Enflasyon muhasebesi nedir?
İngilizce: Inflation accounting (hyperinflationary reporting)
Diğer adları: Enflasyon düzeltmesi, TMS 29
Enflasyon muhasebesi, yüksek enflasyon dönemlerinde tarihî maliyetle tutulan finansal tabloların, paranın satın alma gücündeki düşüşü yansıtacak şekilde genel fiyat endeksiyle düzeltilmesidir. Temel ayrım parasal ve parasal olmayan kalemler arasındadır: nakit, alacak ve borç gibi parasal kalemler zaten cari para birimiyle ifade edildiği için düzeltilmez; stoklar, maddi duran varlıklar ve özkaynak gibi parasal olmayan kalemler ise edinildikleri tarihten bilanço tarihine kadarki endeks değişimine göre düzeltme katsayısıyla güncellenir. Net parasal pozisyon kazancı ya da kaybı ayrıca hesaplanır.
Türkiye'de enflasyon muhasebesinin iki boyutu vardır. Finansal raporlama tarafında TMS 29 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama standardı, KGK'nın duyurusuyla 2023 yılı sonu finansal tablolarından itibaren uygulanmaya başlanmıştır. Vergi tarafında ise 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesi ve geçici maddeleri düzenleme yapar; 2023 sonu bilançolarında vergisel düzeltme yapılmış, sonraki dönemlere ilişkin kapsam ve erteleme kanun değişiklikleriyle belirlenmiştir. 7571 sayılı Kanunla eklenen geçici 37. madde, 2025 ile 2026 ve 2027 dönemleri bakımından düzeltme şartlarının gerçekleşmemiş sayılmasını öngörmüştür; istisnalar için madde metnine bakılmalıdır.
Örnek
Yıl başında 1 milyon TL'ye alınan arsa, yıl içinde genel fiyat endeksi 1,5 kat artmışsa enflasyon düzeltmeli bilançoda 1,5 milyon TL ile gösterilir; kasadaki 1 milyon TL nakit ise düzeltilmez ve satın alma gücü kaybı parasal kayıp olarak yansır.
İlgili mevzuat
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, mük. md. 298, geçici md. 33 ve 37 (RG 10.1.1961, 10703)