleri
- Şiirleri (Elhan-ı Şita en ünlüsü)
- Hac Yolunda (gezi)
- Suriye Mektupları
Milli Edebiyat (1911-1923)
Mehmet Akif Ersoy (1873–1936)
İstiklal Marşı şairi; Safahat'ıyla toplumsal-dini şiirin zirvesindeki isim.
Başlıca Eserleri
- Safahat (7 kitap, 1911-1933)
- İstiklal Marşı (12 Mart 1921)
- Kur'an Meali (Türkçe)
Yahya Kemal Beyatlı (1884–1958)
Divan-modern sentezi ile Türk şiirini yenilemiş; 'Sessiz Gemi', 'Endülüs'te Raks' ünlü şiirleri.
Başlıca Eserleri
- Kendi Gök Kubbemiz (1961)
- Eski Şiirin Rüzgârıyla (1962)
- Rubailer
- Aziz İstanbul
- Siyasi Hikayeler
Ahmet Haşim (1884–1933)
Saf şiirin Türk edebiyatındaki temsilcisi; 'Şiir Hakkında Bazı Mülahazalar' önemli poetika yazısıdır.
Başlıca Eserleri
- Göl Saatleri (1921)
- Piyale (1926)
- Bize Göre
- Gurabahane-i Laklakan
Ziya Gökalp (1876–1924)
Milli Edebiyat'ın fikri babası; Türk sosyolojisinin kurucusu.
Başlıca Eserleri
- Türkçülüğün Esasları (1923)
- Türkleşmek İslamlaşmak Muasırlaşmak
- Kızıl Elma
- Yeni Hayat
- Altın Işık
Ömer Seyfettin (1884–1920)
Milli Edebiyat hareketinin hikayecisi; Yeni Lisan hareketinin öncüsü. 36 yaşında genç ölmüştür.
Başlıca Eserleri
- Hikayeleri: Beyaz Lale, Kaşağı, Falaka, Yalnız Efe, Bomba, Diyet, İlk Düşen Ak, Kızıl Elma Neresi
Halide Edip Adıvar (1884–1964)
Kurtuluş Savaşı'nda cephede görev almış 'Onbaşı Halide'; feminist ve milliyetçi yazarlığın öncüsü.
Başlıca Eserleri
- Sinekli Bakkal (1936)
- Ateşten Gömlek (1922)
- Vurun Kahpeye (1926)
- Tatarcık
- Handan
- Türkün Ateşle İmtihanı (anı)
Yakup Kadri Karaosmanoğlu (1889–1974)
Osmanlı çöküşü ve Kurtuluş Savaşı'nı romanlaştırmış; Yaban'da aydın-köylü kopuşunu işlemiştir.
Başlıca Eserleri
- Yaban (1932)
- Kiralık Konak (1922)
- Nur Baba (1922)
- Hüküm Gecesi
- Sodom ve Gomore
- Ankara
- Panorama
Reşat Nuri Güntekin (1889–1956)
Türkçe'nin en sevilen romancılarından; Çalıkuşu (Feride) klasikleşmiştir.
Başlıca Eserleri
- Çalıkuşu (1922)
- Yeşil Gece
- Yaprak Dökümü
- Değirmen
- Dudaktan Kalbe
- Bir Kadın Düşmanı
- Anadolu Notları
Peyami Safa (1899–1961)
Otobiyografik psikolojik romanın temsilcisi; muhafazakâr-Batıcı gerilimi işler.
Başlıca Eserleri
- Dokuzuncu Hariciye Koğuşu (1930)
- Fatih-Harbiye (1931)
- Yalnızız
- Matmazel Noraliya'nın Koltuğu
- Sözde Kızlar
Refik Halit Karay (1888–1965)
Anadolu'yu edebiyata taşımış; siyasi görüşleri nedeniyle 1922-38 sürgün yaşamış.
Başlıca Eserleri
- Memleket Hikayeleri (1919)
- Sürgün (1941)
- Bugünün Saraylısı
- Kadınlar Tekkesi
- Deli
Cumhuriyet Dönemi Romancıları ✓
1923 Cumhuriyet sonrasında ortaya çıkan modern Türk romanı — köy gerçekliğinden postmoderne uzanan geniş bir yelpazededir.
Ahmet Hamdi Tanpınar (1901–1962)
Modern Türk romanının en büyük ustalarından; Doğu-Batı sentezi, zaman ve kimlik teması.
Başlıca Eserleri
- Huzur (1949) — Mümtaz, Nuran, Suad üçgeni
- Saatleri Ayarlama Enstitüsü (1961) — Hayri İrdal
- Mahur Beste
- Sahnenin Dışındakiler
- Aydaki Kadın
- Beş Şehir (1946) — deneme
- XIX. Asır Türk Edebiyatı Tarihi
- Yaz Yağmuru (hikayeler)
Sabahattin Ali (1907–1948)
1948'de sınırda öldürülmüştür. Kürk Mantolu Madonna 2010'lardan sonra en çok satan Türk romanlarındandır.
Başlıca Eserleri
- Kürk Mantolu Madonna (1943)
- Kuyucaklı Yusuf (1937)
- İçimizdeki Şeytan (1940)
- Değirmen
- Kağnı
- Ses (hikaye)
Sait Faik Abasıyanık (1906–1954)
Modern Türk öyküsünün babası; adına verilen 'Sait Faik Hikaye Armağanı' Türkiye'nin en prestijli hikaye ödülüdür.
Başlıca Eserleri
- Semaver (1936)
- Sarnıç
- Şahmerdan
- Lüzumsuz Adam
- Alemdağ'da Var Bir Yılan (1953)
- Mahalle Kahvesi
- Havada Bulut
Memduh Şevket Esendal (1883–1952)
Anton Çehov tarzının Türk edebiyatındaki temsilcisi; TBMM'de mebusluk yapmış.
Başlıca Eserleri
- Ayaşlı ve Kiracıları (1934)
- Miras
- Otlakçı
- Sahan Külbastısı (hikayeler)
Yaşar Kemal (1923–2015)
Nobel'e defalarca aday olan yazar; Çukurova'yı ve Toros'u destansı bir dille anlatmıştır.
