Siyasi nüfuz sahibi kişi nedir?
İngilizce: Politically exposed person (PEP)
Diğer adları: PEP
Siyasi nüfuz sahibi kişi (PEP, politically exposed person), seçimle ya da atamayla önemli bir kamu görevi yürüten veya yürütmüş olan kişilerdir: devlet ve hükümet başkanları, bakanlar, üst düzey yargı mensupları, milletvekilleri, büyükelçiler, üst düzey asker ve kamu iktisadi teşebbüslerinin üst yöneticileri gibi. Uluslararası standartlarda bu kişilerin aile üyeleri ve yakın iş ortakları da benzer risk değerlendirmesine tabi tutulur. PEP olmak bir suç ya da olumsuzluk değildir; ancak görev nedeniyle rüşvet ve yolsuzluk gelirlerinin aklanması riskine daha açık oldukları kabul edilir.
Bu nedenle finansal kuruluşlar PEP'lerle iş ilişkisi kurarken sıkılaştırılmış müşteri tanıma tedbirleri uygular: iş ilişkisinin üst yönetim onayına bağlanması, malvarlığının ve fonların kaynağının araştırılması, işlemlerin daha sık ve ayrıntılı izlenmesi gibi. Türkiye'de MASAK Tedbirler Yönetmeliği, risk temelli yaklaşım kapsamında yüksek riskli müşteriler için sıkılaştırılmış tedbirleri öngörür ve yabancı siyasi nüfuz sahibi kişilere ilişkin özel hükümler içerir. Bankalar PEP taramasını müşteri ediniminde ve sonrasında düzenli olarak, ticari veri tabanları ve iç listeler aracılığıyla yapar. PEP statüsü görevden ayrılmayla hemen sona ermeyebilir; risk değerlendirmesi bir süre daha devam eder.
Örnek
Yabancı bir ülkede bakanlık yapmış bir kişi Türkiye'de banka hesabı açmak istediğinde, banka hesabı açmadan önce üst yönetim onayı alır, yatırılacak fonların kaynağını gösteren belgeleri ister ve hesabı yakın izlemeye alır.
İlgili mevzuat
- 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun (RG 18.10.2006, 26323)