BASH Sözlük · Kategori
Bankacılık terimleri
Banka hesabından ödeme sistemlerine, kredi kartından sermaye yeterliliğine kadar bankacılığın günlük dilini oluşturan terimler. Her terimde sade bir tanım, İngilizce karşılık, kısa bir örnek ve ilgili mevzuat bulunur.
- Bankacılık ve ödemeler
- Krediler ve teminatlar
- Para ve sermaye piyasaları
- Muhasebe ve finansal analiz
- Mevzuat, vergi ve uyum
- Fintech ve dijital finans
- Sürdürülebilir finans
- Kariyer ve sınavlar
A
- Aktif-pasif yönetimi (ALM)Asset-liability management (ALM) · Bankacılık ve ödemelerAktif-pasif yönetimi (ALM), bankanın varlık ve yükümlülüklerinin vade, faiz ve kur uyumsuzluğundan doğan likidite ve faiz riskini yönetmesidir.
- Asgari ödemeMinimum payment · Bankacılık ve ödemelerAsgari ödeme, kredi kartı borcunun dönem sonunda en az ödenmesi gereken kısmıdır; oranı BDDK kararıyla kart limitine göre belirlenir.
B
- Banka kartıDebit card · Bankacılık ve ödemelerBanka kartı (debit kart), harcamayı doğrudan vadesiz hesaptaki bakiyeden çeken karttır; kredi kartından farkı borçlanma değil mevcut parayı kullanmasıdır.
- Basel düzenlemeleriBasel Accords · Bankacılık ve ödemelerBasel düzenlemeleri, Basel Bankacılık Denetim Komitesi'nin sermaye, likidite ve risk yönetimi için belirlediği uluslararası standartlardır (Basel I, II, III).
- BDDKBanking Regulation and Supervision Agency (BRSA) · Bankacılık ve ödemelerBDDK (Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu), bankaları ve finansal kiralama, faktoring, finansman şirketlerini düzenleyen ve denetleyen bağımsız kurumdur.
E
F
H
- Harcama itirazı (chargeback)Chargeback · Bankacılık ve ödemelerHarcama itirazı (chargeback), kart sahibinin tanımadığı ya da hizmeti alınmayan bir kart işlemine bankası aracılığıyla itiraz edip iadesini istemesidir.
- HavaleIntra-bank transfer · Bankacılık ve ödemelerHavale, aynı bankanın hesapları arasında yapılan para transferidir; farklı bankalar arasındaki EFT ve FAST'tan ayrılır ve genellikle anında gerçekleşir.
I
K
- Katılım hesabıParticipation account · Bankacılık ve ödemelerKatılım hesabı, katılım bankalarında faiz yerine kâr ve zarara katılma esasıyla işleyen hesaptır; getirisi önceden kesin olarak belirlenmez.
- KKBCredit Bureau of Türkiye (KKB) · Bankacılık ve ödemelerKKB (Kredi Kayıt Bürosu), bankalar tarafından kurulan, kredi bilgilerini toplayıp raporlayan ve kredi notu üreten kredi bürosu şirketidir.
- KMH (Kredili mevduat hesabı)Overdraft account · Bankacılık ve ödemelerKMH (kredili mevduat hesabı), vadesiz hesaba tanımlanan ve bakiye bittiğinde otomatik devreye giren kredi limitidir; kullanılan tutara günlük faiz işler.
- Kredi kartıCredit card · Bankacılık ve ödemelerKredi kartı, banka tarafından belirlenen limit içinde nakit kullanmadan alışveriş ve nakit çekim imkânı veren karttır; faiz oranları TCMB sınırlarına tabidir.
- Kredi notuCredit score · Bankacılık ve ödemelerKredi notu, bir kişinin kredi borcunu ödeyememe olasılığını geçmiş ödeme davranışına göre tahmin eden skordur; kredi ve kart başvurularında kullanılır.
L
M
- MevduatDeposit · Bankacılık ve ödemelerMevduat, bankaya geri ödenmek üzere yatırılan paradır; vadesiz ve vadeli türleri, faiz getirisi, stopajı ve TMSF sigortası bu sayfada özetlenir.
- Mevduat sigortasıDeposit insurance · Bankacılık ve ödemelerMevduat sigortası, banka batsa bile mevduatın belirli tutara kadar TMSF tarafından ödenmesini sağlayan güvencedir; kapsam ve limit Fon Kurulunca belirlenir.
N
- Nakit avansCash advance · Bankacılık ve ödemelerNakit avans, kredi kartı limitinden nakit para çekilmesidir; faiz çekim gününden itibaren işler ve alışverişten farklı, genellikle daha yüksek oran uygulanır.
- Net faiz marjıNet interest margin (NIM) · Bankacılık ve ödemelerNet faiz marjı (NIM), bankanın faiz gelirleri ile faiz giderleri arasındaki farkın faiz getirili ortalama varlıklara oranıdır; bankacılık kârlılığının özüdür.
P
R
S
- Sermaye yeterlilik oranı (SYR)Capital adequacy ratio (CAR) · Bankacılık ve ödemelerSermaye yeterlilik oranı (SYR), bankanın özkaynağının risk ağırlıklı varlıklarına oranıdır; bankanın olası zararları karşılama gücünü ölçer.
- SWIFTSociety for Worldwide Interbank Financial Telecommunication · Bankacılık ve ödemelerSWIFT, bankaların uluslararası ödeme ve mesajlaşmasını sağlayan güvenli ağdır; SWIFT (BIC) kodu yurt dışı transferde alıcı bankayı tanımlar.
T
- Takipteki kredi (NPL)Non-performing loan (NPL) · Bankacılık ve ödemelerTakipteki kredi (NPL), ödemesi belirli süreden fazla geciken ya da tahsili şüpheli hâle gelen kredidir; NPL oranı banka sağlığının temel göstergesidir.
- TCMBCentral Bank of the Republic of Türkiye (CBRT) · Bankacılık ve ödemelerTCMB (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası), temel amacı fiyat istikrarı olan, para politikasını yürüten, banknot basan ve ödeme sistemlerini işleten kurumdur.
- TMSFSavings Deposit Insurance Fund (SDIF) · Bankacılık ve ödemelerTMSF (Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu), mevduatı sigortalayan, sorunlu bankaların çözümlenmesini ve tahsilat süreçlerini yürüten kamu tüzel kişisidir.
- TR KarekodTR QR Code · Bankacılık ve ödemelerTR Karekod, ödemelerde kullanılan karekodların Türkiye'de ortak bir standartla üretilmesini sağlayan yapıdır; farklı banka uygulamaları aynı kodu okuyabilir.
V
Bu sözlük bilgi amaçlıdır; yatırım, hukuk ya da vergi danışmanlığı yerine geçmez.