Harcama itirazı (chargeback) nedir?

Harcama itirazı ya da yaygın adıyla chargeback, kart sahibinin hesap özetinde gördüğü bir işleme, işlemi kendisinin yapmadığı, ürünün teslim edilmediği, hizmetin verilmediği ya da tutarın hatalı alındığı gibi gerekçelerle kartı çıkaran bankası üzerinden itiraz etmesidir. Banka itirazı inceler ve uygun görürse kart kuruluşunun (uluslararası kart şemaları ya da yerli şema) kurallarına göre işlemi üye iş yerinin bankasına geri yönlendirir. Süreç bu kurallarda belirlenen sürelere ve belge şartlarına tabidir.

İtiraz sürecinde banka genellikle tutarı geçici olarak ayırır ya da faiz işletmez; iş yeri, işlemin gerçekten yapıldığını gösteren belgeyi sunarsa itiraz reddedilebilir. 5464 sayılı Kanun, kartın kaybolması veya çalınması hâlinde bildirimden önceki ve sonraki işlemler için kart sahibinin sorumluluğunu sınırlar; bu hükümler yetkisiz işlemlerde itirazın hukuki zeminini oluşturur. Kartın şifresini paylaşmak, doğrulama kodunu üçüncü kişiye vermek gibi kart sahibinin ağır kusuru sorumluluğun dağılımını değiştirebilir. İtiraz mümkün olan en kısa sürede ve yazılı ya da kayıtlı kanaldan yapılmalıdır.