Uzman yardımcılığı, kamu kurumlarında kariyer meslek kadrolarının giriş kapısıdır: KPSS A grubu puanıyla başvurulur, giriş sınavıyla girilir, üç yıl sonunda tez ve yeterlik sınavıyla uzman kadrosuna geçilir. Bu sayfa hangi kurumların alım yaptığını, aranan şartları ve sınav konularını tek yerde toplar.
Uzman yardımcılığı, kamu kurumlarında kariyer meslek olarak tanımlanan kadroların başlangıç basamağıdır. Memuriyetten farkı, baştan bir uzmanlık yoluna girmenizdir: giriş sınavıyla alınırsınız, belirli bir süre yardımcı unvanıyla çalışırsınız, ardından tez ve yeterlik sınavıyla asıl unvanı (uzman) kazanırsınız.
Sürecin standart işleyişi şöyledir: KPSS A grubu sınavına girersiniz, ilanda istenen puan türünden yeterli puanı alırsınız, kurumun açtığı giriş sınavına başvurursunuz, yazılı ve/veya sözlü aşamayı geçerseniz uzman yardımcısı olarak atanırsınız. Genellikle üç yıllık yardımcılık süresinin sonunda bir uzmanlık tezi hazırlar ve yeterlik sınavına girersiniz.
Uzman yardımcılığı tek bir sınav değildir; her kurum kendi giriş sınavını açar. En çok aranan kurumlar ve kadro adları:
En çok aranan giriş sınavlarının her biri için ayrı bir rehber hazırladık: şartlar, sınav yapısı, konular ve kariyer yolu.
Giriş sınavı iki biçimde kurgulanır. Birinci model: kurum yalnızca sözlü sınav yapar; KPSS puanına göre kontenjanın belirli bir katı aday çağrılır ve sözlü aşamada elenir. İkinci model: önce klasik veya test usulü bir yazılı sınav yapılır, başarılı olanlar sözlüye çağrılır.
Yazılı aşamada alan bilgisi belirleyicidir. Finans ve maliye kurumlarında sorular ağırlıklı olarak iktisat, maliye, hukuk ve muhasebe başlıklarından gelir. Sözlü aşamada ise mevzuat bilgisi, muhakeme, ifade yeteneği ve genel kültür birlikte değerlendirilir.
Bu başlıkların tamamının konu anlatımı BASH üzerinde ücretsizdir; her konu sonunda testi ve konuya özel mini test bulunur.
Uzman yardımcılığı kadroları memur maaş sisteminde ek gösterge ve özel hizmet tazminatıyla desteklenir; bu nedenle aynı derecedeki düz memur kadrolarının üzerinde bir ücret oluşur. Kesin tutar kurumun kadro derecesine, ek göstergesine ve yıllık katsayılara bağlı olarak değişir, her yıl güncellenir.
Kariyer yolu nettir: uzman yardımcısı → (tez + yeterlik sınavı) → uzman → başuzman / daire başkanlığı ve üstü yönetim kademeleri. Yeterlik sınavında başarısız olanlar için ilgili mevzuatta ikinci hak ve kadro değişikliği düzenlemeleri bulunur.
Kamu bankalarının (Ziraat, Halkbank, VakıfBank) uzman yardımcılığı kadroları memur statüsünde değildir; banka kendi personel rejimine göre alır ve genellikle KPSS şartı aramaz, kendi yazılı sınavını yapar. Düzenleyici kurumlarda (TCMB, BDDK, SPK, TMSF) ise KPSS A grubu şartı standarttır.
Hazırlık açısından ikisi büyük ölçüde örtüşür: alan bilgisi başlıkları aynıdır, değişen ağırlık ve soru biçimidir. Kurum kurum farkları kurum rehberlerinde ayrıntılı.
Dört yıllık lisans mezunu olmak, ilanda sayılan bölümlerden mezuniyet, ilanda belirtilen KPSS puan türünden yeterli puan ve üst yaş sınırını aşmamış olmak temel şartlardır. Bazı kurumlar ayrıca yabancı dil belgesi ister.
Puan türü kuruma ve kadroya göre değişir; ilanda açıkça yazar. Finans ve maliye kurumlarında iktisat, işletme, maliye ve hukuk ağırlıklı puan türleri öne çıkar. Taban puan sabit değildir, her yıl başvuru yoğunluğuna göre oluşur.
Kurumların bir bölümü yalnız sözlü sınav yapar ve KPSS sıralamasına göre aday çağırır; bir bölümü önce yazılı sınav uygular, başarılı olanları sözlüye alır. Aşama sayısı ve ağırlıklar her ilanda ayrıca belirtilir.
Üst yaş sınırı yaygındır ve kurumdan kuruma değişir. İlanlarda genellikle sınav yılının başı esas alınarak "… yaşını doldurmamış olmak" biçiminde yazılır. Bağlayıcı olan ilgili ilan metnidir.
Gelir uzman yardımcılığı, Gelir İdaresi Başkanlığı bünyesindeki bir uzman yardımcılığı kadrosudur; genel mantık aynıdır ancak sınav konuları vergi mevzuatı ağırlıklıdır. Her kurumun giriş sınavı kendi ilanına ve mevzuatına tabidir.
Alan bilgisi (iktisat, maliye, hukuk, muhasebe) ağırlıklı çalışmak, ardından düzenli deneme çözmek gerekir. BASH üzerindeki konu anlatımları, konu sonu testleri ve günlük deneme sınavları bu başlıkların tamamını ücretsiz kapsar.
Konu anlatımları, 12.000'den fazla soru, her gün açılan deneme sınavı ve yanlışlarından oluşan tekrar testleri tek uygulamada. Yeni üyelere 30 gün ücretsiz — ödeme bilgisi istenmez.
BASH'ı incele →Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; şartlar, kontenjanlar ve ücretler her ilanda ve her yıl değişebilir. Başvuru öncesi kurumun resmî ilan metnini esas al.
