Yatırım Kuruluşları Modül Değerlendirme
Modül Değerlendirme
SPL LisanslamaBölüm 10 · YK1 — Yatırım KuruluşlarıDers 10.7
Modül Değerlendirme
YK1.7 · Modül Değerlendirme · 20 Soru · Kapsamlı
Yatırım Kuruluşları modülünün kapsamlı değerlendirmesi. 20 soru — 6 dersi de kapsayan kolay/orta/zor karışımı. III-37.1 hizmetlerden III-42.1 dijital onboarding'e, V/65 kaldıraç oranlarından III-35/A.2 kitle fonlamasına. SPL Düzey 1, 2, 3 + Türev Araçlar sınavlarında ortak müfredat. Skorunu üstte takip et; sonunda 5 seviyeli değerlendirme + sıradaki adımlar.
Yatırım Kuruluşları modülü
Sınav kapsamı
Bu değerlendirme şu sınavların ortak müfredatıdır: Düzey 1 · Düzey 2 · Düzey 3 · Türev Araçlar
Bu dersin kapsamına girmeyen sınavlar: Kurumsal Yön. · Kredi Der. · Konut Değ. · Gayrimenkul Değ. · BS Denetim
Nasıl çalışır?
Aşağıda 20 soru bulunuyor. Her soru bir cevap seçtiğin anda doğru/yanlış geri bildirimi verir; doğru cevap yeşil, yanlış kırmızı işaretlenir; açıklama + ders bağlantısı gösterilir. Skorun üstteki barda anlık güncellenir.
Soruların dağılımı: YK1.1 (4 soru) — III-37.1 hizmetler ve sermaye; YK1.2 (4 soru) — III-39.1 kuruluş ve ortaklık; YK1.3 (3 soru) — III-45.1 belge ve 2FA; YK1.4 (3 soru) — V/65 kaldıraç oranları; YK1.5 (3 soru) — III-35/A.2 kitle fonlaması; YK1.6 (3 soru) — III-42.1 dijital onboarding.
Tüm soruları yanıtladıktan sonra 5 seviyeli sonuç görüntülenecek — pekiştirme önerisi ve SPL sınav stratejisi.
Modülün 6 Dersi
III-37.1
YK1.1
Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri
III-39.1
YK1.2
Kuruluş ve Faaliyet Esasları
III-45.1
YK1.3
Belge ve Kayıt Düzeni
V/65
YK1.4
Kredili Alım, Açığa Satış, Ödünç
III-35/A.2
YK1.5
Kitle Fonlaması
III-42.1
YK1.6
Uzaktan Kimlik + E-Sözleşme
Hadi başlayalım
İlerleme
0 doğru · 0 / 20 yanıtlandı
Modül Değerlendirme
KOLAY
01SPK Tebliği III-37.1'e göre aşağıdakilerden hangisi yatırım hizmeti veya faaliyetidir? YK1.1
Sermaye piyasası araçlarının alım satımına aracılık 6362 sayılı Kanunun m.37/1'inde sayılan 10 yatırım hizmet ve faaliyetinden biridir (III-37.1 m.4/1 aynı listeyi verir): (a) emirlerin alınması ve iletilmesi; (b) emirlerin gerçekleştirilmesi; (c) kendi hesabından alım satım; (ç) portföy yöneticiliği; (d) yatırım danışmanlığı; (e) yüklenimli ve (f) yüklenimsiz halka arz aracılığı; (g) çok taraflı alım satım sistemlerinin işletilmesi; (ğ) müşteri namına saklama ve yönetim; (h) Kurulca belirlenecek diğer hizmetler. Servet yönetimi ve finansal planlama yan hizmettir (6362 m.38/1-e) — yatırım hizmeti DEĞİL. Vergi danışmanlığı sermaye piyasası kapsamı dışındadır. YK1.1 → III-37.1
ORTA
02Aracı kurum yetki kategorilerinden aşağıdakilerden hangisi III-39.1 uyarınca tanımlanmıştır? YK1.1
