BASH Sözlük · Sürdürülebilir finans

İklim riski nedir?

İngilizce: Climate risk

Diğer adları: Fiziksel risk, Geçiş riski

Sürdürülebilir finansSon güncelleme: 20 Ekim 2026

İklim riski, iklim değişikliğinden kaynaklanan ve finansal kayıplara yol açabilecek risklerin genel adıdır. İki ana türü vardır. Fiziksel riskler; sel, kuraklık, orman yangını ve fırtına gibi aşırı hava olaylarının (akut) ya da deniz seviyesinin yükselmesi ve ortalama sıcaklık artışı gibi uzun vadeli değişimlerin (kronik) varlıklara, üretime ve tedarik zincirlerine verdiği zarardır. Geçiş riskleri ise düşük karbonlu ekonomiye geçiş sürecinde ortaya çıkan politika ve mevzuat değişiklikleri (karbon fiyatlaması gibi), teknolojik dönüşüm, piyasa tercihlerinin değişmesi ve itibar kaybından doğan risklerdir.

Bankalar açısından iklim riski ayrı bir risk türünden çok, mevcut risk türlerine aktarılan bir etkendir: kredi riski (karbon yoğun bir sektördeki borçlunun geri ödeme gücünün zayıflaması, teminattaki taşınmazın sel riskiyle değer kaybetmesi), piyasa riski, likidite riski ve operasyonel risk üzerinden bilançoya yansır. Bu nedenle düzenleyiciler bankalardan iklim risklerini yönetişim, strateji ve risk yönetimi süreçlerine dahil etmelerini, senaryo analizleri ve iklim stres testleri yapmalarını beklemektedir. Türkiye'de TSRS 2 kapsamındaki iklim açıklamaları ile 7552 sayılı İklim Kanunu'nun getirdiği emisyon ticaret sistemi, geçiş riskini şirket ve banka bilançoları için somut hâle getirmektedir.

Örnek

Bir banka, kredi portföyündeki çimento ve demir-çelik şirketlerinin karbon fiyatı uygulandığında maliyetlerinin ne kadar artacağını senaryo analiziyle hesaplar ve bu şirketlerin kredi notlarını geçiş riskini dikkate alarak gözden geçirir.

İlgili mevzuat

  • 7552 sayılı İklim Kanunu (RG 9.7.2025, 32951)

Bu tanım bilgi amaçlıdır; yatırım, hukuk ya da vergi danışmanlığı yerine geçmez. Mevzuat atıfları kanun ve düzenlemelerin yayım künyesiyle verilmiştir.