Kredi notu nedir?
İngilizce: Credit score
Diğer adları: Kredi skoru
Kredi notu, bireyin ya da işletmenin geçmiş kredi kullanım ve geri ödeme davranışına dayanarak, gelecekte borcunu ödeyememe olasılığını istatistiksel modellerle tahmin eden puandır. Türkiye'de bireyler için en yaygın kullanılan not, Kredi Kayıt Bürosu'nun ürettiği ve 1 ile 1900 arasında değişen skordur; puan yükseldikçe öngörülen risk azalır. Bankalar ayrıca kendi müşteri verileriyle çalışan iç skor modelleri de kullanır.
Kredi notunu etkileyen başlıca unsurlar; geçmişteki ödemelerin zamanında yapılıp yapılmadığı, mevcut borçların limitlere oranı (kullanım oranı), kredi geçmişinin uzunluğu ve kısa sürede yapılan yeni kredi başvurularıdır. Gecikme ve yasal takip kayıtları notu en sert biçimde düşüren unsurlardır. Notu öğrenmek notu düşürmez. Kredi notu, kredinin verilip verilmeyeceğini tek başına belirlemez; banka gelir, teminat ve mevzuattaki sınırlar gibi başka ölçütleri de değerlendirir. 'Notu kısa sürede yükseltme' vaadiyle ücret talep eden aracılara karşı dikkatli olunmalıdır; notu yükseltmenin bilinen tek yolu düzenli ve zamanında ödemedir.
Örnek
İki kart limitinin toplamı 100.000 TL olan ve sürekli 90.000 TL borç taşıyan bir kişinin kullanım oranı %90'dır; borcunu düzenli ödeyerek bu oranı düşürmesi, ödeme geçmişi temiz kaldıkça kredi notuna olumlu yansır.
İlgili mevzuat
- 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, Ek md. 1 (Risk Merkezi) (RG 1.11.2005, 25983 mük.)