Müşterini tanı (KYC) nedir?
İngilizce: Know your customer (KYC)
Diğer adları: KYC, Kimlik tespiti, Müşterinin tanınması
Müşterini tanı (KYC, know your customer), finansal kuruluşların ve diğer yükümlülerin müşterileriyle iş ilişkisi kurarken ve belirli işlemlerde müşterinin kimliğini tespit etmesi, gerçek faydalanıcıyı belirlemesi, iş ilişkisinin amacını ve niteliğini anlaması ve ilişkiyi süreklilik içinde izlemesi ilkesidir. 5549 sayılı Kanun'un 3. maddesi 'müşterinin tanınması' başlığıyla bu yükümlülüğü düzenler; ayrıntılar MASAK'ın Tedbirler Yönetmeliği'nde yer alır.
Yönetmelik, sürekli iş ilişkisi kurulmasında tutar aranmaksızın kimlik tespiti yapılmasını; tek seferlik işlemlerde ise belirli eşik tutarları aşan işlemlerde ve şüpheli işlem bildirimini gerektiren durumlarda tutar aranmaksızın kimlik tespitini öngörür. Elektronik transferler için ayrı bir eşik uygulanır. Eşikler zaman içinde Cumhurbaşkanı kararlarıyla güncellenir. KYC risk temelli yaklaşımla uygulanır: yüksek riskli müşteriler (siyasi nüfuz sahibi kişiler, yüksek riskli ülkelerle ilişkili işlemler gibi) için sıkılaştırılmış tedbirler, düşük riskli durumlar için basitleştirilmiş tedbirler uygulanabilir. Uzaktan kimlik tespiti düzenlemeleri, şubeye gitmeden dijital kanallardan müşteri edinimini KYC kurallarıyla uyumlu hâle getirmiştir.
Örnek
Banka hesabı açmak isteyen bir kişiden kimlik belgesi alınır, bilgileri resmî kayıtlarla doğrulanır, mesleği ve hesabın kullanım amacı sorulur; ileride bu profile uymayan yüksek tutarlı hareketler izleme sisteminde uyarı üretir.
İlgili mevzuat
- 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun, md. 3 (RG 18.10.2006, 26323)