Başlıca Eserleri
- İnce Memed Dörtlemesi (1955-1987)
- Ortadirek (1960)
- Yer Demir Gök Bakır (1963)
- Ölmez Otu (1968)
- Fırat Suyu Kan Akıyor Baksana
- Binboğalar Efsanesi
- Ağrıdağı Efsanesi
- Deniz Küstü
- Sarı Sıcak (hikaye)
Orhan Kemal (1914–1970)
Adana-Çukurova işçi sınıfını anlatan sosyal gerçekçi romancı; Nâzım Hikmet'le Bursa cezaevinde tanışmıştır.
Başlıca Eserleri
- Bereketli Topraklar Üzerinde (1954)
- Murtaza (1952)
- Cemile
- Baba Evi
- Avare Yıllar
- Küçücük
- Kanlı Topraklar
- 72. Koğuş
Kemal Tahir (1910–1973)
Marksist bir bakışla Türk toplumsal tarihini roman-destanla yeniden yazmayı denemiştir.
Başlıca Eserleri
- Devlet Ana (1967) — Osmanlı kuruluşu
- Yorgun Savaşçı (1965) — Kurtuluş Savaşı
- Kurt Kanunu (1969) — Cumhuriyet'in ilk yılları
- Esir Şehrin İnsanları
- Rahmet Yolları Kesti
- Sağırdere
- Köyün Kamburu
Necati Cumalı (1921–2001)
Şair, öykücü, romancı, oyun yazarı — çok yönlü Ege edebiyatçısı.
Başlıca Eserleri
- Susuz Yaz (1962) — Berlin Altın Ayı filmine kaynak
- Tütün Zamanı
- Yağmurlar ve Topraklar
- Boş Beşik (tiyatro)
- Mine
Aziz Nesin (1915–1995)
Türk mizah edebiyatının en büyük ismi; 2 Temmuz 1993 Sivas Madımak olayında kıl payı kurtulmuştur.
Başlıca Eserleri
- Fil Hamdi (1955)
- Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz
- Zübük
- Toros Canavarı
- Damda Deli Var
- Deliler Boşandı
- Böyle Gelmiş Böyle Gitmez (anı)
Rıfat Ilgaz (1911–1993)
Hababam Sınıfı ile Türk mizahının klasik eseri; 1975 Ertem Eğilmez filmi Türk sineması klasiklerindendir.
Başlıca Eserleri
- Hababam Sınıfı (1957)
- Karadeniz'in Kıyıcığında
- Sarı Yazma
- Yıldız Karayel
- Karartma Geceleri
Haldun Taner (1915–1986)
Öykücü-oyun yazarı; Brecht etkisinde epik tiyatronun Türk temsilcisi.
Başlıca Eserleri
- Keşanlı Ali Destanı (1964 — Türk epik tiyatro başyapıtı)
- Şişhane'ye Yağmur Yağıyordu (1953)
- Konçinalar
- Ay Işığında Çalışkur
- Günün Adamı
- Sersem Kocanın Kurnaz Karısı
Attila İlhan (1925–2005)
Şair-romancı-denemeci; Nâzım Hikmet ve sol geleneğe yakın 'ikinci yeni' karşıtı.
Başlıca Eserleri
- Kurtlar Sofrası (1963)
- Aynanın İçindekiler serisi
- Bıçağın Ucu
- Bir Millet Uyanıyor (film senaryosu)
- Şiirleri: Ben Sana Mecburum, Bela Çiçeği, Duvar
Oğuz Atay (1934–1977)
43 yaşında beyin tümöründen ölmüştür; postmodern Türk edebiyatının kurucusudur.
Başlıca Eserleri
- Tutunamayanlar (1971-1972) — postmodern Türk romanının başyapıtı
- Tehlikeli Oyunlar (1973)
- Bir Bilim Adamının Romanı (1975)
- Korkuyu Beklerken (öykü)
- Günlük
Yusuf Atılgan (1921–1989)
Türk romanının modernist-varoluşçu kanadının önemli ismi.
Başlıca Eserleri
- Aylak Adam (1959) — C. karakteri
- Anayurt Oteli (1973) — Zebercet
- Canistan
- Bodur Minareden Öte (öykü)
Adalet Ağaoğlu (1929–2020)
Kadın romancıların en önemli ismi; 12 Mart darbesi sonrası nesli sorgulamıştır.
Başlıca Eserleri
- Ölmeye Yatmak (1973)
- Bir Düğün Gecesi
- Hayır (Dar Zamanlar üçlemesi)
- Fikrimin İnce Gülü
- Üç Beş Kişi
- Yazsonu
Bilge Karasu (1930–1995)
Türk edebiyatının dilinin sınırlarını zorlayan yazarı; Pegasus Ödülü kazanmış tek Türk.
Başlıca Eserleri
- Uzun Sürmüş Bir Günün Akşamı (1970)
- Gece
- Göçmüş Kediler Bahçesi
- Kılavuz
- Ada (öykü)
Cumhuriyet Dönemi Şairleri ✓
Öz şiir arayışından toplumcu gerçekçiliğe, Garip'ten İkinci Yeni'ye — Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin başlıca sesleri.
Nâzım Hikmet Ran (1902–1963)
20. yy Türk şiirinin dünya çapında en büyük ismi; 1938'de tutuklanmış, 13 yıl Bursa Cezaevi'nde yatmıştır. 1951'de Türkiye'yi terk edip Moskova'da ölmüştür.
Başlıca Eserleri
- Memleketimden İnsan Manzaraları (1966-67, ölümünden sonra)
- Kuvâyi Milliye Destanı (1965)
- 835 Satır (1929)
- Jokond ile Si-Ya-U
- Simavne Kadısı Oğlu Şeyh Bedreddin Destanı
- Rubailer
- Şu Ellerinle
- Kemal Tahir'e Mahpushaneden Mektuplar
Necip Fazıl Kısakürek (1904–1983)
Metafizik-mistik şiirin ustası; İslamcı düşüncenin edebiyattaki en büyük ismi.
Başlıca Eserleri
- Çile (1962 — şiirlerinin toplandığı kitap)
- Ünlü şiirleri: Sakarya Türküsü, Zindandan Mehmed'e Mektup, Kaldırımlar, Bir Adam Yaratmak (tiyatro)
- Büyük Doğu (1943'ten itibaren dergi)
- O ve Ben
Cahit Sıtkı Tarancı (1910–1956)
'Yaş otuz beş, yolun yarısı eder' unutulmaz dizesinin şairi.
