Gerçek faydalanıcı nedir?

Gerçek faydalanıcı, bir yükümlü nezdinde işlem yapan gerçek kişiyi, tüzel kişiyi veya tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri nihai olarak kontrol eden ya da bunlar üzerinde nihai etkiye sahip olan gerçek kişi veya kişilerdir. Kısacası bir işlemin ya da şirketin 'arkasındaki gerçek kişi'dir. Tüzel kişilerde gerçek faydalanıcı genellikle sermayede veya oy haklarında belirli bir oranın üzerinde paya sahip olan gerçek kişiler olarak belirlenir; böyle bir kişi yoksa şirketi başka yollarla kontrol edenler, o da tespit edilemiyorsa en üst düzey yöneticiler gerçek faydalanıcı kabul edilir.

Gerçek faydalanıcının tespiti, suç gelirlerinin aklanmasıyla mücadelede kritik öneme sahiptir; çünkü aklama ve yaptırımlardan kaçınma girişimlerinde paravan şirketler, katmanlı ortaklık yapıları ve başkası adına hareket eden kişiler sıkça kullanılır. MASAK Tedbirler Yönetmeliği, yükümlülerin müşterinin tanınması kapsamında gerçek faydalanıcıyı belirlemek için makul tedbirleri almasını ve başkası hesabına hareket edilip edilmediğini sorgulamasını öngörür. Uluslararası standartlar da şirketlerin gerçek faydalanıcı bilgisinin güncel ve yetkili mercilerce erişilebilir olmasını ister. Bankalar şirket müşterilerinden ortaklık yapısını gösteren belgeler ve beyanlar alarak bu tespiti yapar.