Çek nedir?
İngilizce: Cheque
Çek, düzenleyenin (keşideci) bir bankaya (muhatap) hitaben, belirli bir tutarın çeki ibraz eden hamile ödenmesi için verdiği kayıtsız şartsız ödeme emrini içeren kambiyo senedidir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenir ve kanunda sayılan zorunlu unsurları (çek kelimesi, ödeme emri, muhatap banka, ödeme yeri, düzenleme tarihi ve yeri, düzenleyenin imzası) taşıması gerekir. Çek, hukuken bir ödeme aracıdır ve görüldüğünde ödenir; ancak uygulamada ileri tarihli düzenlenerek vadeli bir kredi aracı gibi de kullanılır.
Çekin ibraz süreleri, düzenlendiği yer ile ödeneceği yer arasındaki ilişkiye göre kanunda belirlenmiştir. Hesapta karşılığı bulunmayan çek için banka, mevzuatta öngörülen sorumluluk tutarını hamile ödemekle yükümlüdür ve karşılıksız işlem Kredi Kayıt Bürosu ile Merkez Bankası sistemlerine yansır. Çeklerin karekodlu olarak basılması ve çek hesabı açılırken bankanın araştırma yapması, çek sisteminin güvenilirliğini artırmak için getirilmiş düzenlemelerdir. Ticari çekler bankalarda iskonto edilerek finansman sağlanabilir ve kredi teminatı olarak da kullanılabilir.
Örnek
Bir mobilya mağazası, tedarikçisine 15 Kasım tarihli 250 bin TL'lik çek verir; tedarikçi çeki bu tarihte bankaya ibraz ettiğinde mağazanın hesabında yeterli para varsa çek ödenir, yoksa çek karşılıksız işlemi görür.
İlgili mevzuat
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, md. 780 vd. (çek) (RG 14.2.2011, 27846)