Ters repo nedir?
İngilizce: Reverse repo
Diğer adları: Geri satım vaadiyle alım
Ters repo, repo işleminin karşı taraftan görünüşüdür: bir taraf, menkul kıymeti belirli bir tarihte önceden belirlenmiş bir fiyattan geri satma vaadiyle satın alır. Böylece elindeki nakdi, menkul kıymet teminatı karşılığında kısa süreliğine borç vermiş olur ve vade sonunda anaparasını faiziyle birlikte geri alır. Bir işlemde nakit ihtiyacı olan taraf repo, nakit fazlası olan taraf ters repo yapmaktadır; yani aynı işlem tarafların bakış açısına göre iki ayrı adla anılır.
Merkez Bankası terminolojisinde yön, Merkez Bankası'na göre tanımlanır: Merkez Bankası'nın piyasaya likidite vermek için yaptığı repo işlemlerinde Merkez Bankası menkul kıymeti alır, bankalar satar; piyasadan likidite çekmek için yaptığı ters repo işlemlerinde ise tersine. 1211 sayılı Kanun'un 52. maddesi bu işlemleri 'geri alım vaadi ile satım' ve 'geri satım vaadi ile alım' olarak sayar. Bireysel yatırımcıların bankada 'repo yapmak' olarak bildiği ürün, yatırımcı açısından aslında ters repodur: yatırımcı nakdini verir, teminat olarak menkul kıymet alır. Ters repo getirisi de gelir vergisi kesintisine tabidir.
Örnek
Elinde 1 milyon TL atıl nakit bulunan bir şirket, bankasıyla 3 gün vadeli ters repo yapar; banka şirkete devlet tahvilini teminat olarak satar, 3 gün sonra şirket nakdini faiziyle geri alır.
İlgili mevzuat
- 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu, md. 52 (RG 26.1.1970, 13409)