Üç kategori — dar yetkili, kısmi yetkili, geniş yetkili (III-37.1 m.7). Dar yetkili: emir iletimine aracılık + sınırlı saklama. Kısmi yetkili: işlem aracılığı + portföy aracılığı + en geniş yan hizmetler. Geniş yetkili: tüm yatırım hizmetleri (halka arz aracılığı dahil) + tüm yan hizmetler. Her kategori farklı asgari sermaye gerektirir. YK1.1 → III-37.1 m.7
ZOR
032026 yılı için yeni kurulacak bir geniş yetkili aracı kurumun asgari özsermaye tutarı ne kadardır? YK1.2
440 milyon TL (SPK Bülteni 2025/68, 31.12.2025). 2026 yılı için belirlenen asgari sermaye tutarları: Dar yetkili: 45M TL; Kısmi yetkili: 190M TL; Geniş yetkili (mevcut): 380M TL; Yeni kurulacak geniş yetkili: 440M TL. Yeni kurulacaklar için ek %16 sermaye tamponu uygulanır — operasyonel risk ve fonksiyon başlatma maliyetleri için. 2026 yeniden değerleme oranı: %25,49. YK1.2 → III-39.1 m.5
ORTA
04Aşağıdakilerden hangisi III-37.1 m.6 uyarınca yan hizmettir ve aracı kuruma bildirim yeterlidir (Kurul izni gerekmez)? YK1.1
Saklama hizmeti (III-37.1 m.6/1/(a)) — 5 yan hizmetten biri. 5 yan hizmet: (a) saklama, (b) kredili işlem-açığa satış-ödünç (V/65 işlemleri), (c) yatırım araştırması ve finansal analiz, (ç) genel yatırım tavsiyesi, (d) merkezi karşı taraf hizmetleri. Bildirim rejimi (m.6/3): yan hizmet için Kurul izni gerekmez; 20 iş günü içinde Kurul itiraz etmezse hizmete başlanabilir. Yatırım danışmanlığı, halka arz aracılığı, portföy yöneticiliği ise yatırım hizmetleridir — bunlar için Kurul izni zorunlu. YK1.1 → III-37.1 m.6
ORTA
05III-39.1 m.5 uyarınca aracı kurum kuruluş şartlarından aşağıdakilerden hangisi YANLIŞTIR? YK1.2
Limited şirket olarak kurulamaz — yanlış olan ifade. III-39.1 m.5 uyarınca aracı kurum anonim ortaklık olarak kurulmalıdır; limited şirket olamaz. Diğer kuruluş şartları: nakden ödenmiş asgari sermaye, nama yazılı paylar, esas sözleşmenin Kurul düzenlemelerine uygun olması, kurucuların m.7'deki şeffaflık ve mali itibar şartlarını sağlaması, sermaye yeterliliği. Mantık: nama yazılı pay → ortaklık yapısının izlenebilir olması; AŞ → kurumsal yönetim ve şeffaflık gereği. YK1.2 → III-39.1 m.5
ZOR
06Geniş yetkili bir aracı kurumun ticaret unvanında bulunması zorunlu olan ibare hangisidir? YK1.2
"Yatırım Menkul Değerler" (III-39.1 m.7). Unvan kuralları: dar/kısmi yetkili aracı kurumlar ticaret unvanlarında "menkul değerler" veya "menkul kıymetler" ibaresini kullanır; geniş yetkili aracı kurumlar ise "yatırım menkul değerler" ibaresini kullanmak zorundadır. Mantık: unvan tek başına yetki kategorisini gösterir — yatırımcı bir kurumun adından yetkilerini anlar. "X Yatırım Menkul Değerler A.Ş." → geniş yetkili; "Y Menkul Değerler A.Ş." → dar/kısmi yetkili. "Aracılık" ibaresi gerekli değil. YK1.2 → III-39.1 m.7
ZOR
07III-39.1 m.34 uyarınca aracı kurum ortaklık yapısı değişikliklerinde SPK izni gerektiren payın asgari yüzdesi kaçtır? YK1.2
