İpotek nedir?
İngilizce: Mortgage
İpotek, mevcut ya da ileride doğacak bir alacağın güvence altına alınması için bir taşınmaz üzerinde kurulan ayni teminattır. Türk Medeni Kanunu'nun taşınmaz rehnine ilişkin hükümlerinde düzenlenir; 881. maddeye göre mevcut olan ya da doğması kesin veya olası bulunan herhangi bir alacak ipotekle güvence altına alınabilir ve ipotek edilen taşınmazın borçluya ait olması şart değildir. İpotek, resmî şekilde düzenlenip tapu siciline tescil edilmekle kurulur.
Bankacılıkta en çok konut kredilerinde ve ticari kredilerde kullanılır. Belirli bir krediye bağlı 'anapara ipoteği' ile bankanın müşteriyle olan tüm mevcut ve gelecekteki işlemlerini güvenceye alan 'üst sınır ipoteği' arasındaki fark önemlidir; bankalar genellikle üst sınır ipoteği alır. Aynı taşınmaz üzerinde birden fazla ipotek kurulabilir; sıra (derece) önceliği belirler. Borç ödenmezse alacaklı, İcra ve İflas Kanunu'ndaki ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla taşınmazın satılmasını isteyebilir. Kredi analizinde taşınmazın ekspertiz değeri, likiditesi ve kredi-değer oranı birlikte değerlendirilir.
Örnek
Konut kredisi kullanan bir müşterinin satın aldığı daire, tapuda bankanın lehine birinci dereceden ipotekle güvenceye alınır; kredi tamamen ödendiğinde banka ipoteğin kaldırılması (fekki) için tapuya yazı gönderir.
İlgili mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, md. 881 vd. (RG 8.12.2001, 24607)
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip (RG 19.6.1932, 2128)