Swap nedir?

Swap, iki tarafın belirli bir süre boyunca birbirlerine farklı nakit akışları ödemeyi kararlaştırdığı türev sözleşmedir; kelime anlamıyla 'takas' demektir. En yaygın türleri faiz swapı ve döviz (para) swapıdır. Faiz swapında taraflardan biri sabit faiz, diğeri değişken faiz (örneğin TLREF'e bağlı) öder; anapara el değiştirmez, yalnız faiz farkları ödenir. Döviz swapında ise taraflar başlangıçta iki farklı para birimini değiştirir, vade sonunda önceden belirlenen kurdan geri değişir; çapraz para swaplarında ara dönemde faiz ödemeleri de yapılır.

Swaplar, bankaların ve şirketlerin faiz ve kur riskini yönetmesinin temel araçlarıdır: değişken faizli kredi kullanan bir şirket faiz swapıyla borcunu fiilen sabit faizli hâle getirebilir; döviz fazlası olan bir banka swapla Türk lirası fonlama sağlayabilir. Merkez Bankası da bankalarla swap işlemleri yaparak likidite ve rezerv yönetimi yürütür. Swap piyasasında yabancı yatırımcıların Türk lirası erişimi, kur ve faiz dinamiklerini doğrudan etkiler. Swaplar çoğunlukla tezgâh üstünde, uluslararası standart sözleşmelerle (ISDA) yapılır ve karşı taraf riski teminat anlaşmalarıyla yönetilir.