Akreditif nedir?
İngilizce: Letter of credit (L/C)
Diğer adları: Vesaik karşılığı ödeme güvencesi, L/C
Akreditif, dış ticarette alıcının (ithalatçı) talimatıyla bankasının, satıcıya (ihracatçı) akreditif şartlarına uygun belgeleri belirlenen süre içinde ibraz etmesi hâlinde ödeme yapmayı ya da vadeli ödemeyi kabul etmeyi taahhüt ettiği bir ödeme yöntemidir. İşlemin özü, malın kendisinin değil belgelerin (konşimento, fatura, menşe şahadetnamesi, sigorta poliçesi gibi) incelenmesidir; bankalar belgelerle ilgilenir, malla ilgilenmez. Uygulama, Milletlerarası Ticaret Odası'nın akreditiflere ilişkin yeknesak kural ve uygulamalarına (UCP 600) göre yürütülür.
Akreditifin tarafları; amir (ithalatçı), amir banka (akreditifi açan banka), lehtar (ihracatçı) ve ihracatçı ülkesindeki ihbar ya da teyit bankasıdır. Teyitli akreditifte ihracatçının ülkesindeki banka da ödeme taahhüdüne katılır ve ihracatçının ülke ve banka riskini azaltır. Görüldüğünde ödemeli, vadeli (kabul kredili), rotatif, devredilebilir ve karşılıklı akreditif gibi türleri vardır. Akreditif ithalatçının bankası için gayrinakdi kredidir. Diğer dış ticaret ödeme yöntemleri olan peşin ödeme, mal mukabili ve vesaik mukabili ödemeye göre taraflar arasında riski en dengeli dağıtan yöntem kabul edilir.
Örnek
Türk bir ihracatçı, Mısırlı alıcıyla teyitli akreditif üzerinde anlaşır; malı yükleyip konşimento ve faturayı akreditif şartlarına uygun biçimde Türk bankasına ibraz edince, alıcı ödeme yapmasa bile teyit bankasından bedeli tahsil eder.
İlgili mevzuat
- 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, md. 48 (RG 1.11.2005, 25983 mük.)
- 32 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Karar (RG 11.8.1989, 20249)