SPA2 Modül Değerlendirme
SPA2 Modül Değerlendirme
SPL LisanslamaBölüm 7 · SPA2 — Sermaye Piyasası Araçları IIDers 7.9
SPA2 Modül Değerlendirme
SPA2.9 · Modül Değerlendirme · 20 Soru · Sınav Tarzı
Sermaye Piyasası Araçları 2 modülünün 20 soruluk kapsamlı değerlendirmesi. İzahnameden VDMK'ya, sukuk'tan varantlara, gayrimenkul sertifikalarından PDMK'ya — modülde işlenen 8 dersten dengeli dağılım. Her sorunun arkasında çözüm açıklaması ve hangi tebliğe gönderme yapıldığı belirtilmiştir.
Değerlendirme sınavı
Sınav kapsamı
Bu içerik şu sınavların ortak müfredatıdır: Düzey 2 · Düzey 3 · Türev Araçlar
Bu dersin kapsamına girmeyen sınavlar: Düzey 1 · Kurumsal Yön. · Kredi Der. · Konut Değ. · Gayrimenkul Değ. · BS Denetim
Sınav Bilgileri
Toplam soru sayısı: 20
Format: 4 şıklı çoktan seçmeli, anlık geri bildirimli
Konu dağılımı:
- SPA2.1 — İzahname ve İhraç (II-5.1, II-5.2): 2 soru (izahname içeriği, satış yöntemleri)
- SPA2.2 — VDMK (III-58.1): 3 soru (gerçek satış, VFF, İFK farkı)
- SPA2.3 — TMK (III-59.1): 2 soru (çift muhatap, kayıt defteri)
- SPA2.4 — Sukuk (III-61.1): 3 soru (5 sukuk türü, VKŞ, faizsiz finans)
- SPA2.5 — Gayrimenkul Sertifikası (VII-128.2): 2 soru (asli/tali edim, %25/%65/%10 fon dilimleri)
- SPA2.6 — Varantlar (VII-128.3): 3 soru (call/put, kendi pay yasağı, vade aralığı)
- SPA2.7 — Yabancı Araçlar/DR (VII-128.4): 2 soru (temsilci, MKK kayıt)
- SPA2.8 — PDMK + Teminatlı İhraç (III-61/B.1 + II-31/B.1): 3 soru (proje fonu, iflas korunma, teminat yöneticisi)
Zorluk dağılımı: 6 kolay · 10 orta · 4 zor
Başarı seviyeleri: 18-20 → Mükemmel · 15-17 → Çok İyi · 12-14 → İyi · 9-11 → Geçer · 0-8 → Yetersiz
Sınavın bölümleri
- SPA2.1 · İZAHNAME ve İHRAÇ (II-5.1, II-5.2) — 2 Soru (Soru 1–2)
- SPA2.2 · VDMK (III-58.1) — 3 Soru (Soru 3–5)
- SPA2.3 · TMK (III-59.1) — 2 Soru (Soru 6–7)
- SPA2.4 · SUKUK (III-61.1) — 3 Soru (Soru 8–10)
- SPA2.5 · GAYRİMENKUL SERTİFİKALARI (VII-128.2) — 2 Soru (Soru 11–12)
- SPA2.6 · VARANTLAR (VII-128.3) — 3 Soru (Soru 13–15)
- SPA2.7 · YABANCI ARAÇLAR ve DR (VII-128.4) — 2 Soru (Soru 16–17)
- SPA2.8 · PDMK + TEMİNATLI İHRAÇ (III-61/B.1 + II-31/B.1) — 3 Soru (Soru 18–20)
İlerleme
0 doğru · 0 / 20 yanıtlandı
SPA2 Modül Değerlendirme
ORTA
01SPK İzahname ve İhraç Belgesi Tebliği II-5.1'de, izahname Kurul tarafından onaylandıktan sonra kaç gün içinde yayımlanmalıdır?
15 iş günü. SPK onayını izleyen 15 iş günü içinde KAP'ta ve ihraçcının internet sitesinde yayımlanır; sonrasında satış başlatılabilir. Bu süre içinde yayımlanmazsa onay geçerliliğini yitirir; yeniden başvuru gerekir. Tuzak: 5 iş günü çok kısa, 30/60 gün gevşek seçenekler. SPA2.1 · II-5.1
KOLAY
02Sermaye piyasası araçları halka arz edilmeksizin nitelikli yatırımcılara satılacaksa, hangi belge gereklidir?
