BASH Sözlük · Mevzuat, vergi ve uyum

Suç gelirlerinin aklanması nedir?

İngilizce: Money laundering

Diğer adları: Kara para aklama, Aklama suçu

Mevzuat, vergi ve uyumSon güncelleme: 20 Ekim 2026

Suç gelirlerinin aklanması, halk arasındaki adıyla kara para aklama, bir suçtan elde edilen malvarlığı değerlerinin gayrimeşru kaynağını gizlemek ve bunları meşru bir kaynaktan elde edilmiş gibi göstermek amacıyla finansal sisteme sokulması ve bir dizi işlemden geçirilmesidir. Türk Ceza Kanunu'nun 282. maddesi, alt sınırı belirli bir hapis cezası olan suçlardan kaynaklanan malvarlığı değerlerini yurt dışına çıkaran ya da bunların kaynağını gizlemek veya meşru bir yolla elde edildiği izlenimini vermek amacıyla çeşitli işlemlere tabi tutan kişiyi cezalandırır.

Aklama süreci literatürde genellikle üç aşamada anlatılır: yerleştirme (nakdin bankaya yatırılması ya da başka varlıklara çevrilmesi), ayrıştırma ya da katmanlama (izini kaybettirmek için çok sayıda transfer ve işlem yapılması) ve bütünleştirme (paranın yasal ekonomiye yatırım, ticari gelir gibi meşru görünümlü kanallarla geri dönmesi). Bankalar ve diğer finansal kuruluşlar, sürecin özellikle ilk iki aşamasında kilit konumda oldukları için 5549 sayılı Kanun ve MASAK düzenlemeleriyle müşteriyi tanıma, şüpheli işlem bildirimi ve uyum programı yükümlülükleri taşır. IBAN kiralama ve paravan hesapların kullanılması, son yıllarda öne çıkan aklama yöntemleri arasındadır. Uluslararası standartlar Mali Eylem Görev Gücü (FATF) tarafından belirlenir.

Örnek

Yasa dışı bahisten elde edilen paranın, kişilere komisyon karşılığı açtırılan hesaplara (IBAN kiralama) dağıtılıp oradan birçok transferle bir şirket hesabında toplanması, aklamanın ayrıştırma aşamasına tipik bir örnektir.

İlgili mevzuat

  • 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, md. 282 (RG 12.10.2004, 25611)
  • 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun (RG 18.10.2006, 26323)

Bu tanım bilgi amaçlıdır; yatırım, hukuk ya da vergi danışmanlığı yerine geçmez. Mevzuat atıfları kanun ve düzenlemelerin yayım künyesiyle verilmiştir.