%10 ve üzeri pay devirleri SPK iznine tabidir; ek eşikler %20, %33, %50. (III-39.1 m.34). Eşik mantığı: (1) %10 alt eşiği — "önemli etkiye sahip ortak" olma; (2) %20 — yönetimde temsil hakkı; (3) %33 — engelleme yetkisi; (4) %50 — kontrol gücü. %10 altındaki pay devirleri: SPK iznine tabi değil; sadece 10 iş günü içinde bildirim. Mantık: aracı kurumun ortaklık yapısının izlenebilirliği + müşteri koruması. "Önemli etkiye sahip ortak" tanımı III-39.1 ile III-35/A.2 (Kitle Fonlaması) için aynı %10 eşiği kullanır. YK1.2 → III-39.1 m.34
ZOR
086362 sayılı Kanun m.39/9 uyarınca bankalar hangi yatırım hizmet ve faaliyetlerini yürütebilir? YK1.2
6362 m.39/9: m.37/1'in (a) emirlerin alınması ve iletilmesi, (b) emirlerin gerçekleştirilmesi, (c) kendi hesabından alım satım, (ğ) müşteri namına saklama ve (h) Kurulca belirlenecek diğer hizmetler bentlerindeki faaliyetler bankalarca da yürütülebilir. Yatırım ve kalkınma bankaları ayrıca (ç) portföy yöneticiliği, (d) yatırım danışmanlığı, (e) yüklenimli ve (f) yüklenimsiz halka arz aracılığı hizmetlerini de sunabilir. Bankaların bu hizmetlere ilişkin usul ve esaslarını Kurul belirler. (g) çok taraflı alım satım sistemlerinin işletilmesi bankalar için sayılmamıştır; bu yüzden B yanlıştır.
ORTA
09III-45.1 m.7 uyarınca aracı kurumların düzenlemesi gereken zorunlu belge aşağıdakilerden hangisi DEĞİLDİR? YK1.3
Karar Defteri (Kredi Komitesi) III-45.1 m.7'deki 9 zorunlu belgeden DEĞİLDİR — bu V/65 m.10 (Kredi Komitesi) gereği tutulan ayrı bir belgedir, noter onaylı. III-45.1 m.7 — 9 zorunlu belge: (1) Nakit Alındı Belgesi, (2) Nakit Ödendi Belgesi, (3) Müşteri Emir Formu, (4) Türev Emir Takip Formu, (5) Seans Takip Formu, (6) İşlem Sonuç Formu (3 tip: pay, türev, diğer), (7) İşlem Talimat Formu, (8) Türev Teminat Durum Formu, (9) Pozisyon Limit Aşım Formu, ve Hesap Ekstresi. 2015 değişikliğinde: III-45.1.a (11.11.2015) ile İşlem Talimat Formu ve İşlem Sonuç Formu birleştirildi. YK1.3 → III-45.1 m.7
ORTA
10III-45.1 m.5/A uyarınca iki bileşenli kimlik doğrulama (2FA) hangi sınıflardan farklı 2 bileşenden oluşmalıdır? YK1.3
3 sınıftan farklı 2 bileşen seçilir. III-45.1 m.5/A 2FA üç sınıf tanımlar: (1) Bildiği — parola, PIN; (2) Sahip olduğu — SMS OTP, token, akıllı kart; (3) Biyometrik karakteristik — parmak izi, yüz tanıma, iris. Şart: farklı 2 sınıftan seçilmiş bileşenler; bağımsızlık ilkesi — bir bileşenin ele geçirilmesi diğerinin güvenliğini tehlikeye atmamalı. Tipik kombinasyonlar: parola + SMS OTP (en yaygın); parola + parmak izi; SMS OTP + yüz tanıma. 2FA altyapı son tarihi: 31.12.2022 (i-SPK.37.5 ile uygulama detayları, 3.3.2022). III-42.1 ile entegre çalışır — elektronik sözleşmenin imzalanması için 2FA zorunlu. YK1.3 → III-45.1 m.5/A
KOLAY
11III-45.1 m.27 uyarınca uzaktan kimlik tespiti video kayıtları kaç yıl saklanmalıdır? YK1.3