Başlıca Eserleri
- Otuz Beş Yaş (1946 — CHP Şiir Yarışması Birincisi)
- Ömrümde Sükut
- Düşten Güzel
- Sonrası (şiir)
- Ziya'ya Mektuplar
Ahmet Muhip Dıranas (1908–1980)
Beş Hececiler'den koparak modernleşen romantik lirik şair.
Başlıca Eserleri
- Şiirleri (Fahriye Abla, Serenad, Ağrı en ünlüleri)
- Gölgeler (tiyatro)
Behçet Necatigil (1916–1979)
Orta halli insanı ve iç dünyasını işleyen özgün Türk şairi; radyo tiyatrosu ve edebiyat sözlüğü de vardır.
Başlıca Eserleri
- Kapalı Çarşı (1945)
- Karanlıkta Bekleyen
- Evler
- Sevgilerde
- Beyler
- İki Başına Yürümek
- Bile Yazdı
- Yaz Dönemi
Fazıl Hüsnü Dağlarca (1914–2008)
Cumhuriyet döneminin en üretken şairi; 100'e yakın şiir kitabı; çocuk şiirinin ustası.
Başlıca Eserleri
- Havaya Çizilen Dünya (1935)
- Çakırın Destanı (1945)
- Üç Şehitler Destanı
- Taş Devri
- Toprak Ana
- Çocuk ve Allah
- Batı Acısı
Asaf Halet Çelebi (1907–1958)
Hint mistisizmi ve tasavvuf etkisinde soyut şiir; Türk şiirinde eşsiz.
Başlıca Eserleri
- He (1942)
- Lâmelif
- Om Mani Padme Hum
- Molla Cami
- Mevlana
Garip / Birinci Yeni (1941) (Ortak kitap: 1941)
Orhan Veli Kanık, Oktay Rifat Horozcu, Melih Cevdet Anday tarafından Türk şiirine modernist bir dönüşüm kazandırmak amacıyla yayımlanmıştır.
Başlıca Eserleri
- Garip (1941 — ortak şiir kitabı ve manifesto)
Orhan Veli Kanık (1914–1950)
Garip akımının öncüsü; 36 yaşında düşme sonucu erken ölmüştür.
Başlıca Eserleri
- Garip (1941)
- Vazgeçemediğim
- Destan Gibi
- Yenisi
- Karşı
- Nasrettin Hoca
- Ünlü şiirleri: İstanbul'u Dinliyorum, Anlatamıyorum, Kitabe-i Sengi Mezar
Oktay Rifat Horozcu (1914–1988)
Garip'ten İkinci Yeni'ye köprü kuran şair.
Başlıca Eserleri
- Garip (Orhan Veli, Melih Cevdet ile)
- Perçemli Sokak (1956 — İkinci Yeni'ye geçiş)
- Aşağı Yukarı
- Karga ile Tilki
- Elleri Var Özgürlüğün
- Bir Kadının Penceresinden
Melih Cevdet Anday (1915–2002)
Şair, romancı, denemeci; Garip'ten sonra bireysel yolunu çizmiştir.
Başlıca Eserleri
- Garip (ortak)
- Rahatı Kaçan Ağaç
- Kolları Bağlı Odysseus
- Göçebe Denizin Üstünde
- Aylaklar (roman)
İkinci Yeni Şairleri (1954-) (Akım tarihi)
Cemal Süreya, Turgut Uyar, Edip Cansever, İlhan Berk, Ece Ayhan, Ülkü Tamer, Sezai Karakoç şairlerinin oluşturduğu akım.
Başlıca Eserleri
- Anlam kapalılığı, sürrealist imaj, dilde şiddet
Cemal Süreya (1931–1990)
İkinci Yeni'nin en özgün sesi.
Başlıca Eserleri
- Üvercinka (1958)
- Göçebe
- Beni Öp Sonra Doğur Beni
- Sıcak Nal
- Güz Bitigi
- Sevda Sözleri (toplu)
- 'Sizin Hiç Babanız Öldü mü?' (deneme)
Turgut Uyar (1927–1985)
İkinci Yeni'nin başat şairlerindendir; klasik divan biçimlerini modern şiire taşımıştır.
Başlıca Eserleri
- Divan (1970)
- Dünyanın En Güzel Arabistanı
- Toplandılar
- Kayayı Delen İncir
- Büyük Saat (toplu)
- Tütünler Islak
Edip Cansever (1928–1986)
İkinci Yeni'nin önemli sesi; monolog-diyalog şiirin ustası.
Başlıca Eserleri
- Yerçekimli Karanfil (1957)
- Umutsuzlar Parkı
- Nerde Antigone
- Tragedyalar
- Ben Ruhi Bey Nasılım
İlhan Berk (1918–2008)
İkinci Yeni şairi; şiirde imgeye ve soyut sese odaklanmıştır.
Başlıca Eserleri
- Galile Denizi
- Aşkın Tarihi
- Uzun Bir Adam
- İstanbul
- Deniz Eskisi
Ece Ayhan Çağlar (1931–2002)
İkinci Yeni'nin en enigmatik, hermetik şairi; sivil şiirin kurucusu.
Başlıca Eserleri
- Kınar Hanımın Denizleri (1959)
- Bakışsız Bir Kedi Kara
- Ortodoksluklar
- Devlet ve Tabiat
- Yort Savul
Sezai Karakoç (1933–2021)
İslamcı-metafizik şiirin en büyük temsilcisi; medeniyet düşüncesinin şairi.
Başlıca Eserleri
- Sesler
- Şahdamar
- Körfez
- Sürgün Ülkeden Başkentler Başkentine
- Ünlü şiirleri: Monna Rosa, Hızırla Kırk Saat
- Diriliş (dergi)
İsmet Özel (1944–)
1968 kuşağının şairi; sol'dan İslamcılığa evrilen özgün ses.
Başlıca Eserleri
- Geceleyin Bir Koşu
- Evet İsyan
- Cinayetler Kitabı
- Erbain (Kırk Yılın Şiirleri)
- Of Not Being A Jew
- Amentü
Cahit Zarifoğlu (1940–1987)
'Yedi Güzel Adam' çevresinin şairi; çağdaş İslamcı şiirin önemli ismi.
