Aktif-pasif yönetimi (ALM) nedir?

Aktif-pasif yönetimi (ALM), bir bankanın bilançosunun iki tarafını, yani kredi ve menkul kıymet gibi varlıklarını (aktif) ve mevduat, borçlanma gibi yükümlülüklerini (pasif) birlikte ele alarak vade, faiz ve kur uyumsuzluklarından doğan riskleri yönetmesidir. Bankalar genellikle kısa vadeli mevduatla uzun vadeli kredi verdiği için yapısal bir vade uyumsuzluğu taşır; ALM'nin görevi bu uyumsuzluğun banka kârını ve likiditesini tehlikeye atmayacak düzeyde kalmasını sağlamaktır.

ALM'nin başlıca araçları; vade ve yeniden fiyatlama boşluğu (gap) analizi, faiz şoklarının net faiz gelirine ve özkaynağın ekonomik değerine etkisini ölçen duyarlılık analizleri, likidite stres testleri ve fon transfer fiyatlamasıdır (FTP). Kararlar, üst yönetimin katıldığı Aktif-Pasif Komitesi'nde (APKO) alınır ve banka hazinesi tarafından swap, repo ve menkul kıymet işlemleriyle uygulanır. BDDK, bankacılık hesaplarından kaynaklanan faiz oranı riski ve likidite riski için ayrı düzenlemeler ve rehberler yayımlamıştır. ALM, hazine biriminde kariyer düşünenler için temel uzmanlık alanlarından biridir.