Devlet tahvili nedir?
İngilizce: Government bond
Devlet tahvili, 4749 sayılı Kanun'un tanımına göre ihraç edildikleri tarih itibarıyla bir yıl (364 gün) ve daha uzun vadeli devlet iç borçlanma senetleridir. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilir ve genellikle belirli aralıklarla (altı ayda bir gibi) kupon ödemesi yapar; vade sonunda anapara geri ödenir. Kuponsuz (iskontolu) tahviller de ihraç edilebilir.
Devlet tahvilleri kupon yapısına göre çeşitlenir: sabit kuponlu tahvillerde kupon oranı ihraçta belirlenir; değişken kuponlu tahvillerde kupon bir referansa (örneğin hazine bonosu ihale faizlerine ya da TLREF'e) bağlıdır; TÜFE'ye endeksli tahvillerde anapara enflasyon oranında artırılarak reel getiri korunur; dövize ve altına dayalı tahviller de bulunur. Tahvilin fiyatı ile faiz oranı arasında ters ilişki vardır: piyasa faizleri yükselince mevcut sabit kuponlu tahvillerin fiyatı düşer. Bu fiyat duyarlılığı süre (duration) kavramıyla ölçülür. Devlet tahvilleri Borsa İstanbul Borçlanma Araçları Piyasası'nda işlem görür ve faiz oranlarının vade yapısını gösteren getiri eğrisinin temelini oluşturur.
Örnek
Altı ayda bir %15 kupon ödeyen iki yıl vadeli bir tahvili 100 TL'den alan yatırımcı, dört kez 7,5 TL kupon ve vade sonunda 100 TL anapara alır; bu sırada piyasa faizleri yükselirse tahvilin piyasa fiyatı 100 TL'nin altına iner.
İlgili mevzuat
- 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, md. 3 (RG 9.4.2002, 24721)