Başlıca Eserleri
- Yaşamak (1980)
- İşaret Çocukları
- Yedi Güzel Adam
- Sütçü İmam
- İkindi Yazıları (deneme)
Çağdaş Türk Edebiyatı (1980 Sonrası) ✓
1980 sonrası ortaya çıkan yazarlar — postmodern, tarihi fantastik, popüler roman ve polisiye edebiyatın önemli isimleri.
Orhan Pamuk (1952–)
Türk edebiyatına 2006 Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazandıran yazar. Masumiyet Müzesi (İstanbul Çukurcuma) 2014 Avrupa Yılın Müzesi ödülünü almıştır.
Başlıca Eserleri
- Cevdet Bey ve Oğulları (1982)
- Sessiz Ev (1983)
- Beyaz Kale (1985)
- Kara Kitap (1990)
- Yeni Hayat (1994)
- Benim Adım Kırmızı (1998)
- Kar (2002)
- İstanbul (2003 — anı)
- Masumiyet Müzesi (2008)
- Kafamda Bir Tuhaflık (2014)
- Kırmızı Saçlı Kadın (2016)
- Veba Geceleri (2021)
Elif Şafak (1971–)
En çok satan ve uluslararası ün kazanmış Türk kadın yazar; İngilizce ve Türkçe yazar.
Başlıca Eserleri
- Pinhan (1997)
- Şehrin Aynaları
- Mahrem
- Bit Palas
- Araf
- Baba ve Piç (2006 — TCK 301 davası)
- Aşk (2010 — The Forty Rules of Love)
- İskender
- Ustam ve Ben
- Havva'nın Üç Kızı
- 10 Dakika 38 Saniye Bu Tuhaf Dünyada
- Kayıp Ağaçlar Adası
Zülfü Livaneli (1946–)
Yazar-müzisyen-yönetmen çok yönlü sanatçı; UNESCO iyi niyet elçisi.
Başlıca Eserleri
- Serenad (2011)
- Son Ada (2008)
- Balıkçı ve Oğlu
- Bir Kedi, Bir Adam, Bir Ölüm
- Mutluluk
- Leyla'nın Evi
- Konstantiniyye Oteli
Ahmet Ümit (1960–)
Türk polisiye edebiyatının en büyük ismi; İstanbul'un tarihi katmanlarını polisiyeye taşımıştır.
Başlıca Eserleri
- Sis ve Gece
- Kar Kokusu
- Beyoğlu'nun En Güzel Abisi
- İstanbul Hatırası
- Sultanı Öldürmek (Yavuz Selim)
- Patasana
- Bab-ı Esrar
- Beyoğlu Rapsodisi
- Kavim
- Elveda Güzel Vatanım
İhsan Oktay Anar (1960–)
Türk edebiyatına Osmanlı-tarihi fantastik türünü sokan yazar; İzmir-Ege Üniversitesi felsefe profesörü.
Başlıca Eserleri
- Puslu Kıtalar Atlası (1995)
- Kitab-ül Hiyel (1996)
- Efrasiyab'ın Hikayeleri
- Amat
- Suskunlar
- Yedinci Gün
- Galiz Kahraman
- Beş Hikaye
Latife Tekin (1957–)
Türk edebiyatının büyülü gerçekçilik akımının en özgün ismi.
Başlıca Eserleri
- Sevgili Arsız Ölüm (1983)
- Berci Kristin Çöp Masalları
- Gece Dersleri
- Ormanda Ölüm Yokmuş
- Manves City
- Sürüklenme
- Muinar
Ayşe Kulin (1941–)
Popüler roman türünün en önemli temsilcilerinden; biyografik roman geleneğini güçlendirmiştir.
Başlıca Eserleri
- Adı Aylin (1997)
- Nefes Nefese
- Umut
- Bir Gün
- Türkan Şoray'ın Kadınları
- Sevdalinka
- Köprü
- Kanadı Kırık Kuşlar
- Hayat Dürbünümde 40 Yıl
Buket Uzuner (1955–)
Şaman-Türk mitolojisini roman biçiminde işleyen çok satan yazar.
Başlıca Eserleri
- Uyumsuz Defne Kaman'ın Maceraları serisi (Su, Toprak, Hava, Ateş)
- Balık İzlerinin Sesi
- Kumral Ada Mavi Tuna
- İki Yeşil Su Samuru
- Uzun Beyaz Bulut Gelibolu
Murathan Mungan (1955–)
Şair, romancı, öykücü ve oyun yazarı çok yönlü postmodern yazar.
Başlıca Eserleri
- Cenk Hikayeleri (1986)
- Paranın Cinleri
- Yaz Sinemaları
- Kadından Kentler
- Kaf Dağının Önü
- Şairin Romanı
- Mahmud ile Yezida (şiir)
- Yaz Geçer
- Taziye
- Bir Garip Orhan Veli
Hasan Ali Toptaş (1958–)
Türk edebiyatının önemli çağdaş yazarı; şiirsel-mistik anlatım.
Başlıca Eserleri
- Gölgesizler (1995 — Yunus Nadi)
- Uykuların Doğusu
- Bin Hüzünlü Haz
- Kayıp Hayaller Kitabı
- Sonsuzluğa Nokta
- Heba
Perihan Mağden (1960–)
Gazeteci-yazar; polemikçi kimliği ile bilinir.
Başlıca Eserleri
- Refakatçi (1994)
- İki Genç Kızın Romanı (2002)
- Biz Kimden Kaçıyorduk Anne?
- Ali ile Ramazan
- Haberci Çocuk Cinayetleri
Selim İleri (1949–)
Tanpınar-Yahya Kemal geleneğini sürdüren estet-yazar.
Başlıca Eserleri
- Cehennem Kraliçesi (1980)
- Her Gece Bodrum
- Ölüm İlişkileri
- Bodrum Nöbeti
- Yarın Yapayalnız
- Yaşarken ve Ölürken
- Mavi Kanatlarınla Yalnız Benim Olsaydın
Hakan Günday (1976–)
Uluslararası ün kazanan genç kuşak Türk yazarı; Nihilist-varoluşçu bakış.