10 yıl (III-45.1 m.27 + TTK m.82). "Aracı Kurumlar ve Portföy Yönetim Şirketleri Tarafından Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına İlişkin Tebliğ uyarınca uzaktan kimlik tespiti süresince alınan tüm belgeler ve video görüntüler dahil elektronik kayıtları düzenli ve tasnif edilmiş bir biçimde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 82'nci maddesi uyarınca 10 yıl süre ile saklamaları zorunludur". Mantık: uzaktan kimlik tespiti yüz yüze görüşmenin yerine geçer; klasik kimlik belgeleri 10 yıl saklanır; uzaktan video da aynı statüde. Format: elektronik (yedeklemeli, şifreli, KVKK uyumlu); SPK denetiminde 5 iş günü ibraz. YK1.3 → III-45.1 m.27
KOLAY
12V/65 m.7 uyarınca kredili işlemde başlangıç ve sürdürme özsermaye oranları sırasıyla nedir? YK1.4
Başlangıç %50, sürdürme %35 (V/65 m.7). Başlangıç oranı %50: müşteri 100 TL'lik pay alımı için en az 50 TL özkaynak getirir; aracı kurum maksimum 50 TL kredi verir → 2x kaldıraç. Sürdürme oranı %35: işlem süresince inilemeyen alt sınır; altına düşerse özkaynak tamamlama çağrısı + 2 iş günü + resen satış. 2020'den önce sürdürme %25'ti; 19.3.2020 17/400 sayılı SPK kararıyla %35'e çıkarıldı. Aracı kurum daha yüksek oran belirleyebilir (kendi risk politikası gereği). SPK genel değişiklik için TCMB görüşü alır; pazar/araç bazında SPK serbestçe oranı belirleyebilir. YK1.4 → V/65 m.7
ZOR
13V/65 uyarınca aracı kurumun bir müşteriye açabileceği maksimum kredi tutarı ortalama özsermayesinin yüzde kaçıdır? Aynı zamanda şirket bazında kredili işlem havuzu sınırı nedir? YK1.4
Müşteri %10 (özel %20), şirket %25 (V/65 m.8/1-2 + V/81 değişikliği). Müşteri başına kredi (m.8/1): "Aracı kurumların bir müşteriye açacakları kredi tutarı ortalama özsermaye tutarının %10'unu aşamaz" — temel kural. "Sürdürme teminatının kredili işlem süresince %50 oranında ve üzerinde uygulanması kaydı ile aracı kurumların bir müşteriye açabilecekleri kredi tutarı iki katına kadar artırılabilir" — özel durum %20. Şirket bazında konsantrasyon (V/81 ile eklenen 4. fıkra): "Aracı kurumun tüm müşteri hesaplarındaki kredili işleme konu hisse senetlerinin toplam değerinin bir şirket tarafından ihraç edilen kısmı, ortalama özsermaye tutarının %25'ini aşamaz". Mantık: konsantrasyon riski yönetimi — tek müşteri (%10) ve tek şirket (%25) için ayrı sınırlar. Klasik tuzak: müşteri %10 ≠ şirket %25 — karıştırma. YK1.4 → V/65 m.8 + V/81
ORTA
14Sürdürme oranı altına düşen müşteri özkaynak tamamlama çağrısına ne kadar süre içinde cevap vermek zorundadır ve aksi halde ne olur? YK1.4
2 iş günü; aksi halde resen satış (V/65 m.16). "Gün sonunda müşterinin teminat oranını sağlayamaması halinde, ertesi gün ilk seansın başlangıcında müşterinin belirtilen teminat oranını sağlayacak tutardaki kıymeti aracı kurum tarafından belirlenen teminat oranı sağlanıncaya kadar sözleşmedeki hükümler çerçevesinde resen satılır". Üç adımlı süreç: (1) sürdürme altı tespit → daha düşürücü emir kabul edilmez; (2) 2 iş günü süre — müşteri ek nakit/kabul edilen kıymet getirir; (3) 2 iş günü içinde tamamlanmazsa ertesi gün ilk seansın başlangıcında aracı kurum payları satar, krediyi kapatır. Müşteri yeni alım yapamaz (m.18) çağrı süresi boyunca; sadece satış emirleri kabul edilir. Tekrarlayan temerrüt: 3 ay içinde 2+ → piyasada bilgilendirme. YK1.4 → V/65 m.16-18
