BASH Sözlük · Para ve sermaye piyasaları

Takasbank nedir?

İngilizce: Takasbank (Istanbul Settlement and Custody Bank)

Diğer adları: İstanbul Takas ve Saklama Bankası, Merkezi karşı taraf

Para ve sermaye piyasalarıSon güncelleme: 20 Ekim 2026

Takasbank (İstanbul Takas ve Saklama Bankası), Borsa İstanbul'daki pay, borçlanma aracı, türev ve diğer piyasalarda gerçekleşen işlemlerin takas ve mutabakatını yapan, aynı zamanda yatırım bankası statüsünde faaliyet gösteren kuruluştur. Takas, alım-satım işleminden sonra menkul kıymetin alıcıya, bedelinin satıcıya karşılıklı ve güvenli biçimde aktarılmasıdır. Pay piyasasında takas, işlemden iki iş günü sonra (T+2) tamamlanır.

Takasbank'ın en önemli işlevlerinden biri merkezi karşı taraf (MKT/CCP) hizmetidir: Takasbank, alıcıya karşı satıcı, satıcıya karşı alıcı konumuna geçer. Böylece işlem taraflarından biri yükümlülüğünü yerine getirmese bile diğer taraf işlemin tamamlanacağından emin olur. Takasbank bu riski üyelerden aldığı teminatlar, garanti fonları ve risk yönetimi modelleriyle yönetir. VİOP'taki teminat yönetimi ve günlük değerleme de Takasbank tarafından yapılır. Kuruluş ayrıca Takasbank para piyasası, ödünç pay piyasası ve fon platformu gibi hizmetler de sunar. Sermaye piyasası altyapısının sistemik önemli kurumlarından biri olarak SPK ve Merkez Bankası gözetimindedir.

Örnek

Bir yatırımcı Pazartesi günü Borsa İstanbul'da pay satarsa, satış bedeli Takasbank'ın takas süreciyle Çarşamba günü (T+2) hesabına geçer; alıcı ödeme yapmasa bile Takasbank merkezi karşı taraf olarak takasın tamamlanmasını güvenceye alır.

İlgili mevzuat

  • 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (RG 30.12.2012, 28513)
  • 6493 sayılı Kanun (menkul kıymet mutabakat sistemleri) (RG 27.6.2013, 28690)

Bu tanım bilgi amaçlıdır; yatırım, hukuk ya da vergi danışmanlığı yerine geçmez. Mevzuat atıfları kanun ve düzenlemelerin yayım künyesiyle verilmiştir.