VİOP nedir?

VİOP, Borsa İstanbul bünyesindeki Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nın kısaltmasıdır. Bu piyasada pay senetleri, pay endeksleri, döviz kurları, faiz oranları, kıymetli madenler ve bazı emtialar gibi dayanak varlıklara dayalı standart vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri işlem görür. Sözleşmelerin büyüklüğü, vadesi ve uzlaşma yöntemi borsa tarafından standartlaştırılmıştır; böylece alıcı ve satıcı birbirini tanımadan işlem yapabilir.

VİOP'taki işlemlerin takası ve teminat yönetimi, merkezi karşı taraf olarak hizmet veren Takasbank tarafından yapılır. Yatırımcılar pozisyon açarken başlangıç teminatı yatırır; pozisyonlar her gün piyasa fiyatına göre değerlenir (günlük kâr-zarar hesaplaması) ve teminat sürdürme seviyesinin altına düşülürse teminat tamamlama çağrısı yapılır. Bu kaldıraçlı yapı, küçük bir teminatla büyük tutarlı pozisyon alınmasını sağlar; bu nedenle hem korunma hem de spekülasyon amacıyla kullanılır ve yüksek risk taşır. VİOP işlemleri aracı kurumlar ve yetkili bankalar üzerinden yapılır; yatırımcılara türev araçların riskleri hakkında bilgilendirme yapılması ve uygunluk testi uygulanması zorunludur.