Mevduat nedir?
İngilizce: Deposit
Mevduat, gerçek ya da tüzel kişilerin bir bankaya, istendiğinde veya belirli bir vadenin sonunda aynen ya da faiziyle geri alınmak üzere yatırdığı paradır. Bankacılık Kanunu'na göre mevduat kabul etmek yalnız mevduat bankalarına tanınmış bir yetkidir; katılım bankalarında aynı işlevi katılım fonu görür. Mevduat, bankanın bilançosunda pasif tarafta yer alan en büyük yabancı kaynaktır ve bankanın kredi verebilmesinin ana fon kaynağıdır.
Mevduat iki temel biçimde tutulur. Vadesiz mevduatta para her an çekilebilir ve genellikle faiz işlemez ya da çok düşük faiz işler. Vadeli mevduatta para belirli bir süre (örneğin 32 gün, 3 ay, 1 yıl) bağlanır; vade sonunda anapara ile birlikte faiz ödenir, vadeden önce bozulursa faiz hakkı kaybedilebilir. Mevduat faizinden gelir vergisi kesintisi (stopaj) yapılır ve gerçek kişilere ait mevduat belirli bir tutara kadar Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu güvencesindedir. Bankalar topladıkları mevduatın bir kısmını Merkez Bankası'nda zorunlu karşılık olarak tutmak zorundadır; bu nedenle mevduat, para politikasının da doğrudan konusudur.
Örnek
100.000 TL'yi 92 gün vadeli mevduata yatıran bir müşteri, vade sonunda brüt faizden stopaj düşüldükten sonra kalan net faizi anaparasıyla birlikte alır; parayı vadeden önce çekerse sözleşmesine göre faiz hakkını kaybedebilir.
İlgili mevzuat
- 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, md. 60, 63 (RG 1.11.2005, 25983 mük.)