Başlıca Eserleri
- Kinyas ve Kayra (2000)
- Ziyan
- Malafa
- Az (2011 Yunus Nadi)
- Daha (2013 Prix Médicis étranger 2015)
- Zargana
- Piç
Emrah Serbes (1981–)
Behzat Ç. karakteri televizyon dizisiyle (2010-2013) klasikleşmiştir.
Başlıca Eserleri
- Erken Kaybedenler (2009)
- Son Hafriyat
- Behzat Ç. polisiye serisi: Her Temas İz Bırakır, İçimizden Biri, Son Hafriyat
Dünya Edebiyatı — Rus ve Fransız Klasikleri ✓
Rus Edebiyatı
Alexander Puşkin (1799–1837)
Modern Rus edebiyatının kurucusu; 38 yaşında düelloda öldürülmüştür.
Başlıca Eserleri
- Yevgeni Onegin (manzum roman)
- Boris Godunov
- Maça Kızı
- Kaptan'ın Kızı
- Belkin'in Hikayeleri
Nikolay Gogol (1809–1852)
Rus realizminin kurucularından; Ukrayna kökenli.
Başlıca Eserleri
- Ölü Canlar (1842)
- Palto (öykü)
- Müfettiş (tiyatro)
- Burun
- Taras Bulba
- Mirgorod
- Petersburg Öyküleri
Ivan Turgenyev (1818–1883)
Rus-Batı kültürünün diyaloğunu işleyen romancı.
Başlıca Eserleri
- Babalar ve Oğullar (1862)
- Bir Avcının Notları
- Ilk Aşk
- Duman
- Bakir Topraklar
- Asya
Fyodor Dostoyevski (1821–1881)
Rus psikolojik romanının zirvesi; teodise, kötülük ve iman soruları üzerine yazan filozof-romancı.
Başlıca Eserleri
- Suç ve Ceza (1866)
- Budala (1869)
- Ecinniler / Cinler (1872)
- Karamazov Kardeşler (1880)
- Yeraltından Notlar
- Kumarbaz
- Beyaz Geceler
- Ölüler Evinden Notlar
- Delikanlı
- İnsancıklar
Lev Tolstoy (1828–1910)
Rus realizminin en büyük ismi; Hıristiyan-anarşist filozof olarak da etkili olmuştur.
Başlıca Eserleri
- Savaş ve Barış (1869)
- Anna Karenina (1877)
- Diriliş
- Kroyçer Sonat
- İvan İlyiç'in Ölümü
- Efendi ile Uşak
- Kazaklar
- İtiraflarım
Anton Çehov (1860–1904)
Modern tiyatro ve öykünün babası; hekimdi. 44 yaşında veremden ölmüştür.
Başlıca Eserleri
- Vişne Bahçesi (1904)
- Martı
- Vanya Dayı
- Üç Kız Kardeş
- Duel
- Cehennem
- Öykü koleksiyonları: Bir Memurun Ölümü, Şaka, Bukalemun
Maksim Gorki (1868–1936)
Sosyalist gerçekçiliğin kurucusu.
Başlıca Eserleri
- Ana
- Ekmeğimi Kazanırken
- Çocukluğum
- Ayaktakımı Arasında
- Yalnız Yürüyorum
- Yaşanmış Hikayeler
Mihail Bulgakov (1891–1940)
Sovyet döneminin en özgün yazarı; şeytan Woland'ın Moskova'ya gelişini anlatan Usta ile Margarita başyapıtıdır.
Başlıca Eserleri
- Usta ile Margarita (1966-67, ölümünden sonra)
- Beyaz Muhafız
- Köpek Kalbi
- Bir Genç Doktorun Anıları
- Molière
- Kabal Rezidansı
Boris Pasternak (1890–1960)
Doktor Jivago yüzünden Sovyet yönetiminin baskısıyla Nobel'i reddetmek zorunda kalmıştır.
Başlıca Eserleri
- Doktor Jivago (1957 — Nobel 1958)
- Şiirleri: Kız Kardeşim, Yaşam
- Güvenli Yol
Aleksandr Soljenitsin (1918–2008)
Nobel 1970; Gulag Takımadaları eseriyle Sovyet baskı sisteminin en büyük tanığı.
Başlıca Eserleri
- İvan Denisoviç'in Bir Günü (1962)
- Kanser Koğuşu
- Gulag Takımadaları
- Kırmızı Değirmen
Vladimir Nabokov (1899–1977)
Rus-Amerikan yazar; kelebek koleksiyonu ile bilimsel çalışmalar da yapmıştır.
Başlıca Eserleri
- Lolita (1955)
- Pale Fire
- Ada, Otobiyografi
- Karanlıkta Kahkaha
- Konuş Hafıza
Fransız Edebiyatı
Victor Hugo (1802–1885)
Fransız romantizminin en büyük ismi; siyasi sürgün de yaşamıştır.
Başlıca Eserleri
- Sefiller (Les Misérables, 1862)
- Notre Dame'ın Kamburu (1831)
- Deniz İşçileri
- 93
- Sürgündeki Bir Adam
- Hernani (tiyatro)
- Contemplations (şiir)
Honoré de Balzac (1799–1850)
Fransız realizminin kurucusu; günde 12-16 saat çalışan üretken yazar.
Başlıca Eserleri
- Goriot Baba (1835)
- Vadideki Zambak
- Eugénie Grandet
- Kayıp Hayaller
- Kibar Fahişelerin İhtişamı ve Sefaleti
- Otuz Yaşındaki Kadın
- (90 kitaplık 'İnsanlık Komedyası' serisi)
Alexandre Dumas (1802–1870)
Macera romanlarının klasik yazarı; Alexandre Dumas fils'in babası.
Başlıca Eserleri
- Üç Silahşörler (1844)
- Monte Cristo Kontu (1844)
- Kraliçe Margot
- Yirmi Yıl Sonra
- Vikont de Bragelonne
- Kara Lale
Gustave Flaubert (1821–1880)
Realizmin ustası; 'kesin kelime' arayışıyla anılır. Madame Bovary ahlaka aykırılık davasıyla karşılaşmıştır.
Başlıca Eserleri
- Madame Bovary (1857)
- Salammbô
- Duygusal Eğitim
- Basit Bir Yürek
- Bouvard ve Pécuchet
- Aziz Antoine'nin Baştan Çıkarılması
Émile Zola (1840–1902)
Fransız natüralizminin lideri; Dreyfus davasında Yahudi karşıtı antisemitizme karşı 'J'accuse' mektubuyla direnmiştir.
