Basel düzenlemeleri nedir?

Basel düzenlemeleri, Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) bünyesindeki Basel Bankacılık Denetim Komitesi'nin bankaların sermaye yeterliliği, risk yönetimi ve likiditesi için yayımladığı uluslararası standartlardır. Komite bir yasa koyucu değildir; standartlar, üye ülkelerin düzenleyicileri tarafından ulusal mevzuata aktarıldıkça bağlayıcı hâle gelir. Türkiye'de bu aktarımı BDDK yönetmelikleriyle yapar.

Basel I (1988), kredi riskine karşı asgari sermaye oranını ve basit risk ağırlıklarını getirdi. Basel II, üç yapısal blok üzerine kuruldu: asgari sermaye gereksinimi (kredi, piyasa ve operasyonel risk), denetim otoritesinin gözden geçirmesi ve piyasa disiplini (kamuya açıklama). 2008 küresel krizinin ardından gelen Basel III, sermayenin kalitesini ve miktarını artırdı, sermaye koruma ve döngüsel tamponları, kaldıraç oranını ve likidite karşılama oranı ile net istikrarlı fonlama oranı gibi likidite standartlarını ekledi. Sonraki revizyonlarla kredi ve operasyonel risk hesaplama yöntemleri de yenilendi. Basel ilkeleri, sınavlarda risk yönetimi ve sermaye yeterliliği konularının çatısını oluşturur.