İhraç belgesi. Halka arz edilmeksizin nitelikli yatırımcılara satışta SPK'ya başvuru ihraç belgesi ile yapılır; izahnameden farklı olarak daha kısa, sadece nitelikli yatırımcı bilgilendirmesi formatında. İzahname halka arz için zorunlu; nitelikli satışta ihraç belgesi yeterli. SPA2.1 · II-5.1 m.13
ORTA
03VDMK ihracında kaynak kuruluştan VFF'ye varlık devri hangi yöntemle yapılır?
Gerçek satış (true sale). Kaynak kuruluş varlıklarını VFF'ye kesin bedel karşılığında devreder; bilançodan çıkar (bilanço dışı işlem). Bu yapı iflas tecrit (bankruptcy remoteness) sağlar — kaynak kuruluş batsa bile devredilen varlıklar VDMK sahipleri için korunur. Tuzak: rehin/vekalet ile karıştırılmamalı; gerçek satış varlık üzerinde tam mülkiyet aktarımıdır. SPA2.2 · III-58.1
ZOR
04Varlık Finansmanı Fonu (VFF) hangi hukuki yapıya sahiptir?
Tüzel kişiliği olmayan mal varlığı. VFF içtüzük ile kurulur; kurucu kuruluş PDMK/VDMK sahipleri için inançlı mülkiyet esasıyla yönetir. Karşı yapı — İFK (İpotek Finansmanı Kuruluşu): anonim şirket — tüzel kişilik var. Karşı yapı — VKŞ: anonim şirket — sukuk için. Bu üçlü ayrım sınav klasik tuzağı. SPA2.2 · III-58.1
ORTA
05VDMK ile İDMK arasındaki temel fark nedir?
Dayanak varlık türü farklı. İDMK (İpoteğe Dayalı Menkul Kıymet): dayanak ipoteğe konu krediler — konut, ticari gayrimenkul. VDMK (Varlığa Dayalı Menkul Kıymet): dayanak diğer alacaklar — kredi kartı, taşıt kredisi, finansal kiralama, KMH, faktoring. İkisi de III-58.1 kapsamında ama portföy nitelikleri farklı. Borsa kotasyonu, vade, ihraçcı türleri benzer. SPA2.2 · III-58.1
ORTA
06Teminatlı menkul kıymetin (TMK) VDMK'dan ayıran temel yapısal özelliği nedir?
Çift muhatap rejimi (dual recourse). TMK'nın VDMK'dan en temel ayrımı: VDMK'da varlık VFF'ye gerçek satışla devredilir, kaynak kuruluş bilanço dışına çıkar. TMK'da ise teminat varlıklar ihraçcının bilançosunda kalır ama ayrıştırılmış havuzda izlenir. Yatırımcı temerrütte hem ihraçcıya genel alacaklı sıfatıyla, hem teminat havuzuna öncelikli alacaklı sıfatıyla başvurabilir. SPA2.3 · III-59.1
ZOR
07TMK ihracında teminat sorumlusu (cover monitor) rolü nedir?
Bağımsız denetim/bekçi rolü. Teminat sorumlusu (kapak monitörü) ihraçcıdan bağımsız olmalı — ilişkili taraf olamaz. Görevleri: teminat havuzunun aşkın teminat oranı, varlık nitelikleri, eşleştirme kuralları (mismatch matrix), likidite tamponu kontrolleri; bulgularını periyodik olarak SPK'ya raporlar. Yanlış şıklar: (A) sahiplik teminat yöneticisinde değil, ihraçcıda; (C) ilişkili taraf yasak; (D) oy hakkı yok. SPA2.3 · III-59.1
KOLAY
08Türk mevzuatında kaç tip kira sertifikası tanımlanmıştır ve hangileridir?
