Kitle fonlaması nedir?
İngilizce: Crowdfunding
Diğer adları: Paya dayalı kitle fonlaması, Borçlanmaya dayalı kitle fonlaması
Kitle fonlaması, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 3. maddesindeki tanıma göre, bir projenin veya girişim şirketinin ihtiyaç duyduğu fonu sağlamak amacıyla, Kurul tarafından belirlenen esaslar dahilinde, Kanun'un yatırımcı tazminine ilişkin hükümlerine tabi olmaksızın kitle fonlama platformları aracılığıyla halktan para toplanmasıdır. Türkiye'de sermaye piyasası mevzuatı kapsamındaki kitle fonlaması, SPK'dan izin almış platformlar üzerinden yürütülür.
İki temel model vardır. Paya dayalı kitle fonlamasında yatırımcılar, fon toplayan girişim şirketinin ortağı olur ve şirketin değer artışından pay alır. Borçlanmaya dayalı kitle fonlamasında ise yatırımcılar girişime belirli bir getiri karşılığında borç verir ve bu alacak bir sermaye piyasası aracıyla temsil edilir. SPK düzenlemeleri, kampanya süreçlerini, girişimin bilgilendirme yükümlülüklerini, platformların sorumluluklarını ve yatırımcıların yatırım yapabileceği tutarlara ilişkin sınırları belirler. Bağış ya da ödül karşılığı yapılan kampanyalar ise sermaye piyasası mevzuatı kapsamındaki kitle fonlamasından farklıdır. Girişimlere yatırım yüksek risk taşır: şirketin başarısız olması hâlinde yatırılan paranın tamamı kaybedilebilir ve paylar kolayca satılamayabilir.
Örnek
Yazılım geliştiren bir girişim şirketi, SPK izinli bir kitle fonlama platformunda paya dayalı kampanya açar; kampanya hedefine ulaşırsa yatırımcılar şirketin yeni paylarını alarak ortak olur, ulaşamazsa paralar iade edilir.
İlgili mevzuat
- 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, md. 3/1-z (RG 30.12.2012, 28513)