Başlıca Eserleri
- Germinal (1885)
- Nana
- Meyhane
- Therèse Raquin
- Toprak
- Bir Aşk Sayfası
- 'Rougon-Macquart' 20 romanlık aile serisi
- J'accuse (Dreyfus davası mektubu)
Guy de Maupassant (1850–1893)
Kısa öykü ustası; hocası Flaubert'dir.
Başlıca Eserleri
- Öyküleri: Tombalak (Boule de Suif), Miras, Gerdanlık
- Bir Hayat
- Güzel Dost
- Ay Işığı
- Mont-Oriol
Marcel Proust (1871–1922)
20. yy'ın en büyük romanı sayılan 7 ciltlik başyapıtın yazarı; Madeleine kurabiyesi sahnesi meşhurdur.
Başlıca Eserleri
- Kayıp Zamanın İzinde (À la recherche du temps perdu, 1913-1927 — 7 cilt)
- Zevkler ve Günler
André Gide (1869–1951)
Nobel 1947; homoseksüel kimlik ve ahlak üzerine yazmıştır.
Başlıca Eserleri
- Kalpazanlar
- Dünya Nimetleri
- Isabelle
- İmmoralist
- Vatikan'ın Zindanları
- Dar Kapı
Albert Camus (1913–1960)
Nobel 1957; absürd felsefesinin edebiyattaki temsilcisi. 46 yaşında trafik kazasında ölmüştür.
Başlıca Eserleri
- Yabancı (L'Étranger, 1942)
- Veba (La Peste, 1947)
- Düşüş
- Sisifos Söyleni (deneme)
- Başkaldıran İnsan
- Caligula (tiyatro)
Jean-Paul Sartre (1905–1980)
Fransız varoluşçuluğunun ünlü ismi; 1964 Nobel Edebiyat Ödülü'nü reddetmiştir.
Başlıca Eserleri
- Bulantı (La Nausée, 1938)
- Duvar
- Özgürlüğün Yolları üçlemesi
- Sözcükler (anı)
- Sinekler (tiyatro)
- Gizli Oturum
- Varlık ve Hiçlik (felsefe)
Simone de Beauvoir (1908–1986)
Feminist felsefenin öncüsü; Sartre'ın hayat arkadaşı.
Başlıca Eserleri
- İkinci Cins (Le Deuxième Sexe, 1949)
- Mandarinler
- Bir Genç Kızın Anıları
- Konuk Kız
Louis-Ferdinand Céline (1894–1961)
20. yy Fransız edebiyatının en tartışmalı yazarı; işgal döneminde Nazi işbirlikçisi olmuştur.
Başlıca Eserleri
- Gecenin Sonuna Yolculuk (1932)
- Ölüm Veresiye
- Kuzey
- Kabadayı
Dünya Edebiyatı — İngiliz ve Amerikan Klasikleri ✓
İngiliz Edebiyatı
Geoffrey Chaucer (1343–1400)
İngiliz edebiyatının kurucusu; Canterbury katedralinde gömülüdür.
Başlıca Eserleri
- Canterbury Hikayeleri
- Troilus ve Cressida
William Shakespeare (1564–1616)
İngiliz Rönesansının ve tüm zamanların en büyük dramatürgü; 39 oyun ve 154 soneden oluşan külliyat.
Başlıca Eserleri
- Trajediler: Hamlet, Macbeth, Kral Lear, Othello, Romeo ve Juliet, Julius Caesar
- Komediler: Bir Yaz Gecesi Rüyası, Venedik Taciri, Yanlışlıklar Komedyası, On İkinci Gece
- Tarihi oyunlar: Richard III, IV. Henry
- 154 Sone
John Milton (1608–1674)
Kayıp Cennet ile Adem ve Havva'nın cennetten kovuluşunu, Şeytan'ın düşüşünü destanlaştırmıştır.
Başlıca Eserleri
- Kayıp Cennet (Paradise Lost, 1667 — 12 kitap)
- Kavuşulan Cennet
- Aeropagitica (basın özgürlüğü)
- Samson Agonistes
Jane Austen (1775–1817)
İngiliz kadın edebiyatının en büyük ismi; Elizabeth Bennet ve Mr. Darcy karakterleri klasikleşmiştir.
Başlıca Eserleri
- Gurur ve Önyargı (1813)
- Aklın ve Duyguların
- Emma (1815)
- Mansfield Parkı
- Northanger Manastırı
- Persuasion
Charles Dickens (1812–1870)
Viktorya döneminin en büyük yazarı; toplumsal eleştiri ve unutulmaz karakterler.
Başlıca Eserleri
- İki Şehrin Hikayesi (1859)
- Oliver Twist
- David Copperfield
- Büyük Umutlar
- Antikacı Dükkânı
- Bir Noel Şarkısı
- Zor Zamanlar
- Bleak House
- Nicholas Nickleby
- Pickwick Yazıları
Emily Brontë (1818–1848)
30 yaşında veremden ölmüştür; tek romanı Uğultulu Tepeler İngiliz edebiyatının başyapıtlarındandır.
Başlıca Eserleri
- Uğultulu Tepeler (Wuthering Heights, 1847)
- Şiirleri
Charlotte Brontë (1816–1855)
Yetim mürebbiye Jane Eyre ile Mr. Rochester hikayesi feminist edebiyatın erken örneklerindendir.
Başlıca Eserleri
- Jane Eyre (1847)
- Villette
- Shirley
- Profesör
Thomas Hardy (1840–1928)
Viktorya sonu Wessex köylü toplumunu işleyen romancı-şair.
Başlıca Eserleri
- Tess of the d'Urbervilles (1891)
- Kimsesizler Jude (1895)
- Yerlinin Dönüşü
- Kalabalıktan Uzak
- Casterbridge Belediye Başkanı
- Mavi Gözler Çifti
Joseph Conrad (1857–1924)
Polonya asıllı İngiliz yazar; kolonyalizm eleştirisinin öncüsü.