5 tip kira sertifikası (III-61.1 m.4). Türk mevzuatı 5 sukuk yapısı tanımlar: (1) Yönetim sözleşmesine dayalı (icare/leasing); (2) Ortaklığa dayalı (mudarebe/müşareke); (3) İstisnaya dayalı (eserin yapımı için); (4) Alım-satıma dayalı (murabaha tipi); (5) Alt yapı (büyük altyapı projeleri). Salam Türk mevzuatında ayrı kategori değil — alım-satım çatısı altında değerlendirilir. SPA2.4 · III-61.1
ORTA
09Varlık Kiralama Şirketi (VKŞ) hangi hukuki yapıdadır?
Anonim şirket statüsünde, tüzel kişiliği olan özel amaçlı kuruluş. VKŞ III-61.1 kapsamında münhasıran sukuk ihracı için kurulur — başka faaliyet yapamaz. Karşı yapı — VFF: tüzel kişiliği yok, içtüzük ile kurulur (mal varlığı); VDMK için. Karşı yapı — Proje Finansman Fonu: tüzel kişiliği yok; PDMK için. Bu üçlü ayrım sınav klasik tuzağı: VKŞ tek tüzel kişilikli özel amaçlı kuruluştur. SPA2.4 · III-61.1
ORTA
10İcare sukuk'unda (yönetim sözleşmesine dayalı kira sertifikası) yatırımcının elde ettiği gelir ne tür bir gelirdir?
Kira geliri. İcare yapısında: VKŞ varlığı (örn. bir gayrimenkul) ihraçcıdan veya üçüncü kişiden satın alır; sonra kira sözleşmesi ile aynı tarafa kiralar; kira ödemelerini yatırımcılara aktarır. Bu yapı faizsiz finans (İslami finans) uyumludur — faiz değil, varlığın kullanım hakkından doğan kira geliri. Sukuk yatırımcısı varlık üzerinde mülkiyet ortağı; faiz ilişkisi kurmaz. SPA2.4 · III-61.1
ORTA
11Gayrimenkul sertifikası ihracında, ihraçtan elde edilen fonun ihraçcıya aktarım dilimleri nelerdir?
%25/%65/%10 (VII-128.2 m.10). Yatırımcılardan toplanan para tek seferde ihraçcıya verilmez; özel banka hesabında bloke edilir ve kademeli aktarılır: %25 inşaat öncesi doğrudan (ruhsat, hafriyat); %65 inşaat ilerleme yapı denetim raporlarına göre kademeli; %10 tüm edimler ifa edildikten sonra. Bu yapı yatırımcı korumasını güçlendirir — ihraçcı inşaatı tamamlamadan tüm parayı alamaz. Fon haczedilemez, rehin edilemez. Doğru: A. SPA2.5 · VII-128.2 m.10
KOLAY
12Asli edim kullanım süresinde başvurmayan yatırımcı için varsayılan davranış nedir?
Tali edim talep ediyor sayılır (m.8/1). Asli edim için aktif başvuru ve şartları sağlama gerekir. Aksi halde yatırımcı otomatik tali edime geçer: ihraçcı bağımsız bölümü satar, satış tutarı sertifika oranında dağıtılır. Banka garantisi sadece proje gerçekleşmeme durumunda devreye girer; ikincil piyasada otomatik satış olmaz; iade mekanizması yok. SPL klasik tuzağı: "asli edim için pasif olunabilir" yanlış — aktif başvuru şart. SPA2.5 · VII-128.2 m.8
ORTA
13Yatırım kuruluşu varantı/sertifikası ihraçcısının yapamayacağı hangisidir?
Kendi pay yasağı (m.5/8). YK varantı/sertifikası ihraçcısı kendi sermayesini temsil eden payları dayanak varlık olarak kullanamaz — çıkar çatışması ve manipülasyon riski nedeniyle kesin yasak. Diğer şıklar yapılabilir: BIST-30 (m.3/d), konvertibl döviz, kıymetli maden (m.4/9). Önemli ayrım: ortaklık varantında ihraçcı kendi paylarına varant çıkarabilir (m.5/6) — çünkü orada amaç sermaye toplamak. SPA2.6 · VII-128.3 m.5/8
KOLAY
14VII-128.3 kapsamında varantların ve YK sertifikalarının vade aralığı nedir?
