Bağımsız denetim nedir?
İngilizce: Independent audit (external audit)
Diğer adları: Dış denetim, Denetçi görüşü
Bağımsız denetim, bir işletmenin finansal tablolarının uygulanan finansal raporlama çerçevesine (örneğin TFRS) tüm önemli yönleriyle uygun biçimde hazırlanıp hazırlanmadığı hakkında, işletmeden bağımsız bir denetçinin makul güvence sağlayacak denetim kanıtı toplayarak görüş bildirmesidir. Türkiye'de bağımsız denetim faaliyetleri Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından düzenlenir; denetimler KGK'nın yayımladığı Bağımsız Denetim Standartları'na göre yapılır. Bankalar, halka açık şirketler ve belirli büyüklüğü aşan şirketler bağımsız denetime tabidir.
Denetim sonunda denetçi dört tür görüşten birini verir: olumlu görüş (tablolar tüm önemli yönleriyle doğru), sınırlı olumlu görüş (belirli bir konu dışında doğru), olumsuz görüş (tablolar yaygın biçimde yanlış) ve görüş bildirmekten kaçınma (yeterli kanıt elde edilemedi). Denetim, işletme içindeki iç denetim ve iç kontrol faaliyetlerinden farklıdır: iç denetim yönetime hizmet eder, bağımsız denetim ise yatırımcılar, kredi verenler ve kamu için güvence sağlar. Kredi analistleri, finansal tabloların denetimli olup olmadığına ve denetçi görüşüne mutlaka bakar. Bankalarda bağımsız denetim kuruluşlarının yetkilendirilmesi BDDK'nın düzenlemelerine de tabidir.
Örnek
Bir kredi başvurusunda şirketin sunduğu finansal tablolar sınırlı olumlu görüşlü bir denetim raporuyla gelmişse, analist sınırlamaya konu olan kalemi (örneğin şüpheli alacak karşılığı) ayrıca inceler.
İlgili mevzuat
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, md. 397 vd. (denetim) (RG 14.2.2011, 27846)