ORTA
15III-35/A.2 uyarınca paya dayalı kitle fonlaması ile borçlanmaya dayalı kitle fonlaması arasındaki temel fark nedir? YK1.5
Paya dayalı = ortaklık; Borçlanmaya dayalı = alacaklılık. Paya dayalı (Equity Crowdfunding): yatırımcı şirkete ortak olur — kar/zarar paylaşır + oy hakkı; girişim şirketi anonim şirket olmak zorundadır (limited ise emanet hesabına aktarım öncesi AŞ'ye dönüşüm); dilüsyon var. Borçlanmaya dayalı (Debt Crowdfunding): yatırımcı kitle fonlama borçlanma aracı sahibi olur — vade tarihinde anapara + getiri geri alır; dilüsyon yok; geri ödeme yapı zorunluluğu var; TBB Risk Merkezi entegrasyonu zorunlu. Her iki tipte de Takasbank emanet yetkilisidir. %5 nitelikli yatırımcı şartı (m.16/5) sadece paya dayalıda geçerli. Doğru: D. YK1.5 → III-35/A.2 m.4 + m.16
ORTA
162026 yılında nitelikli olmayan gerçek kişinin bir takvim yılında kitle fonlamasına yapabileceği azami yatırım ne kadardır? YK1.5
500.000 TL (gelir beyanıyla 2.000.000 TL) (SPK Bülteni 2025/68, 31.12.2025). 2026 yılı için belirlenen tutarlar: m.15/1 ve 18/1: yıllık 500K (paya/borçlanmaya dayalı toplam); yıllık net gelir beyan ederse %10'u olarak 2.000.000 TL'ye kadar. Tarihsel evrim: 2021: 50K → 2024: 250K → 2025: 400K → 2026: 500K. Tutar her yıl yeniden değerleme oranıyla artar (2026 oran %25,49). Diğer 2026 limitleri: borçlanmaya dayalı bir projeye 200K TL (m.15/2); bağımsız denetim eşiği 9M TL (m.21/4 + m.22/4). 50K TL 2021 başlangıç tutarıdır; artık geçersiz. Sınavda "güncel limit" sorulduysa 2026 için 500K cevap. YK1.5 → III-35/A.2 m.15 + SPK Bülteni 2025/68
ZOR
17Paya dayalı kitle fonlamasında hedeflenen fon tutarının toplanmış sayılması için aşağıdakilerden hangisi şarttır? YK1.5
Hedefin en az %5'i nitelikli yatırımcılar (III-35/A.2 m.16/5). Paya dayalı kampanyalarda hedeflenen fon tutarının toplanmış sayılması için iki şart birlikte gerekir: (1) Hedef toplam fon tutarının toplanması + (2) Hedeflenen fonun en az %5'inin nitelikli yatırımcılar tarafından sağlanması. Mantık: nitelikli yatırımcı (VC, melek yatırımcı, profesyonel fon) projeyi onayladıysa nitelikli olmayan yatırımcılar için bir tür "kalite mührü" oluşur. Borçlanmaya dayalı için bu şart yoktur — kredibilite raporu zaten kontrol mekanizmasıdır. Pratik: girişim şirketleri kampanya öncesi nitelikli yatırımcıdan %5+ taahhüt almak için yoğun pazarlama yapar. Hedef tutmadıysa veya %5 sağlanmadıysa: tüm fonlar Takasbank emanet hesabından yatırımcılara iade edilir ("all or nothing"). YK1.5 → III-35/A.2 m.16/5
ORTA
18III-42.1.A (28.2.2026 RG 33182) değişikliği ile uzaktan kimlik tespiti rejimine hangi yeni kuruluş türü eklendi? YK1.6
Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar (KVHS) (III-42.1.A, 28.2.2026 RG 33182). Tebliğin adı "Aracı Kurumlar, Portföy Yönetim Şirketleri ve Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar Tarafından Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına İlişkin Tebliğ" şeklinde güncellendi. 2026 değişikliğinin ana eklemeleri: (1) KVHS'lerin kapsama alınması; (2) m.14/A — yapay zeka temelli kimlik tespiti + MASAK Genel Tebliği Sıra No:19 m.4/9 esasları entegrasyonu. Mantık: kripto varlık ekosistemi yatırımcı koruması standartları aracı kurumlarla eşitlenmek. Bankalar III-42.1 kapsamında değildir — onlar BDDK düzenlemesine tabi (bankacılık kanunu kapsamında ayrı uzaktan kimlik tespiti rejimi). YK1.6 → III-42.1.A
ZOR
19III-42.1 m.14/A — yapay zeka temelli uzaktan kimlik tespiti hangi mevzuata atıf yapar? YK1.6
MASAK Genel Tebliği Sıra No: 19 m.4/9 (III-42.1.A, 28.2.2026 ile eklenen m.14/A). "Uzaktan kimlik tespitinde personel tarafından yürütülecek işlemlerin yapay zekâ temelli yöntemler kullanılarak gerçekleştirilmek istenmesi hâlinde, asgari olarak Mali Suçları Araştırma Kurulu Genel Tebliği (Sıra No: 19)'nin 4 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrasında yer alan esaslar dikkate alınır". MASAK Sıra No:19 m.4/9 içeriği: kimlik belgesi otantiklik kontrolü; biyometrik eşleşme doğruluk oranı (≥%99); canlılık testi anti-spoofing standartları (PAD/Presentation Attack Detection); risk bazlı yaklaşım; sistem performans testleri; hata ve sahtecilik vakalarının raporlanması; veri güvenliği. SPK ek yetki: "yapay zeka yöntemlerini kullanacak kuruluşlar için ilave usul ve esaslar belirlemeye yetkili" — tamamen serbest değil. Klasik tuzak: "AB AI Act" yanlış (Türkiye AB üyesi değil); "hiçbir atıf yok" yanlış. YK1.6 → III-42.1.A m.14/A
ZOR
20III-42.1 uyarınca uzaktan kimlik tespiti hangi müşteri grubu için uygulanabilir? YK1.6
Yalnızca gerçek kişi veya gerçek kişi tacir (III-42.1 m.4 personel/kişi tanımları). "Personel ile kişinin (uzaktan kimlik tespiti yapılacak gerçek kişi veya gerçek kişi tacir); fiziksel olarak aynı ortamda bulunmasına gerek olmadan, çevrim içi olarak görüntülü görüşmesi ve birbiriyle iletişim kurması ile yapılır". Tüzel kişi müşteriler (anonim, limited, kollektif şirket) için bu rejim uygulanmaz — onlar yetkili imza sirküleri, ticaret sicil kayıtları, vergi levhası gibi ek kurumsal belgelerle ya yüz yüze ya farklı yöntemlerle kabul edilir. Mantık: tüzel kişide "kimlik" daha karmaşık (yetkililer, ortaklık yapısı, fiili kontrol) — basit video görüşmesiyle çözülemez. İstisnai durumlar: tüzel kişinin yetkili temsilcisinin gerçek kişi sıfatıyla uzaktan kimliği doğrulansa da, şirket için kurumsal belgeler ayrıca alınır. Yabancı/Türk ayrımı yok; her iki vatandaşlık için de aynı rejim. YK1.6 → III-42.1 m.4
SPL Sınav Stratejisi · Sıradaki Adımlar