2 ay – 5 yıl (m.6/2). "İhraç edilecek varantların ve yatırım kuruluşu sertifikalarının vadesi iki aydan az, beş yıldan fazla olamaz." Bu kesin yasal aralık. Çok kısa vadeler manipülasyona açık; çok uzun vadeler ihraçcı kredi riskini artırır. Tipik vadeler: 3 ay, 6 ay, 1 yıl, 2 yıl. Satış süresi farklı kavram — vadeyi aşmamak şartıyla ihraçcı serbestçe belirler (m.6/3). SPA2.6 · VII-128.3 m.6/2
ZOR
15BIST-30 endeksi 14.000'de iken kullanım fiyatı 13.500 olan call varantı (dönüşüm oranı 0,001) için içsel değer ne kadardır?
0,50 TL — Para İçi (ITM). Call varant için içsel değer formülü: max(0, S − K) × Dönüşüm Oranı. Spot 14.000 > Kullanım 13.500 → ITM. İçsel değer = max(0, 14.000−13.500) × 0,001 = 500 × 0,001 = 0,50 TL/varant. İçsel değer asla negatif olmaz (formülde max(0, …)). Piyasada gerçek varant fiyatı 0,50 + zaman değeri (vade kalan süre, volatilite vs) olur. SPA2.6 · VII-128.3
KOLAY
16Temsilcilik sözleşmesi kaç gün önceden ihbar şartıyla taraflarca sona erdirilebilir?
60 gün (VII-128.4 m.6). "60 gün önceden ihbar edilmesi şartıyla veya sonradan sözleşmenin devamını engelleyen hususların ortaya çıkması durumunda sözleşme taraflarca sona erdirilebilir." İhbar süresi içinde yeni temsilci atanır ve SPK'ya bildirilir; iflas gibi durumlarda derhal yeni temsilci. Yükümlülük sürekliliği: yeni sözleşme imzalanıp SPK'ya sunuluncaya kadar mevcut temsilci yükümlülüklerini sürdürür. SPA2.7 · VII-128.4 m.6
ORTA
17Yabancı şirket nakit veya bedelsiz sermaye artırımı yaparsa, ihraç edilecek yabancı paylar için ne yapılır?
DR olarak çıkarma zorunluluğu. m.9/3: "Yabancı ortaklık tarafından nakit ve/veya bedelsiz sermaye artırımı yapılması halinde ihraç edilecek yabancı payların da depo sertifikası olarak çıkarılması zorunludur." DR sahibi yabancı pay sahibi gibi sermaye artırımına otomatik dahil — "DR sahibi izole edilemez" prensibi. Bedelsizde otomatik MKK hesabına; bedellide rüçhan hakkı ile satın alabilir veya hakkını borsada satabilir. SPA2.7 · VII-128.4 m.9/3
ORTA
18Proje Finansman Fonunun hukuki niteliği nedir?
Tüzel kişiliği olmayan mal varlığı (III-61/B.1 m.3/n). PDMK'lar karşılığında toplanan para ve/veya diğer varlıklarla, PDMK sahipleri hesabına oluşturulan portföyü işletmek amacıyla kurucular tarafından inançlı mülkiyet esaslarına göre içtüzük ile kurulan ve tüzel kişiliği olmayan mal varlığı. Karşı yapılar: VKŞ (sukuk için) ve İFK (VDMK için) anonim şirket olarak kurulur ve tüzel kişiliğe sahiptir. PFF ise VFF'ye benzer yapıda — sözleşmesel mal varlığı. SPA2.8 · III-61/B.1 m.3/n
ZOR
19İflas korunma hükmüne göre, kurucu/kaynak kuruluş yönetiminin/denetiminin kamu kurumlarına devredilmesi halinde fon portföyündeki varlıklara ne olur?
Korunmaya devam eder. Tebliğin kritik hükmü: "PDMK itfa edilinceye kadar fon portföyü, kurucusunun ve kaynak kuruluşun yönetiminin veya denetiminin kamu kurumlarına devredilmesi hâlinde dahi teminat amacı dışında tasarruf edilemez, rehnedilemez, teminat gösterilemez, kamu alacaklarının tahsili amacı da dâhil olmak üzere haczedilemez, iflas masasına dâhil edilemez, ayrıca bunlar hakkında ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararı verilemez." BDDK/TMSF müdahalesinde dahi PDMK sahipleri korunur — yatırımcı korumasının kalbi. SPA2.8 · III-61/B.1
ORTA
20II-31/B.1 kapsamında teminat yöneticisi ile ihraçcı arasındaki ilişki nasıl olmalıdır ve temerrüt halinde paraya çevirme nasıl yapılır?
