5K ilkesi nedir?
İngilizce: Five Cs of credit
Diğer adları: 5C
5K ilkesi, kredi analizinde borçlunun kredi değerliliğini değerlendirmek için kullanılan klasik çerçevedir; İngilizce literatürdeki 'Five Cs of Credit' karşılığıdır. Beş unsur şunlardır: karakter (borçlunun ödeme isteği, dürüstlüğü ve geçmiş ödeme davranışı), kapasite (borcu ödeyebilecek nakit akışı ve gelir), kapital (borçlunun özkaynağı ve mali gücü), kollateral (krediye karşılık alınan teminat) ve koşullar (sektör, ekonomik konjonktür ve kredinin amacı gibi dış etkenler).
Modern kredi değerlendirmesinde bu unsurlar daha sistematik araçlarla ölçülür: karakter için Risk Merkezi ve kredi bürosu kayıtları, kapasite için nakit akış analizi ve borç servis karşılama oranı, kapital için finansal tablo analizi ve kaldıraç oranları, kollateral için ekspertiz ve teminat değerleme, koşullar için sektör analizleri ve stres senaryoları kullanılır. 5K, kredi kararının yalnız teminata dayanmaması gerektiğini vurgular: güçlü bir teminat, zayıf geri ödeme kapasitesini telafi etmez, yalnız zararı sınırlar. Bankacılık sınavlarının kredi analizi bölümlerinde 5K unsurlarının tanımı ve örneklerle eşleştirilmesi sık sorulur.
Örnek
Teminat olarak değerli bir fabrika binası gösteren ancak son iki yıldır faaliyet zararı eden bir şirkette kollateral güçlü, kapasite zayıftır; kredi analisti 5K çerçevesinde krediyi yalnız teminata dayanarak önermemelidir.
İlgili mevzuat
- Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik (RG 21.12.2023, 32406)