Başlıca Eserleri
- Karanlığın Yüreği (Heart of Darkness, 1899)
- Lord Jim
- Nostromo
- Batıya Bakışlar
- Yolsuzluğun Kolları
H.G. Wells (1866–1946)
Bilim kurgu edebiyatının kurucularından.
Başlıca Eserleri
- Zaman Makinesi
- Görünmez Adam
- Dünyalar Savaşı
- Dr. Moreau'nun Adası
- Aya İlk İnsan
James Joyce (1882–1941)
İrlandalı modernist yazar; Bloomsday (16 Haziran) Ulysses günü olarak kutlanır.
Başlıca Eserleri
- Ulysses (1922)
- Finnegans Wake (1939)
- Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi
- Dublinliler (öykü)
Virginia Woolf (1882–1941)
Bilinç akışı tekniğinin ustası; feminist edebiyatın kurucularından.
Başlıca Eserleri
- Mrs. Dalloway (1925)
- Deniz Feneri (1927)
- Orlando (1928)
- Dalgalar
- Kendine Ait Bir Oda (deneme)
- Üç Gine
D.H. Lawrence (1885–1930)
Sansürle karşılaşmış roman ustası; cinselliği açıkça işlemiştir.
Başlıca Eserleri
- Oğullar ve Sevgililer
- Gökkuşağı
- Aşık Kadınlar
- Lady Chatterley'in Sevgilisi
- Bilinen Yol
George Orwell (1903–1950)
Totalitarizmin en büyük eleştirmeni; asıl adı Eric Arthur Blair.
Başlıca Eserleri
- 1984 (Nineteen Eighty-Four, 1949)
- Hayvan Çiftliği (Animal Farm, 1945)
- Paris ve Londra'da Beş Parasız
- Katalonya'ya Selam
- Wigan İskelesi Yolu
Aldous Huxley (1894–1963)
Distopik romanın klasiği; sonradan mistisizme yönelmiştir.
Başlıca Eserleri
- Cesur Yeni Dünya (Brave New World, 1932)
- Ada
- Ses Sese Karşı
- Algı Kapıları
- Kel Kartal
Samuel Beckett (1906–1989)
Nobel 1969; İrlandalı, sonradan Fransa'da yaşamış; absürd tiyatronun babası.
Başlıca Eserleri
- Godot'yu Beklerken (En attendant Godot, 1953)
- Molloy
- Malone Ölüyor
- Adlandırılamayan
- Oyun Sonu
- Mutlu Günler
Amerikan Edebiyatı
Nathaniel Hawthorne (1804–1864)
Erken Amerikan romanının en önemli isimlerinden.
Başlıca Eserleri
- Kızıl Damga (The Scarlet Letter, 1850)
- Yedi Kalanlı Ev
- Marble Faun
Herman Melville (1819–1891)
Moby Dick beyaz balina takıntısı ile Amerikan edebiyatının başyapıtı.
Başlıca Eserleri
- Moby Dick (1851)
- Bartleby, Yazıcı
- Billy Budd
- Beyaz Ceket
- Typee
Edgar Allan Poe (1809–1849)
Kısa öykü ve polisiye edebiyatının kurucusu; korku edebiyatının ustası.
Başlıca Eserleri
- Kuzgun (şiir)
- Öyküleri: Kara Kedi, Kızıl Ölümün Maskesi, Berenice, Usher Evinin Çöküşü
- Morgue Sokağı Cinayetleri (ilk polisiye)
Mark Twain (1835–1910)
Asıl adı Samuel Clemens; Hemingway 'Modern Amerikan edebiyatının tümü Huck Finn'den gelir' demiştir.
Başlıca Eserleri
- Huckleberry Finn'in Maceraları (1884)
- Tom Sawyer'ın Maceraları (1876)
- Prens ve Dilenci
- Kral Arthur'un Sarayında Bir Connecticut Yankee'si
- Mississippi'de Hayat
Henry James (1843–1916)
Amerikan-İngiliz gerçekçiliğinin köprüsü.
Başlıca Eserleri
- Kadınların Portresi
- Elçiler
- Bir Amerikalı
- Bir Kadının Portresi
- Yürek Burgusu
Ernest Hemingway (1899–1961)
Nobel 1954; buzdağı kuramı ve minimalist üslupla Amerikan öyküsünü dönüştürmüş.
Başlıca Eserleri
- Silahlara Veda (1929)
- Çanlar Kimin İçin Çalıyor (1940)
- İhtiyar Adam ve Deniz (1952)
- Güneş de Doğar
- Afrika'nın Yeşil Tepeleri
- Ölüm Öğleden Sonra
- Çeşit Çeşit
F. Scott Fitzgerald (1896–1940)
Caz Çağı'nın (Roaring Twenties) yazarı; Muhteşem Gatsby Amerikan Rüyası'nın çöküşünü işler.
Başlıca Eserleri
- Muhteşem Gatsby (1925)
- Cennetin Bu Yakası
- Güzeller ve Yozlar
- Gecenin Yumuşaklığında
- Son Tycoon
William Faulkner (1897–1962)
Nobel 1949; Amerikan Güneyi Yoknapatawpha County'sini işlemiştir.
Başlıca Eserleri
- Ses ve Öfke (1929)
- Döşeğimde Ölürken
- Ağustos Işığı
- Tapınak
- Absalom, Absalom!
- Ayı
- Sanctuary
John Steinbeck (1902–1968)
Nobel 1962; Büyük Buhran döneminde işçi sınıfını anlatmıştır.
Başlıca Eserleri
- Gazap Üzümleri (1939)
- Fareler ve İnsanlar (1937)
- Cennetin Doğusu (1952)
- Bilinmeyen Bir Tanrıya
- İnci
- Sardalye Sokağı
- Bir Bilinmez Tanrıya
J.D. Salinger (1919–2010)
Holden Caulfield karakteri Amerikan ergen edebiyatının klasiğidir. 1965 sonrası münzevi bir hayat sürmüştür.
Başlıca Eserleri
- Çavdar Tarlasında Çocuklar (1951)
- Franny ve Zooey
- Yüksek Tavan
- Dokuz Öykü
Jack Kerouac (1922–1969)
Beat Generation'ın önde gelen ismi.
Başlıca Eserleri
- Yolda (On the Road, 1957)
- Dharma Serserileri
- Big Sur
- Yolun Sonu
Toni Morrison (1931–2019)
Nobel 1993; Amerikan siyah edebiyatının en büyük ismi.
