Repo nedir?
İngilizce: Repurchase agreement (repo)
Diğer adları: Geri alım vaadiyle satım
Repo, bir tarafın elindeki menkul kıymeti (genellikle devlet iç borçlanma senedi) karşı tarafa satması ve aynı anda bu kıymeti belirli bir tarihte, önceden belirlenen daha yüksek bir fiyattan geri almayı taahhüt etmesidir. Satış ile geri alış fiyatı arasındaki fark, işlemin faizini oluşturur. Ekonomik özü itibarıyla repo, menkul kıymet teminatı karşılığında yapılan kısa vadeli bir borçlanmadır: repo yapan taraf nakit bulur, karşı taraf ise teminatlı bir alacak edinir. Aynı işlemin karşı taraftan görünüşüne ters repo denir.
Repo piyasası, bankaların ve aracı kurumların günlük likidite yönetiminin temel aracıdır; vadeler çoğunlukla gecelik ile birkaç hafta arasındadır. Türkiye'de repo işlemleri Borsa İstanbul'un repo-ters repo pazarında ve bankalar arası piyasada yapılır; Merkez Bankası da 1211 sayılı Kanun'un 52. maddesindeki açık piyasa işlemleri kapsamında 'geri alım vaadi ile satım' ve 'geri satım vaadi ile alım' işlemleri yürütür. Merkez Bankası'nın bir hafta vadeli repo ihalelerinde uyguladığı faiz politika faizidir. Bireysel yatırımcılar da bankalar ve aracı kurumlar aracılığıyla repo yapabilir; repo gelirleri gelir vergisi kesintisine tabidir.
Örnek
Nakit ihtiyacı olan bir banka, elindeki 100 milyon TL nominal devlet tahvilini 7 gün sonra geri almak üzere repo ile satar ve bugün nakit alır; 7. gün tahvili, aradaki faiz kadar yüksek bir bedelle geri alır.
İlgili mevzuat
- 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu, md. 52 (açık piyasa işlemleri) (RG 26.1.1970, 13409)