Beklenen kredi zararı nedir?

Beklenen kredi zararı (BKZ), TFRS 9 Finansal Araçlar standardının getirdiği değer düşüklüğü modelidir. Bu modelde banka, bir kredi için zarar gerçekleşmesini beklemeden, gelecekte oluşabilecek kredi zararlarını olasılıklarla ağırlıklandırarak tahmin eder ve bu tutar kadar karşılık ayırır. Temel formül, temerrüt olasılığı (TO/PD) × temerrüt hâlinde kayıp oranı (THK/LGD) × temerrüt tutarı (TT/EAD) çarpımına dayanır; tahminlerde geçmiş veriler kadar gelecekteki makroekonomik senaryolar da dikkate alınır.

Krediler üç aşamada izlenir. Aşama 1'de, ilk kayda alınıştan bu yana kredi riskinde önemli artış olmayan krediler için 12 aylık beklenen zarar kadar karşılık ayrılır. Aşama 2'de, kredi riskinde önemli artış olan (örneğin gecikmesi belirli bir eşiği aşan ya da yakın izlemeye alınan) krediler için kredinin kalan ömrü boyunca beklenen zarar hesaplanır. Aşama 3, temerrüde düşmüş, yani değer düşüklüğüne uğramış kredileri kapsar ve ömür boyu beklenen zarar esas alınır. BDDK'nın kredilerin sınıflandırılmasına ilişkin yönetmeliği, TFRS 9 uygulayan bankalar için bu aşamaları yasal sınıflandırmayla ilişkilendirir. Ekonomik görünüm kötüleştiğinde senaryo ağırlıkları değiştiği için karşılıklar, henüz gecikme olmasa bile artabilir.