Başlıca Eserleri
- Sevilen (Beloved, 1987)
- Rüyalar Bebeği
- Solomon'un Şarkısı
- Cennet
- Aşk
- En Mavi Göz
Hızlı Referans Tabloları ✓
Nobel Edebiyat Ödülü Kazanan Bu Belgedeki Yazarlar
| Yazar | Yıl | Ülke | Ana Eseri |
|---|---|---|---|
| Boris Pasternak | 1958 | Rusya | Doktor Jivago |
| André Gide | 1947 | Fransa | Kalpazanlar |
| Albert Camus | 1957 | Fransa | Yabancı, Veba |
| Aleksandr Soljenitsin | 1970 | Rusya | Gulag Takımadaları |
| Samuel Beckett | 1969 | İrlanda | Godot'yu Beklerken |
| Ernest Hemingway | 1954 | ABD | İhtiyar Adam ve Deniz |
| William Faulkner | 1949 | ABD | Ses ve Öfke |
| John Steinbeck | 1962 | ABD | Gazap Üzümleri |
| Toni Morrison | 1993 | ABD | Sevilen |
| Orhan Pamuk | 2006 | Türkiye | Benim Adım Kırmızı, Kar |
| Jean-Paul Sartre | 1964 (reddetti) | Fransa | Bulantı |
| László Krasznahorkai | 2025 | Macaristan | Şeytan Tangosu |
Türk Edebiyatının 'İlk'leri
| Alan | Eser | Yazar | Yıl |
|---|---|---|---|
| İlk modern tiyatro | Şair Evlenmesi | İbrahim Şinasi | 1860 |
| İlk edebi roman | İntibah | Namık Kemal | 1876 |
| İlk psikolojik roman | Eylül | Mehmet Rauf | 1901 |
| İlk köy romanı | Karabibik | Nabizade Nazım | 1890 |
| İlk milli mücadele romanı | Ateşten Gömlek | Halide Edip | 1922 |
| İlk realist Servet-i Fünun | Mai ve Siyah | Halit Ziya | 1897 |
| İlk büyük postmodern | Tutunamayanlar | Oğuz Atay | 1971 |
| İlk Nobel (Edebiyat) | Beyaz Kale + eserler | Orhan Pamuk | 2006 |
Şair-Eser Kısa Referans (Divan-Halk-Cumhuriyet)
| Şair | En Ünlü Eseri | Dönem |
|---|---|---|
| Fuzuli | Leyla ile Mecnun, Su Kasidesi | 16. yy Divan |
| Bâki | Kanuni Mersiyesi | 16. yy Divan |
| Nef'i | Siham-ı Kaza | 17. yy Divan |
| Nabi | Hayriye | 17. yy Divan |
| Nedim | Divan (Lale Devri) | 18. yy Divan |
| Şeyh Galip | Hüsn ü Aşk | 18. yy Divan |
| Yunus Emre | Risaletü'n-Nushiyye | 13-14. yy Halk |
| Karacaoğlan | Koşmaları | 17. yy Halk |
| Pir Sultan Abdal | Nefesler | 16. yy Halk |
| Aşık Veysel | Kara Toprak | 20. yy Halk |
| Nâzım Hikmet | Memleketimden İnsan Manzaraları | 20. yy Cumhuriyet |
| Necip Fazıl | Çile | 20. yy Cumhuriyet |
| Cahit Sıtkı | Otuz Beş Yaş | 20. yy Cumhuriyet |
| Orhan Veli | Garip | 20. yy Cumhuriyet |
| Cemal Süreya | Üvercinka | 20. yy İkinci Yeni |
| Sezai Karakoç | Monna Rosa, Sesler | 20. yy Metafizik |
Romancı-Roman Kısa Referans (Cumhuriyet-Çağdaş)
| Yazar | En Ünlü Romanı | Yıl |
|---|---|---|
| Halit Ziya Uşaklıgil | Aşk-ı Memnu | 1900 |
| Reşat Nuri Güntekin | Çalıkuşu | 1922 |
| Yakup Kadri Karaosmanoğlu | Yaban | 1932 |
| Peyami Safa | Dokuzuncu Hariciye Koğuşu | 1930 |
| Sabahattin Ali | Kürk Mantolu Madonna | 1943 |
| Ahmet Hamdi Tanpınar | Huzur | 1949 |
| Yaşar Kemal | İnce Memed | 1955 |
| Kemal Tahir | Devlet Ana | 1967 |
| Oğuz Atay | Tutunamayanlar | 1971-72 |
| Yusuf Atılgan | Anayurt Oteli | 1973 |
| Latife Tekin | Sevgili Arsız Ölüm | 1983 |
| İhsan Oktay Anar | Puslu Kıtalar Atlası | 1995 |
| Orhan Pamuk | Benim Adım Kırmızı | 1998 |
| Elif Şafak | Aşk | 2010 |
Dünya Edebiyatı Çapraz Referans
| Yazar | En Ünlü Eseri | Ülke |
|---|---|---|
| Shakespeare | Hamlet, Macbeth | İngiltere |
| Milton | Kayıp Cennet | İngiltere |
| Dickens | İki Şehrin Hikayesi | İngiltere |
| Austen | Gurur ve Önyargı | İngiltere |
| Orwell | 1984 | İngiltere |
| Woolf | Mrs. Dalloway | İngiltere |
| Twain | Huckleberry Finn | ABD |
| Fitzgerald | Muhteşem Gatsby | ABD |
| Hemingway | İhtiyar Adam ve Deniz | ABD |
| Steinbeck | Gazap Üzümleri | ABD |
| Salinger | Çavdar Tarlasında Çocuklar | ABD |
| Tolstoy | Savaş ve Barış, Anna Karenina | Rusya |
| Dostoyevski | Suç ve Ceza, Karamazov Kardeşler | Rusya |
| Çehov | Vişne Bahçesi | Rusya |
| Bulgakov | Usta ile Margarita | Rusya |
| Hugo | Sefiller | Fransa |
| Balzac | Goriot Baba | Fransa |
| Flaubert | Madame Bovary | Fransa |
| Camus | Yabancı | Fransa |
| Proust | Kayıp Zamanın İzinde | Fransa |