İlişkili taraf yasağı + ön şartsız paraya çevirme. Bağımsızlık (m.6): teminat yöneticisi ile ihraçcı ilişkili taraf olamaz — çıkar çatışması engellenir. Paraya çevirme: "Teminat yöneticisi temerrüt halinde herhangi bir ön şartı yerine getirme yükümlülüğü olmaksızın teminata konu varlıkları satıp bedellerini yatırımcılar arasında paylaştırabilir." Klasik rehinden farkı: icra/mahkeme süreci yok, doğrudan satış, hızlı tahsilat. Bu II-31/B.1'in temel yenisidir. SPA2.8 · II-31/B.1
SPA2 Modülü — Tamamlandı 🎉
Sermaye Piyasası Araçları 2 modülü, Türk sermaye piyasasının yenilikçi finansman araçlarını kapsayan 8 dersten oluşur. Yapılandırılmış ürünler, faizsiz finans, türev menkul kıymetleri, uluslararası araçlar ve proje finansmanı — modern Türk sermaye piyasasının tüm ileri araçları bu modülde işlendi.
İşlenen 8 Tebliğ
- II-5.1 + II-5.2 — İzahname ve İhraç Belgesi + Sermaye Piyasası Araçlarının Satışı (SPA2.1)
- III-58.1 — Varlığa veya İpoteğe Dayalı Menkul Kıymetler (SPA2.2)
- III-59.1 — Teminatlı Menkul Kıymetler (SPA2.3)
- III-61.1 — Kira Sertifikaları (Sukuk) (SPA2.4)
- VII-128.2 — Gayrimenkul Sertifikaları (SPA2.5)
- VII-128.3 — Varantlar ve YK Sertifikaları (SPA2.6)
- VII-128.4 — Yabancı Araçlar ve Depo Sertifikaları (SPA2.7)
- III-61/B.1 + II-31/B.1 — PDMK + Teminatlı İhraç (SPA2.8)
Sınav Hazırlığı İpuçları
- Tebliğ numaraları: Her aracı doğru tebliğle eşleştirebilmek kritik — sınav klasik çıkış noktası.
- Yapısal araç farkları: VDMK (III-58.1) ile TMK (III-59.1) ve PDMK (III-61/B.1) arasındaki yapısal farklar; gerçek satış vs çift muhatap rejimi vs fon malvarlığı korunması.
- 5 sukuk türü: yönetim sözleşmesi (icare), ortaklık (mudarebe/müşareke), istisna, alım-satım, alt yapı — her birinin VKŞ rolü ile ilişkisi.
- Kritik rakamlar: Gayrimenkul sertifikası %25/%65/%10 fon dilimleri + 180 gün ek süre; Varant 2 ay-5 yıl vade; Yabancı temsilci 60 gün ihbar; PDMK 10 yıl saklama.
- İlişkili taraf yasakları: Teminat yöneticisi-ihraçcı (II-31/B.1); kendi pay yasağı YK varantı (VII-128.3 m.5/8).
- İflas korunma mekanizmaları: VDMK gerçek satış; PDMK fon malvarlığı koruması; her ikisi de yatırımcıyı kurucu iflasından korur — farklı yapılarla.
Sonraki Adımlar
- Yetersiz performans (0-11)? → İlgili dersleri yeniden çalış; özellikle yanlış cevapladığın sorulardaki tebliğlere odaklan.
- Geçer veya iyi (12-17)? → Doğru cevapladığın derslerin tuzaklar bölümlerini gözden geçir; pekiştirme vakalarını tekrar oku.
- Çok iyi veya mükemmel (15-20)? → SPA1 ve SPA2'yi birleştirerek bir bütün olarak gözden geçir; SPL Düzey 2-3 + Türev Araçlar sınavlarına hazırsın.