Gerçeğe uygun değer nedir?

Gerçeğe uygun değer, TFRS 13 standardının tanımıyla, ölçüm tarihinde piyasa katılımcıları arasında olağan bir işlemde bir varlığın satışından elde edilecek ya da bir borcun devrinde ödenecek fiyattır. Bu tanım işletmeye özgü bir değer değil, piyasa temelli bir değerdir; yani işletmenin varlığa ne kadar değer biçtiği değil, piyasanın ne kadar ödeyeceği esas alınır. Tarihî maliyetten farkı, varlık ve borçların güncel piyasa koşullarını yansıtacak biçimde ölçülmesidir.

Standart, ölçümde kullanılan girdilerin gözlemlenebilirliğine göre üç seviyeli bir hiyerarşi tanımlar. Seviye 1, aktif piyasada aynı varlık için oluşan kote fiyatlardır (örneğin borsada işlem gören bir pay). Seviye 2, doğrudan ya da dolaylı gözlemlenebilen diğer girdilerdir (benzer araçların fiyatları, piyasa faiz eğrileri). Seviye 3 ise gözlemlenemeyen, işletmenin kendi varsayımlarına dayanan girdilerdir; bu seviyedeki ölçümler en fazla yargı içerdiği için dipnotlarda ayrıntılı açıklama gerektirir. Bankalarda alım-satım amaçlı menkul kıymetler ve türev araçlar gerçeğe uygun değerle ölçülür; değer değişimleri kâr veya zarara ya da diğer kapsamlı gelire yansıtılır.